Những con đường cát bụi giữa thủ đô

Đeo vội chiếc khẩu trang bịt kín mặt, chị Vân, đường Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân (Hà Nội) tiếc rẻ: “Vừa trang điểm, vậy mà lại phải bịt kín thế này”. Cạnh đó, anh Hải đang hò hét cô bạn gái lấy giúp cặp kính và chiếc khẩu trang để tránh những làn bụi mù mịt.

Không chỉ đường Khuất Duy Tiến, nhiều tuyến đường vành đai của thủ đô cũng luôn tràn ngập trong bụi. Đầu giờ sáng, trên đường Trường Chinh, mỗi lần ô tô phóng qua lại kéo theo từng đám bụi bay mù mịt. Người này lấy tay bịt kín miệng, người kia rụi mắt lia lia. Hai bên đường bụi cát chất đống, kéo dài, tạo thành những gờ đường.

Lao nhanh chiếc xe vào lề đường, anh Nguyễn Văn Trường, nhân viên Tổng công ty Lilama, móc vội trong túi chiếc khăn, bịt kín miệng lao ngay đi. Cách đó không xa, hai nữ sinh THPT dân lập Lương Thế Vinh vừa đạp xe vừa lấy tay bịt kín miệng.

Một tay đưa chén nước cho khách, tay kia bịt kín miệng, chị Mai, bán hàng tại số nhà 704 Minh Khai lấy giẻ lau lau vội chiếc bàn, đen xì. Chưa kịp lau hết lượt lại vài chiếc xe ôtô phóng qua, bụi mù mịt. Mấy khách đang ngồi uống nước vội vã đứng dậy, bỏ lại chiếc bàn vừa được lau sạch đang phủ một lớp bụi mới.

Nhà cạnh bên, anh Nguyễn Xuân Hiếu, vừa lau bộ bàn ghế vừa càu nhàu: “Ngày nào cũng lau mấy lần mà vẫn bụi. Thế mà vẫn chưa ăn thua gì so với hàng xóm”.

Anh Hiếu đang lau dọn nhà cửa. Ảnh: Xuân Tùng

“Cứ 4-5h chiều mọi gia đình ở đây đều phải đóng kín cửa nếu không muốn bụi bay vào nhà. Ô tô từ công trường cầu Vĩnh Tuy (cách đó 100m) chạy qua lôi theo đất, đá”, anh Hiếu cho biết.

Tại đường đê Nguyễn Khoái người xe xuôi ngược tấp nập. Chị Mai, công nhân Xí nghiệp Môi trường đô thị số 3 miệt mài quét từng đống sỏi đá trên đường. Chị cho biết, tại tuyến đường này mỗi đêm có hàng trăm chiếc xe ôtô chạy qua chở đất đá, vật liệu xây dựng.

Chỉ vào đống đất đá nằm ngổn ngang trên mặt đường, chị Mai nói: “Thế này chưa ăn thua gì, mọi hôm còn trải thảm khắp đường dày hàng cm”. Những nhát chổi miết mạnh xuống nền đường, đất, đá, cát bụi bay mù mịt. Từng dòng người vẫn ngược xuôi.

Nhân viên vệ sinh đang quét đám đất đá trên đường. Ảnh: Xuân Tùng

"Bó tay" với xe chở vật liệu

Theo Công ty Môi trường đô thị Hà Nội, tình trạng ô nhiễm bụi ở Hà Nội do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là do các phương tiện vận tải, đặc biệt là xe vận chuyển vật liệu xây dựng. Những phương tiện này khi lưu thông trên đường, thường không có bạt che chắn, để rơi vãi đất, đá, cát, sỏi. Mặt khác, sự xuất hiện ngày càng nhiều của các điểm tập kết vật liệu xây dựng cũng là nguyên nhân khiến thành phố chìm trong bụi bẩn.

Để khắc phục tình trạng này, Hà Nội tiến hành phun nước tại một số tuyến đường và yêu cầu chủ đầu tư khi xây dựng công trình phải có ván, sàn rửa xe trước khi ra khỏi công trường. Thành phố cũng đã cho đặt một số trạm rửa xe quanh thành phố, với mong muốn “rửa sạch” bụi cho các xe ô tô trước khi tham gia lưu thông vào nội đô.

Thế nhưng, đến nay cũng chỉ có một vài điểm rửa xe được thành lập, hoạt động cũng chỉ “cầm chừng”. “Mỗi ngày có vài chiếc ô tô vào rửa còn chủ yếu là xe máy của dân quanh vùng”, một nhân viên Công ty cổ phần dịch vụ môi trường Thăng Long trên đường Âu Cơ cho biết.

Ông Hoàng Văn Giáp, Phó ban Thanh tra Giao thông công chính Hà Nội cho rằng, tại một số công trường chủ đầu tư đã cho dựng các ván, sàn để rửa xe những chỉ mang tính đối phó. Khi có mặt thanh tra giao thông thì xe được rửa rất sạch trước khi rời công trường, nhưng khi vắng bóng thanh tra thì đâu lại vào đó.

“Với lực lượng mỏng, khoảng 300 người, lại bị chi phối bởi nhiều công việc khác nhau nên chúng tôi rất khó xử lý triệt để tình trạng này", ông Giáp cho biết.

Theo ông Giáp, để giảm tối thiểu bụi bẩn cho thành phố, cần nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Trong khi dân trí còn hạn chế thì phải tăng cường công tác thanh kiểm tra, xử phạt. Đồng thời bổ sung cơ chế, chính sách cho phù hợp với thực tế. Tuy nhiên, cần tiến hành đồng bộ các biện pháp giữa các sở ban ngành của thành phố thì mới đạt hiệu quả.

“Chúng tôi đang phối hợp với Ban quản lý dự án không khí sạch Việt Nam-Thụy Sỹ xây dựng bảng hướng dẫn giảm bụi trên các công trường xây dựng tại thành phố Hà Nội. Hy vọng này sau khi dự án được triển khai Hà Nội sẽ bớt bụi”- ông Giáp khẳng định.

Xuân Tùng