'Bush cho phép tình báo nghe trộm dân chúng'

Tổng thống George W Bush.

Tổng thống Mỹ George W Bush khẳng định ông không xâm phạm quyền tự do công dân sau khi có những lời cáo buộc rằng ông đã cho phép Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) nghe trộm hàng trăm người.

Thông tin này do tờ New York Times đưa ra. Tờ báo này khẳng định ông Bush đã ký một lệnh bí mật sau các vụ tấn công 11/9, cho phép NSA, có trụ sở ở Fort Meade, Maryland, dò các cuộc gọi điện thoại quốc tế và e-mail của hàng trăm người mà không qua tòa án. Các thượng nghị sĩ ở cả hai phía kêu gọi phải có lời giải thích và điều tra. Bush từ chối xác nhận hay phủ nhận những lời cáo buộc, giải thích rằng sẽ không thảo luận về những hoạt động tình báo đang diễn ra. Nhưng ông nói thêm: “Tôi muốn nói điều này. Bất kỳ việc gì tôi làm là để bảo vệ nhân dân Mỹ và tôi có nghĩa vụ làm như vậy, chúng tôi tôn trọng luật pháp và đưa ra các quyết định với sự hiểu biết rằng chúng tôi có nghĩa vụ bảo vệ quyền tự do công dân của người dân Mỹ”.

Hoạt động theo dõi trên đất Mỹ trước đây chỉ áp dụng với các sứ quán nước ngoài. Vì vậy những người chỉ trích đặt ra câu hỏi liệu việc nghe trộm ở quy mô rộng lớn hơn có vi phạm hiến pháp hay không.

Luật của Mỹ thường đòi hỏi sự cho phép của một tòa án bí mật, được gọi là Tòa án Giám sát Tình báo Nước ngoài, trước khi các nhân viên tình báo có thể tiến hành hoạt động theo dõi trong nước Mỹ.

Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John McCain kêu gọi một lời giải thích. Thượng nghị sĩ Arlen Specter, chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện và cũng thuộc đảng Cộng hòa, bình luận rằng “không còn nghi ngờ gì là hành động này là không thích hợp”, nói thêm việc các cuộc điều trần sẽ được tổ chức vào đầu năm tới là “một ưu tiên rất, rất quan trọng”.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Edward Kennedy nhận xét: “Sự theo dõi đã đến mức thái quá”. Còn đồng nghiệp của ông là Russel Feingold gọi đây là “một tiết lộ gây sốc” sẽ khiến "mọi thượng nghị sĩ và người dân Mỹ lạnh sống lưng".

Những lời cáo buộc trùng được đưa ra vào thời điểm chính quyền Bush đang gặp phải một trở ngại mới, khi Thượng viện bác bỏ khả năng nới rộng quyền trong các điều khoản về tình báo trong Đạo luật Yêu nước.

Nhà Trắng đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc thuyết phục ngay cả những người trong đảng Cộng hòa rằng những việc họ làm vì cuộc chiến chống khủng bố là có lý do chính đáng.

Đối với những người phản đối chính quyền Bush, chương trình nghe trộm gợi nhớ lại hoạt động lạm dụng quyền lực của các lực lượng an ninh thời chiến tranh Việt Nam, khi những nhà hoạt động phản chiến cũng bị theo dõi trái phép.

M.C. (theo BBC)