'Đây là giai đoạn chín muồi quy hoạch mở rộng Hà Nội'

Ông Lê Đình Tri. Ảnh: PV

Trao đổi với VnExpress, ông Lê Đình Tri, Phó vụ trưởng Vụ Kiến trúc Quy hoạch, Bộ Xây dựng, nhận định, việc lựa chọn mở rộng về Hà Tây, Vĩnh Phúc, Hòa Bình là do lợi thế về địa lý, đất đai và yếu tố lịch sử văn hóa. Tuy nhiên, Hà Nội cũng sẽ gặp nhiều thách thức khi mở rộng gấp 3 lần hiện nay.
>Trình Quốc hội quy hoạch Hà Nội 'trùm' Hà Tây/Hà Nội mở rộng, sát nhập toàn bộ Hà Tây

- Là chuyên gia quy hoạch kiến trúc, ông nghĩ sao trước những ý kiến trái chiều về việc mở rộng địa giới Hà Nội?

- Thủ đô Hà Nội đang hội nhập sâu với quốc tế, cần đủ diện tích để trở thành trung tâm phát triển vùng, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa. Do vậy, muốn phát triển lâu dài phải có tầm nhìn xa, không chỉ quy hoạch với tầm nhìn 20 năm mà còn là 50 năm. Hà Nội hiện tại có nhiều sức ép, quá tải về cấp nước, thoát nước, giao thông tĩnh, nghĩa trang, rác thải, nhà ở, các trường đại học, điểm vui chơi giải trí...

40 năm trước đây, các nhà lãnh đạo đã dự kiến mở rộng về phía bắc, Hà Nội mở rộng qua sông Hồng tới Mê Linh. Cách đây 10 năm, chúng ta đã nói tới chuỗi đô thị Sơn Tây, Hòa Lạc, Miếu Môn, Xuân Mai, dự định phát triển chuỗi đô thị phía Tây để cân đối cho Hà Nội tương lai. Dự kiến mở rộng Hà Nội hiện nay không phải bất ngờ mà đã có trong đầu các nhà lãnh đạo, chuyên gia quy hoạch từ nhiều thế hệ. Đây là giai đoạn chín muồi nhất để triển khai.

- Nhưng trên thế giới nhiều thủ đô có diện tích nhỏ, ông nghĩ sao về thực tế này?

- Theo tôi, không nên lấy thủ đô các nước để đưa vào điều kiện của VN. Vấn đề là đất nước đó thấy cần thiết để mở rộng hay không, để áp dụng theo thực tế. Ngay thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) có 15 triệu dân, chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với dân số cả nước song họ vẫn giữ như vậy. Mỗi nước trên thế giới đã phát triển thủ đô nhiều cách như di dời sang vị trí mới hoặc mở sang các hướng, đáp ứng nhu cầu.

- Theo ông, dựa trên cơ sở nào chúng ta lại chọn tỉnh Hà Tây, một số xã của huyện Lương Sơn, (Hòa Bình) và huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) để sáp nhập với Hà Nội?  

- Các tỉnh này có lợi thế về địa lý tự nhiên, đất đai và yếu tố lịch sử văn hóa để trở thành thủ đô - trung tâm của đất Việt. Hòa Bình là cái nôi văn hóa, Hà Tây là đất hai vua, Mê Linh là nơi phát tích của Hai Bà Trưng.

Đứng về góc độ địa hình, Hòa Bình, Hà Tây có tài nguyên đất đai, địa hình đa dạng, quỹ đất ở đó đủ để sử dụng cho hạ tầng như nước, rác thải, nghĩa trang, khu đại học… đáp ứng yêu cầu của tương lai gần và tương lai xa của thủ đô. So sánh với các tỉnh lân cận khác như Bắc Ninh, Hưng Yên thì quỹ đất nhỏ, địa hình lại không thích hợp. 

Nhiều dự án nhà ở đang mọc lên tại Hà Tây, giảm tải cho Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hà

- Có ý kiến cho rằng, thay vì mở rộng thành phố thì nên phát triển các đô thị vệ tinh xung quanh Hà Nội. Ngoài ra, mở rộng thủ đô gây chênh lệch lớn về quy mô với các tỉnh lân cận. Quan điểm của ông thế nào?

- Các đô thị vệ tinh xung quanh thủ đô như Hà Đông, Bắc Ninh, Hưng Yên đã chia sẻ nhiều cho Hà Nội, hầu hết các tỉnh này đã có trường đại học, bệnh viện, khu công nghiệp, vui chơi giải trí… Nếu không có đô thị vệ tinh đó thì Hà Nội còn quá tải, chịu sức ép lớn hơn nữa. Song song với mở rộng vẫn tạo điều kiện tốt nhất để các đô thị xung quanh phát triển.

Đúng là các tỉnh lân cận sẽ tương đối nhỏ so với thủ đô Hà Nội trong tương lai. Nhưng các tỉnh này nằm trong sự gắn kết vùng thủ đô. Mối quan hệ liên vùng bổ trợ cho nhau, nên yếu tố về quy mô dân số, diện tích không ảnh hưởng đối với tỉnh này tỉnh kia, thậm chỉ hỗ trợ cho nhau tốt hơn, khi có một thủ đô đủ lớn, đủ mạnh để chia sẻ nguồn lực.

- Các nhà quy hoạch đã lường trước những vấn đề gì khó khăn khi mở rộng thủ đô?

- Theo tôi, khi thủ đô được mở rộng lên tới 2.700 km2 (gấp 3 lần hiện nay), song lại xây dựng từ nền móng cũ. Đây là một bài toán khó, phức tạp, cần có giải pháp hợp lý và khoa học, cả tính nhân văn, phải có lộ trình hợp lý. Chúng ta phải kế thừa tối đa những công trình đã có, tránh tình trạng phá đi làm lại, đặc biệt là công trình liên quan đến đời sống dân cư.

- Theo ông, nguồn lực nào để có thể thực hiện các dự án đầu tư xây dựng thủ đô mới?

- Nguồn vốn phải nhìn vào ngân sách nhà nước và đầu tư của người dân. Đặc biệt, chính sách khai thác tài nguyên đất đai hợp lý sẽ tạo nguồn vốn đầu tư cho các dự án.

- Trong khi việc quy hoạch, xây dựng hạ tầng của thủ đô Hà Nội còn dang dở, manh mún, làm thế nào để các dự án đầu tư xây dựng mới có tránh khỏi tình trạng này?

- Tình trạng xây dựng manh mún, lẻ tẻ là do quy hoạch Hà Nội kéo dài theo chiều dài lịch sử, chúng ta đã phải kế thừa cả mặt ưu mặt nhược. Ngoài ra, do công tác quản lý và chính sách xây dựng thủ đô chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, chưa đồng bộ giữa nhiều ngành.

Đặc biệt, ý thức của người dân đóng góp vào phát triển đô thị chưa cao, như còn lấn chiếm đất đai, đòi đền bù cao hơn chính sách… khiến đường phải tránh nhà dân, thay đổi thiết kế đường, cầu. Do vậy, nếu các giải pháp này được giải quyết đồng bộ thì các dự án đầu tư xây dựng sẽ tránh được tình trạng bất cập như hiện nay.

 Đoàn Loan thực hiện

Người gửi: nguyen thi thuy

Vấn đề sát nhập Hà Tây, Vĩnh Phúc là vấn đề vĩ mô mà nhà nước cần xem xét nhưng với quy mô thành phố Hà Nội cũ việc quản lý của nhà nước vẫn còn nhiều bất cập. Huyện Sóc Sơn là một địa bàn thuộc thủ đô nhưng dường như chưa được quan tâm, còn quá nhiều vấn đề nổi cộm. Sóc sơn là một huyện có nhiều đồi núi nên việc phát triển nông nghiệp chăn nuôi và trồng trọt là hoàn toàn không thích hợp trong khi có vùng đất rất tốt lại phát triển khu đô thị khu công nghiệp. Với xu hướng như hiện nay thì trong một vài năm tới chúng ta sẽ không còn đất để phát triển nông nghiệp.

Người gửi: Nguyễn Đình Sơn
Việc tách, hay sát nhập Hà Tây hay một số tỉnh lân cận về Hà Nội là chức năng của các Ban Ngành, xong tôi thấy tin đồn đã lan rộng khắp. Người dân Hà Đông chúng tôi đã xôn xao, tình hình đời sống có rất nhiều biến động như giá đất tăng nhanh, xây dựng nhà cửa ồ ạt, vật tư, vật liệu giá cả tăng từng ngày. Bà con nhân dân bị lấy đất trồng trọt, hiện không có đất canh tác. Mặc dù tinh thần thấy hoan hỉ vì sắp được trở thành người Thủ đô, xong cuộc sống ngày thường biến động khác thường, làm biến động lớn, chi phí sinh hoạt tăng cao làm cho đời sống bà con nông dân gặp nhiều khó khăn. Đề nghị các ban ngành chức năng triển khai nhanh để đời sống bà con sớm đi vào ổn định.

Người gửi: Nguyễn Xuân Anh Tuấn

Hiện tại, Hà Nội có nhiều điều bất cập chưa xử lý hết mà còn kéo dài. Cho nên đầu tiên các vị lãnh đạo của Hà Nội nên xử lý dứt điểm các vấn đề nổi cộm trước đã. Lúc đấy người dân Hà Nội sẽ thấy thoải mái khi sát nhập các tỉnh lân cận vào. Trong quá trình Hà Nội quy hoạch và xử lý các dự án tồn tại thì nên giao các vùng phụ cận phát triển cho các tỉnh. Tôi cho rằng chúng ta bây giờ nên làm tốt quy hoạch hiện tại cho Hà Nội để người dân đỡ bức xúc con hơn là mở rộng ra lại không quản lý được thì mang tiếng quy hoạch bỏ đấy. Tôi đề nghị các ban ngành chức năng xem xét và trưng cầu ý dân.

Người gửi: Dieu Nguyen

Tôi thấy những phân tích của ông Lê Đình Tri là hợp lý. Mở rộng Hà Nội là điều chắc chắn phải làm. Đừng đặt lợi ích cá nhân (những người có quyền lợi không phù hợp với việc mở rộng thủ đô) để ngăn tiến trình phát triển của cả nước. Hãy nhớ Hà Nội là thủ đô của một nước đang phát triển. Tầm vóc phải tương xứng. Hà Tây, Lương Sơn (Hòa Bình), Vĩnh Phúc không phải các tỉnh giáp giới với Hà Nội sao?

Với rất nhiều điểm thuận lợi, hợp lý, tôi ủng hộ việc lấy Hà Tây là địa bàn chính để mở rộng Hà Nội. Chỉ xin các nhà qui hoạch hãy vì tương lai cả trăm năm sau, đừng làm manh mún với những mảnh đất hình ống có diện tích không quá 50 mét vuông.