Vai trò chủ tịch phường sẽ được đề cao nếu để dân bầu trực tiếp

Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu. Ảnh: TTXVN.

Sáng nay, trao đổi với báo giới, Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu khẳng định, việc thí điểm bỏ một số HĐND quận huyện, để dân bầu chủ tịch xã, phường là phù hợp với chủ trương cải cách hành chính. Quốc hội sẽ ra nghị quyết về vấn đề này để đảm bảo tính hợp hiến.
>Thí điểm dân trực tiếp bầu 500 Chủ tịch UBND xã

- Ông nghĩ thế nào về việc thí điểm bỏ một số HĐND cấp quận huyện và thí điểm dân bầu chủ tịch xã, phường?

- Chủ trương này là hoàn toàn hợp lý. Dựa trên các cơ sở, điều kiện của chức danh chủ tịch UBND xã, người dân có thể trực tiếp thể hiện ý chí của mình để lựa chọn ra người đại diện quản lý, điều hành xã.

Vấn đề tổ chức HĐND, UBND và vấn đề dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện đã bàn nhiều lần. Lần này, Trung ương chủ trương thí điểm thì cần triển khai sau đó vài năm mới đánh giá, tổng kết, xem hiệu quả và tính hợp lý, sau đó sẽ sửa luật.

- Việc bỏ HĐND một số quận huyện và dân bầu trực tiếp chủ tịch xã, phường sẽ trái với Hiến pháp và Luật tổ chức HĐND và UBND. Vấn đề này được giải quyết thế nào?

- Cả Hiến pháp, Luật tổ chức HĐND và UBND các cấp đều quy định HĐND phải ở các cấp và HĐND bầu ra chủ tịch UBND cùng cấp. Bây giờ muốn bỏ HĐND một số quận huyện, xã phường thì Quốc hội chắc chắn phải có nghị quyết cho phép, từ đó Chính phủ mới triển khai được.

- Lâu nay HĐND cấp huyện phê chuẩn các chức danh của UBND cấp xã, phường nay thí điểm không có HĐND cấp huyện thì ai phê chuẩn các chức danh của UBND xã?

- Tất nhiên lúc đó phải tính. Ở những nơi không có HĐND thì các chức danh đó có thể giao cho HĐND cấp trên, hoặc chủ tịch UBND được quyền bổ nhiệm các chức danh phó và ủy viên UBND. Đề án thí điểm sẽ phải xác định các phương án.

- Thưa ông, tại sao khi xây dựng Luật tổ chức HĐND, UBND không đặt ra vấn đề bỏ HĐND một số cấp quận huyện, thí điểm dân bầu chủ tịch xã, phường nhưng nay lại đề ra?

- Khi xây dựng Luật tổ chức HĐND, UBND cũng có bàn về vấn đề này, nhưng lúc đó chúng ta vẫn đề cao nền dân chủ đại diện, chưa đề cao trách nhiệm cá nhân. Lúc đó chúng ta vẫn nghĩ rằng phải duy trì cơ chế tập thể giải quyết tất cả vấn đề.

Đến thời điểm này, Việt Nam đang tiến hành cải cách hành chính, đề cao trách nhiệm, vai trò của một số vị trí như chủ tịch UBND, người đứng đầu cơ quan hành chính cấp xã. Do đó, Trung ương mới chủ trương thí điểm.

- Ở xã hiện tồn tại nhiều dòng họ lớn, rất có thể xảy ra trường hợp chủ tịch xã chỉ đại diện cho dòng họ mình, chứ không phải toàn xã. Ông nghĩ sao về điều này?

- Đây là vấn đề chúng ta phải quan tâm. Thế nên Trung ương chủ trương làm thí điểm, chưa đại trà, nhằm tránh trường hợp ở một số địa phương nào đó, không loại trừ phần lớn dân cư thuộc một dòng họ, hay một gia tộc và rất có thể người dân không công tâm, không vì lợi ích chung, chỉ bỏ phiếu cho người thuộc dòng họ của mình.

Hồng Khánh ghi