Mỹ sẽ bị trừng phạt vì luật chống bán phá giá

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vừa bật đèn xanh cho EU và một số nước khác áp dụng lệnh lệnh trừng phạt trả đũa trị giá tới 150 triệu USD vì Mỹ không chịu sửa đổi các điều khoản vô lý trong luật chống bán phá giá của mình.

Một trong những điểm mà các quốc gia thành viên WTO yêu cầu Washington phải sửa đổi đó là Tu chính án Byrd, một cơ sở pháp lý cho phép các công ty đi kiện phá giá được hưởng tiền thuế mà bên bị đơn phải nộp cho hải quan. Bắt đầu áp dụng từ năm 2000, Tu chính án Byrd đã làm thay đổi cơ bản biện pháp trừng phạt bán phá giá vốn chỉ thuộc quyền của cơ quan hải quan Mỹ. Lâu nay, EU, Nhật Bản, Canada, Brazil, Ấn Độ, Mexico, Chile và Hàn Quốc cho rằng cơ chế mà tu chính án này mang lại cho các công ty sản xuất vòng bi, thép, nến, hải sản của Mỹ (những ngành nghề mà doanh nghiệp nhập khẩu thường xuyên bị kiện phá giá)... chính là một hình thức trợ cấp bất hợp pháp.

Vào năm 2002, WTO đã khẳng định tu chính án này là bất hợp pháp và yêu cầu thời hạn muộn nhất để Mỹ sửa đổi là trước 27/12 năm ngoái. EU và các quốc gia thành viên WTO khác yêu cầu nếu Washington không đúng hẹn, sẽ phải chịu lệnh trừng phạt trị giá đúng bằng số tiền mà các doanh nghiệp Mỹ đã được hưởng từ tu chính án. Tuy nhiên, trong quyết định ban bố hôm qua, WTO chỉ cho phép phạt với trị giá 72%, tương đương 150 triệu USD. EU đe dọa khoản tiền phạt còn lớn hơn nhiều nếu Washington không có bất cứ thay đổi nào trong những năm tiếp theo.

Trao đổi với VnExpress quanh sự vụ này, Giám đốc Công ty Luật White & Case Lê Công Định, cho rằng, thực ra vụ việc chỉ nằm trong phạm vi quan hệ song phương giữa Mỹ và EU cũng như các nước thành viên khác của WTO. "Chuyện WTO đồng ý với phản ứng của các nước không có nghĩa là Mỹ sẽ thay đổi Tu chính án Byrd bởi điều đó còn phụ thuộc nhiều vào quốc hội. Rất khó thay đổi dù cơ chế đó có bất công, có bị nhiều nước phản đối hay không", ông bình luận.

Theo ông Định, trong trường hợp Quốc hội Mỹ cân nhắc và bỏ tu chính án này thì sẽ là một điều thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa vào thị trường Mỹ. "Bởi bản thân Tu chính án Byrd là một cơ sở pháp lý khuyến khích các doanh nghiệp đi kiện. Nay bỏ đi thì cơ chế khuyến khích đó không còn nữa và các doanh nghiệp sẽ phải tính toán thiệt hơn mỗi khi dự định kiện bán phá giá", ông nói.

Thống kê của các cơ quan lập pháp Mỹ cho thấy, số tiền mà Tu chính án Byrd mang lại cho các doanh nghiệp đi kiện chống bán phá giá của nước này năm ngoái là hơn 192 triệu USD. Năm nay, với vụ kiện tôm, nếu lấy giá trị nhập khẩu tôm là 2 tỷ USD và tính thuế suất trung bình cho 6 nước ở mức 10% thì số tiền thuế mang lại cho Liên minh Tôm miền Nam nước Mỹ lên tới 200 triệu USD.

Song Linh