Bát nháo thị trường mũ bảo hiểm

Vừa đến đầu phố Huế, chị Thu Hà (Giảng Võ, Hà Nội) đã được mấy bà chủ cửa hàng chạy ra đon đả: “Mua mũ bảo hiểm hả em? Vào chỗ chị, loại nào cũng có". Giữa một rừng nhãn hiệu, chủng loại, khách hàng như đang bước vào "ma trận".  
> Công chức Hà Nội phải đội mũ bảo hiểm từ 15/9

Sau khi Hà Nội có chỉ thị yêu cầu cán bộ, công chức nhà nước phải đội mũ bảo hiểm từ 15/9, thị trường mặt hàng này trở nên sôi động. Chỉ với diện tích chưa tới 10 m2, các cửa hàng trên phố Huế “trưng bày” cả trăm chiếc mũ bảo hiểm (MBH) với đủ chủng loại, kiểu dáng, màu sắc. Có loại giá “rẻ bất ngờ”, chỉ 50.000 đồng, có loại giá cao chót vót ở mức 500 nghìn, thậm chí 1 triệu đồng.

Người tiêu dùng hoa mắt trước "ma trận". Ảnh: Hoàng Hà

Thật giả lẫn lộn

Ngắm nghía mấy chiếc mũ nửa đầu trên tay, trong khi chị Hà chưa biết chọn loại nào thì bà chủ cửa hàng bắt đầu thao thao bất tuyệt về giá cả, tính năng của các nhãn hiệu như Azura, LuckyStar, Amoro, Protec.

Thấy chị Hà phân vân, bà chủ hàng cười nói: “Cả đời dùng có một chiếc, em chọn hàng Malaysia mà dùng, giá từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng”. Quay sang một cậu thanh niên vào cửa hàng đã khá lâu mà chưa chọn cái nào, còn đòi “hàng công ty, có dán tem”, bà chủ giật lấy chiếc mũ dán nhãn Amoro xẵng giọng: “Đây không phải tem thì là gì?”.

Ở cửa hàng bên cạnh, anh Tiến (giảng viên một trường ĐH), sau một hồi chọn lựa đành quay ra vì: “Chịu, không phân biệt được đâu là hàng xịn, hàng giả. Giá cả với chủng loại cứ như “trăm hoa khoe sắc” vậy. Có lẽ đành nhờ người quen trong công ty MBH mua thôi.”

Thế nhưng, ngay cả nhân viên một công ty MBH lớn cũng… mua nhầm hàng nhái. Anh Vũ Thanh Phong, kế toán một công ty MBH sau khi chọn được cho mình một chiếc rất ưng ý, giá 140.000 đồng, đã đội đi làm ngay. Nào ngờ khi đến khoe với đồng nghiệp thì mới ngã ngửa ra đó là hàng nhái.

Theo quy định, MBH sản xuất trong nước bắt buộc phải phù hợp với tiêu chuẩn. Mũ nhập khẩu theo đường chính ngạch được thực hiện theo từng lô hàng và in, dán tem chứng nhận hoặc logo của tổ chức chứng nhận, phòng thí nghiệm được chỉ định trước khi nhập vào VN.

Song tại các điểm "phân phối" như phố Huế, Nguyễn Văn Cừ… dễ dàng bắt gặp mũ không dán tem, không nhãn mác hoặc dán tem nhái.

Mua được chiếc mũ đảm bảo chất lượng là hy vọng của nhiều người dân. Ảnh: Hoàng Hà.

Tuấn, một đầu nậu chuyên cung cấp hàng từ Lạng Sơn về cho các cửa hàng nội thành cho biết, hiện MBH sản xuất trong nước không thể cạnh tranh được với hàng Trung Quốc, Đài Loan về giá cả. “Mũ Tàu giá nhập chỉ 30.000, bán ra thấp nhất 50-60.000 thì làm sao hàng công ty cạnh tranh được. Kiểu dáng, màu sắc y hệt. Tất nhiên, chất lượng thì không bằng”, Tuấn tiết lộ.

Nhưng đó vẫn chưa phải là loại mũ mang lại lợi nhuận cao nhất cho các chủ hàng. Những cửa hàng có điều kiện còn nhập riêng phần sọ mũ bằng nhựa mỏng, giá chỉ vài nghìn đồng. Sau đó về gia công nốt phần xốp chịu lực, quai đeo; in nhái tem của các công ty lớn rồi tung ra thị trường. “Đơn giá loại này không tới 15.000 đồng mà vẫn bán ra cả trăm nghìn như thường”, Tuấn cho biết thêm.

Các cơ quan quản lý lúng túng

Ông Nguyễn Mạnh Ẩm, Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 1 cho biết, hiện cả nước có 3 cơ quan kiểm định chất lượng MBH. Đó là Cục Đăng kiểm Việt Nam, Tổng cục kỹ thuật 1 và 3 (thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng). Song, mỗi đơn vị lại… ấn hành một mẫu tem kiểm định riêng. Chính điều đó đã gây lúng túng cho người tiêu dùng ngay cả khi đã biết dùng biện pháp kiểm tra tem khi mua hàng.

Ngoài ra, hiện vẫn tồn tại quy định “nhà sản xuất có quyền tự công bố tiêu chuẩn và dán tem chính hãng” cho sản phẩm, miễn là sản phẩm đó đáp ứng đủ các tiêu chí. Hệ quả là có bao nhiêu hãng sản xuất MBH được cấp phép thì có… bấy nhiêu loại tem “xịn”.

Trao đổi với VnExpress về vấn đề này, ông Ẩm thừa nhận: “Đúng là việc cùng tồn tại nhiều loại tem như thế này có thể gây nhầm lẫn cho người mua. Các cơ quan chức năng đang cùng các nhà sản xuất MBH để xây dựng dự thảo về Qui chuẩn cho MBH. Trước 15/12, chúng tôi có thể áp dụng một loại tem chuẩn trên tất cả sản phẩm đã qua kiểm định”.

Cuối tháng 8, Chi cục trưởng Tiêu chuẩn đo lường chất lượng sẽ phối hợp với Chi cục Quản lý thị trường, Thanh tra Sở KHCN... tiến hành đợt kiểm tra toàn diện tất cả đơn vị sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu MBH đóng trên địa bàn về chất lượng và nhãn mác.

Ông Trần Công Tuấn - Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng - cho biết, kết quả của đợt kiểm tra này chỉ có thể đưa ra sớm nhất vào giữa tháng 9.

Nguyễn Hưng – Xuân Tùng