Án tham nhũng: Đụng đến Đảng viên là phải báo cáo

Đó là băn khoăn của Thứ trưởng Bộ Công an Lê Thế Tiệm tại hội nghị tổng kết 13 năm thực hiện Chỉ thị 15/BCT và Quyết định 114/TTg về phòng chống tham nhũng, buôn lậu. Ông Tiệm đặt vấn đề, chẳng nhẽ cứ đụng tới Đảng viên phải báo cáo cấp ủy. Thường vụ cho phép mới làm, không thì thôi.

Tại một hội nghị tổng kết ngành, báo cáo của lãnh đạo VKSND Tối cao phân tích, việc xử lý cán bộ, Đảng viên theo Chỉ thị 52 của Bộ Chính trị có thể làm chậm tiến độ phá án, thậm chí làm mất thời cơ của cơ quan pháp luật. Bởi văn bản này quy định, các cơ quan tố tụng trước khi khởi tố, điều tra, bắt tạm giam cán bộ Đảng viên phải “thông báo” cho cấp ủy trực tiếp quản lý người đó. Nói là “thông báo” nhưng khi thường trực cấp ủy đó không nhất trí với ý kiến của công an, kiểm sát, lại có quyền báo cáo lên cấp ủy cấp trên...

Chia sẻ băn khoăn này, tại hội nghị của Bộ Công an tổng kết 13 năm thực hiện Chỉ thị 15/BCT và Quyết định 114/TTg về phòng chống tham nhũng, buôn lậu, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Thế Tiệm đã đặt thẳng vấn đề: chẳng lẽ cứ đụng tới Đảng viên là phải báo cáo cấp ủy, thường vụ cho phép mới làm, không thì thôi?

“Nhiều giám đốc, phó giám đốc phụ trách cảnh sát rất hăng hái đấu tranh chống tham nhũng, nhưng sau đó là lên bờ xuống ruộng. Anh em nói rằng Bộ chỉ đạo rất đúng nghị quyết, nhưng bọn em làm theo thì bọn em biết đi đâu. Trước hết là phải rời khỏi cấp ủy, bầu không trúng, không vào được HĐND”, ông Tiệm nói. Vụ tham nhũng Mường Tè là ví dụ. Ông Đậu Quang Chín, Giám đốc Công an Lai Châu lúc đó, bị đe dọa, sức ép rất lớn, nếu không có sự hỗ trợ từ các ban của Đảng, của Bộ Công an thì khó làm nổi. Hay vụ tham nhũng ở Công ty Dược - kinh doanh XNK Minh Hải và Công ty Dịch vụ thương mại Cà Mau, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo nhau đốt tài liệu, thông đồng đối phó. Các ban đảng đã phải hỗ trợ quyết liệt, công an tỉnh mới truy tố được vụ này.

Xong thủ tục kỷ luật Đảng, cơ quan điều tra mới được bắt ông Mai Văn Dâu.

Ông Vũ Quốc Hùng, nguyên phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra trung ương, trường trực Ban 6.2, cũng rất thông cảm với tâm tư của đội ngũ chiến đấu. Ông kể, thời điểm nước sôi lửa bỏng trong vụ tham nhũng quota dệt may, ông đã phải túc trực để chờ lãnh đạo Bộ Công an báo cáo về kết quả xác minh sai phạm của ông Mai Văn Dâu; sau đó, mới báo sang Ban bí thư để kịp quyết định khởi tố, bắt tạm giam ông Dâu. “Vụ trọng điểm còn làm vậy được. Chứ hàng trăm vụ khác thì anh nào trực chiến. Cứ chờ đợi nhau, ông này trông ông kia, làm mất thời cơ anh em, nó chuồn mất”.

Vỏ quýt dày cần móng tay nhọn

Các báo cáo của ngành công an, kiểm sát, tòa án gần đây cho thấy, quy mô các vụ tham nhũng đang ngày càng lớn, vượt ra khỏi phạm vi ngành, địa phương, thậm chí ra ngoài biên giới quốc gia. Có dấu hiệu cho thấy nhiều trường hợp đã chuyển tiền tham nhũng ra nước ngoài mua bất động sản hoặc gửi vào nhà băng ngoại quốc.

Chủ thể tham nhũng càng có chức, có quyền thì thủ đoạn phạm tội, đối phó càng tinh vi. Thế nhưng Chỉ thị 52 lại không cho phép cơ quan điều tra bố trí điều tra viên mật hoặc sử dụng biện pháp nghiệp vụ bí mật để theo dõi, điều tra cán bộ, đảng viên khi chưa có quyết định khởi tố. Cũng vì vậy, ở nhiều địa phương, cơ quan pháp luật đã không lập hồ sơ sưu tra với cán bộ, đảng viên, dù người này đã có dấu hiệu liên quan đến tội phạm. Kết quả, công tác điều tra cơ bản, quản lý nghiệp vụ của ngành công an có thể đã bỏ lọt, không phát hiện sớm những vấn đề hiềm nghi, không nắm bắt được tình hình diễn biến của những đảng viên có biểu hiện tham nhũng, thoái hóa biến chất. Đây có thể là nguyên nhân khiến hầu hết các vụ tham nhũng thời gian qua không được phát hiện sớm, thường chỉ bị lộ khi có tố cáo của dân hoặc trong nội bộ tham nhũng lục đục vỡ ra ngoài.

Vì vậy, có ý kiến cho rằng để tạo điều kiện cho cơ quan chuyên trách chống tham nhũng hoạt động có hiệu quả, cần cho phép cơ quan này áp dụng một số biện pháp điều tra bí mật, theo một quy trình được giám sát chặt chẽ. Kết quả điều tra chỉ được sử dụng vào công tác tấn công tội phạm, được giữ bí mật tuyệt đối cả trước và sau khi khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Tài liệu, chứng cứ thu thập được phải được chuyển hóa chứng cứ theo Bộ luật Tố tụng hình sự thì mới có giá trị chứng minh tội phạm. Ngoài ra, cần phân định rõ cán bộ cấp nào phải xin ý kiến cấp ủy; cỡ nào có thể khởi tố, bắt trước rồi báo cáo sau. Mục tiêu là tìm phương thức phối hợp mới với cơ quan Đảng, làm sao nhịp nhàng, không cản trở bước chiến đấu của cơ quan pháp luật.

Có ý kiến cho rằng, càng địa phương, càng xa trung ương thì tham nhũng càng tác oai, tác quái. Người tham nhũng ở địa phương thường có quan hệ với quan chức đảng của tỉnh, huyện. Chính những quan chức đó lại trực tiếp hoặc gián tiếp có quyền quyết định luân chuyển, quyết định mức lương, cất nhắc, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật… với lãnh đạo cơ quan công an. Những mối quan hệ đó, cơ chế đó đang tạo ra lực cản vô hình, ít dấu vết mà lại rất mạnh. Nó khiến cho lực lượng tại chỗ “không được điều tra, không dám điều tra hoặc không điều tra được tham nhũng”.

(Theo Pháp Luật TP HCM)