Sổ đỏ 'ế' do thuế cao, thủ tục phiền hà

Nghĩa vụ tài chính phải nộp quá cao, thủ tục cấp giấy hồng, giấy đỏ phiền hà khiến người dân e ngại, làm chậm kế hoạch cấp giấy chứng nhận sử dụng đất. Đó là nhận xét của nhiều đại biểu Quốc hội tại nghị trường, sáng nay.
>Tranh cãi về mức khởi điểm chịu thuế cá nhân / Bức xúc ùn tắc giao thông, đầu cơ đất

Đầu giờ sáng, Bộ trường Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên trình bày trước Quốc hội báo cáo của Chính phủ về việc thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Tính đến 30/9, cả nước đã cấp giấy chứng nhận đạt 82% diện tích đất sản xuất nông nghiệp; 76% diện tích đất ở nông thôn và 62% diện tích đất ở đô thị.

Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nhận định việc cấp giấy chứng nhận cả nước còn chậm, nhất là đối với các loại đất chuyên dùng, đất ở đô thị và đất lâm nghiệp. Bộ trưởng đưa ra nguyên nhân, nhiều địa phương chưa coi trọng cải cách thủ tục hành chính, gây phiền hà cho người sử dụng đất khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận. Họ yêu cầu người dân phải nộp thêm các loại giấy tờ ngoài quy định và không cấp giấy cho hộ sử dụng đất thuộc phạm vi quy hoạch, thậm chí có nơi vẫn yêu cầu người dân phải xin xác nhận của những người liền kề về ranh giới sử dụng đất.

Đề cập đến việc thu lệ phí trước bạ và thuế suất chuyển nhượng quyền sử dụng đất, báo cáo của Chính phủ cho rằng, do giá đất do Nhà nước quy định tiếp cận với giá chuyển nhượng trên thị trường đã buộc người sử dụng đất phải nộp nghĩa vụ với mức cao hơn nhiều lần so với trước. Nhiều hộ dân do đó không làm thủ tục cấp giấy chứng nhận, không thực hiện thủ tục chuyển nhượng qua cơ quan nhà nước mà chủ yếu thực hiện bằng hình thức trao tay, gây thất thu lớn cho ngân sách.

Kiến nghị giảm thuế chuyển quyền sử dụng đất

Theo đại biểu Mã Điền Cư, quy định nghĩa vụ tài chính phải nộp khi nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn quá cao nên dân cư vùng nông thôn miền núi không thể nhận hoặc không muốn nhận. Đại biểu này viện dẫn báo cáo của Thanh tra nhà nước cho thấy, số người chấp nhận mức thuế chiếm 26%, số dân cho rằng nghĩa vụ tài chính cao chiếm 31%, cho rằng văn bản chưa rõ là 23%. Ngoài ra, người dân phải chờ đợi 60-90 ngày làm thủ tục là quá dài. 
 

Thủ tục hành chính luôn gây mệt mỏi cho người dân. Ảnh: Hoàng Hà.

Ông Cư kiến nghị Quốc hội sớm ban hành Luật đăng ký bất động sản, điều chỉnh thuế sử dụng đất, xem xét lại nghĩa vụ tài chính phải nộp theo hướng giảm thiểu lệ phí, phí và đơn giản hóa các biểu mẫu để người dân dễ thực hiện.

Đồng tình với ý kiến trên, đại biểu Đặng Huyền Thái, cho biết, Hà Nội có hơn 65.000 sổ đỏ không có người đến nhận. Nhiều hộ dân ngoại thành không đủ khả năng nộp thuế khi giá đất tăng cao trong năm qua. "Bộ Tài chính cần cho phép ghi nợ thuế chuyển quyền, không nên thu nhiều tiền của người sử dụng. Nhà nước phải xác định tạo điều kiện để dân làm sổ đỏ để quản lý đất đai", bà Thái đề nghị.

Ngoài ra, vấn đề phức tạp nảy sinh ở các đô thị lớn là trường hợp đã được nhà nước phân nhà theo nghị định 61. Người dân ở ổn định trước 1993, tuy nhiên, khi cấp sổ đỏ thì thu tiền sử dụng đất tới 40% theo nghị định 61. Mức thu quá cao gây bức xúc cho cử tri, trong khi theo Luật đất đai, đáng lẽ họ được cấp sổ đỏ không phải nộp thuế.

Theo đại biểu Nguyễn Văn Hợp, chỉ có 2 lý do mà người dân không nhận sổ là do thiếu tiền nộp nghĩa vụ tài chính và e ngại thủ tục thực hiện. Riêng đi nộp tiền đã phải đi ít nhất 3 lần, cá biệt có tình trạng không quan tâm việc lấy sổ đỏ. Đại biểu này cũng chỉ ra hệ thống pháp luật thiếu đồng bộ, nghị định, thông tư liên bộ chưa phù hợp với thực tiễn, ban hành chậm, điển hình là nghị định 84 khiến địa phương phải hỏi trung ương nhiều lần. Do vậy, công tác hoàn thiện hệ thống pháp luật là là ưu tiên hàng đầu, ngoài ra, cần tập trung lực lượng, nguồn lực cho quy hoạch sử dụng đất.

Đại biểu Y Vêng cũng nhận định, dân không lấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vừa làm chậm việc cấp giấy vừa khó quản lý. Do đó, cần có chính sách giảm mức thu tiền sử dụng đất đối với các hộ sản xuất, nhất là đồng bào thiểu số, miễn giảm với các hộ nghèo, các hộ xin ghi nợ cần được xem xét.

Đề nghị gộp sổ hồng, sổ đỏ

Đoàn Loan