Tác giả bức ảnh nổi tiếng nhất về chiến tranh VN qua đời

Tác phẩm chụp tại Việt Nam đã làm nên danh tiếng của Eddie Adams.

Nhà báo Mỹ kỳ cựu Eddie Adams đã trút hơi thở cuối cùng hôm qua ở tuổi 71. Tên tuổi ông gắn liền với bức ảnh một chiến sĩ biệt động bị hành quyết trên đường phố Sài Gòn năm 1968.

Trong cuộc đời cầm máy suốt nửa thế kỷ, bên cạnh việc trực tiếp ghi lại hình ảnh của 13 cuộc chiến tranh khắp thế giới, Eddie Adams còn có vô số bức ảnh khác về chính trị và thời trang được đăng tải trên nhiều tờ báo và tạp chí.

Ông cũng rất nổi tiếng về thể loại chân dung chính khách với các tác phẩm chụp những đời tổng thống Mỹ từ Richard Nixon tới Bush, Giáo hoàng John Paul II, nhà lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình, Tổng thống Ai Cập bị ám sát Anwar Sadat, nhà lãnh đạo Cuba Fidel Castro, tổng thống duy nhất của Liên Xô Mikhail Gorbachev...

Nhưng bức ảnh làm nên tên tuổi của Eddie Adams chính là tác phẩm chụp hôm 1/2/1968, ngày thứ hai của cuộc nổi dậy Tết Mậu Thân làm rung chuyển các đô thị lớn ở miền nam Việt Nam. Giữa tiếng đạn nổ khắp nơi, Adams cùng nhóm làm phim của đài NBC đã chứng kiến cảnh các binh sĩ chính quyền Sài Gòn dẫn giải một chiến sĩ biệt động bị còng tay. Chúng đã đưa anh tới một góc phố ở khu Chợ Lớn mà nhóm phóng viên Mỹ đoán rằng để tiến hành cuộc thẩm vấn.

Nhà báo Eddie Adams.

Nhưng mọi thứ đã diễn ra ngoài sức tưởng tượng của họ: chỉ huy cảnh sát chính quyền Sài Gòn Nguyễn Ngọc Loan bước nhanh tới, chẳng nói nửa lời và rút ngay khẩu súng lục ra kê thẳng vào đầu người du kích nhả đạn. Eddie Adams chụp được bức ảnh hành quyết này và ngay sau đó nó xuất hiện trên trang nhất của hầu hết các tờ báo lớn trên thế giới. 

Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu nhiếp ảnh báo chí, tác phẩm trên đã trở thành một trong những bức ảnh nổi tiếng nhất lột tả sự bẩn thỉu và vô nghĩa của cuộc chiến của Mỹ ở miền nam Việt Nam. Nó đã gây sốc đối với dư luận Mỹ và thổi bùng lên ngọn lửa chỉ trích những tuyên bố của giới chức Washington lúc bấy giờ rằng họ đang giành chiến thắng.

Năm 1969, Eddie Adams được trao giải báo chí Pulitzer danh tiếng với bức ảnh hành quyết trên đường phố Sài Gòn. Đây được coi là một trong những thành tựu đáng nhớ nhất trong số hơn 500 phần thưởng danh dự mà ông giành được trong sự nghiệp phóng viên chiến trường của mình.

Eddie Adams sinh ngày 12/6/1933 tại New Kensington, bang Pennsylvania. Ban đầu ông làm phóng viên ảnh chiến trường của lực lượng thuỷ quân lục chiến Mỹ ở Triều Tiên. Ông nhanh chóng trở thành một trong những phóng viên ảnh hàng đầu của Mỹ với các bức ảnh đều đặn xuất hiện trên các ấn phẩm của hãng AP (giai đoạn 1962-1980) và các tạp chí như Time, Newsweek, Life, Paris Match, Parade, Penthouse, Vogue, The London Sunday Times Magazine, The New York Times, Stern và Vanity Fair.

Eddie Adams qua đời tại nhà riêng ở Manhattan.

Đình Chính (theo CNN, AP)