'Báo chí thể hiện bản lĩnh trong phản biện xã hội'

"Báo chí đã từ chỗ thông tin cảnh báo, đến phác họa được toàn cảnh tình hình. Gần đây, báo chí đã thể hiện bản lĩnh trong phản biện, trong tranh luận có lý lẽ, khoa học và giàu tinh thần xây dựng", Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Lê Doãn Hợp trao đổi với VnExpress.net.

- Bộ trưởng đánh giá thế nào về vai trò phản biện xã hội của báo chí thời gian qua?

- Báo chí là kênh chủ lực trong việc chuyển tải những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân. Trong tình hình kinh tế thế giới suy thoái, kinh tế trong nước suy giảm, báo chí đã sát cánh cùng các cơ quan, doanh nghiệp, hộ gia đình ủng hộ các nhóm giải pháp kích cầu đầu tư của Chính phủ từng bước chặn đà suy giảm kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Bộ trưởng Lê Doãn Hợp. Ảnh: CTV.

Bên cạnh việc thông tin chính xác, trung thực các sự kiện chính trị - xã hội; tình hình trong nước và quốc tế, báo chí đã tổ chức phản biện những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm, thông qua đó đã góp phần giúp các cơ quan chức năng hoàn thiện cơ chế, chính sách chỉ đạo, điều hành, nhằm bảo đảm cho người dân có cơ hội cống hiến và cải thiện cuộc sống tốt hơn.

Báo chí từ chỗ thông tin cảnh báo, đến phác họa được toàn cảnh tình hình, cung cấp những thông tin dữ liệu cho các cơ quan tham mưu, hoạch định chính sách. Trong thời gian gần đây, báo chí đã thể hiện bản lĩnh trong phản biện, trong tranh luận có lý lẽ, khoa học và giàu tinh thần xây dựng. Có thể nói, báo chí đã đi từ báo chí đưa tin đến phản biện xã hội phong phú, đa chiều và sâu sắc.

- Bộ trưởng từng đề cập vấn đề: "Cũng như con người tham gia giao thông, báo chí cần đi đúng phần đường bên phải". Phần đường ấy nên được hiểu thế nào?

- Báo chí của bất kỳ đất nước nào cũng phải tuân thủ pháp luật. Báo chí Việt Nam cũng vậy, mọi hoạt động đều phải theo quy định của Luật Báo chí và các văn bản quy phạm pháp luật khác. Nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí cũng đã được luật hóa khá rõ ràng như: thông tin trung thực về tình hình trong nước và thế giới phù hợp với lợi ích của đất nước và của nhân dân; phản ánh và hướng dẫn dư luận xã hội; đấu tranh phòng, chống các hành vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực xã hội khác...

Những quy định trên chính là “phần đường bên phải” của báo chí. Nói rộng hơn, “phần đường bên phải” chính là những quy định của pháp luật mà mọi người, mọi ngành nghề đều có trách nhiệm và nghĩa vụ phải chấp hành. Cũng như khi tham gia giao thông, con người và các loại phương tiện luôn luôn đi đúng phần đường đã được luật pháp quy định thì sẽ đi nhanh hơn và an toàn hơn.

- Theo ông, để đưa tin nhanh nhạy, hiệu quả mà không vượt qua “ranh giới an toàn” trong công tác, các nhà báo phải làm gì?

- Nhà báo muốn đưa thông tin đến bạn đọc hiệu quả nhất thì thông tin đó phải trung thực, chính xác, khách quan. Mỗi khi thông tin đó đã đạt tới hiệu quả xã hội cao thì chắc chắn tác giả của thông tin cũng như tờ báo luôn luôn nằm trong “ranh giới an toàn”.

Trong bề bộn của quá trình phát triển, báo chí và nhà báo phải có cách nhìn điềm tĩnh, tính chuyên nghiệp, nhạy cảm và sáng tạo. Nhà báo phải đặt mình trong dòng chảy thông tin tin cậy, phải có trách nhiệm chính trị - xã hội cao để thông tin đăng tải không gây tổn thất cho công dân và sự phát triển đất nước.

- Bên cạnh những mặt tích cực, điểm yếu nào của báo chí đang khiến ông lo lắng nhất?

- Có thể nói, báo chí Việt Nam đang hội nhập chủ động, tiếp cận nhanh nhạy thông tin và công nghệ làm báo hiện đại, có vai trò và đóng góp ngày càng lớn hơn vào sự phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội của đất nước trong tình hình mới.

Tuy nhiên, tình trạng thông tin sai sự thật gây tác động xấu trong dư luận xã hội vẫn tiếp tục diễn ra, một vài trường hợp có ảnh hưởng không tốt tới công tác đối ngoại. Một số cơ quan báo chí còn đăng thông tin dung tục, nội dung trùng lắp, xa rời tôn chỉ, mục đích được quy định tại giấy phép hoạt động. Khuynh hướng thương mại hoá vẫn chưa được khắc phục một cách căn bản.

- Ông từng khẳng định: "Báo chí sẽ có hành lang phát triển tốt hơn, đúng hướng hơn". Vậy đâu là đột phá trong công tác quản lý của bộ trưởng thời gian tới?

- Để báo chí phát triển mạnh mẽ hơn nữa, cần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật trong lĩnh vực hoạt động báo chí. Quan điểm của Bộ là phát triển đến đâu quản lý phải thích ứng đến đó, quản lý tốt để nhằm tạo điều kiện cho báo chí phát triển tốt, lấy mục tiêu phát triển làm mục tiêu quản lý.

Thành tựu công nghệ chuyển biến nhanh chóng là vấn đề đặt ra rất nặng nề với công tác quản lý báo chí hiện nay. Chúng ta đang tiến hành tổng kết, đánh giá, trên cơ sở đó xây dựng quy hoạch báo chí đến năm 2020, quy hoạch truyền dẫn phát sóng phát thanh - truyền hình và quy hoạch báo in, quy hoạch đội ngũ quản lý, nhất là các Tổng biên tập. Song song với quá trình đó, công tác xây dựng, sửa đổi, hoàn thiện thể chế cũng đang được tiến hành.

Việt Anh thực hiện