Tân phó chủ tịch QH: 'Tôi ủng hộ chất vấn giữa 2 kỳ họp'

Phó chủ tịch Uông Chu Lưu. Ảnh: Thanh niên.

"Tôi thấy mừng thì ít mà lo thì nhiều, đất nước đang hội nhập, nhiệm vụ lập pháp của Quốc hội rất nặng nề. Được tín nhiệm bầu làm Phó chủ tịch phụ trách công tác pháp luậtt - tư pháp, với tôi, là thách thức lớn", tân Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu trao đổi với báo chí sau khi trúng cử sáng 23/7.

- Trước khi được bầu làm Phó chủ tịch, ông đang làm Bộ trưởng Tư pháp. Ông gặp khó khăn gì khi đảm nhiệm cương vị mới?

- Tôi nghĩ rằng, ở mỗi cương vị có trách nhiệm và thách thức khác nhau. Làm Bộ trưởng Tư pháp, bây giờ được Quốc hội bầu làm Phó chủ tịch, phụ trách công tác pháp luật - tư pháp giúp Chủ tịch Quốc hội, tôi nghĩ có sự thuận lợi và cũng có sự kế thừa. Bởi vì tôi ở Bộ tư pháp cũng giúp cho Chính phủ, Quốc hội trong xây dựng luật, và hoàn thiện hệ thống pháp luật của nhà nước.

Có thể nói Bộ Tư pháp là một trong những cơ quan Chính phủ được giao trực tiếp soạn thảo hoặc tham gia soạn thảo các dự án luật, pháp lệnh. Còn nhiệm vụ rất quan trọng nữa là thẩm định tất cả các dự án luật, pháp lệnh trước khi trình Chính phủ, Thường vụ Quốc hội và Quốc hội. Đấy là điều kiện thuận lợi. 5 năm vừa rồi đã cho tôi nhiều kinh nghiệm trong hoạt động lập pháp.

- Công tác xây dựng luật pháp của Quốc hội còn nhiều hạn chế như luật ban hành nhưng phải chờ văn bản hướng dẫn dưới luật. Với cương vị mới, ông nghĩ rằng điều gì là cần thiết để khắc phục tình trạng này?

- Đây là bất cập, hạn chế trong hoạt động xây dựng và thực hiện pháp luật của nhà nước chúng ta trong thời gian qua. Chính tại diễn đàn Quốc hội lần này, Chủ tịch Quốc hội đã nói rõ về tồn tại bất cập đó, nhiệm kỳ Quốc hội tới đây phải cùng với các cơ quan hữu quan như Chính phủ và các tổ chức có quyền trình dự án luật phối hợp với nhau để ra giải pháp khắc phục dần tình trạng này.

Tôi nghĩ với tinh thần năng động, sáng tạo, trách nhiệm cao, muốn đưa pháp luật vào cuộc sống sớm, ngay từ khâu chuẩn bị các ban soạn thảo phải chuẩn bị dự án luật trong trong đó quy định cụ thể những vấn đề mà văn bản đó cần điều chỉnh.

Tất nhiên, trong điều kiện chuyển đổi, trong lúc chúng ta đang hoàn thiện dần từng bước hệ thống pháp luật, không có thể nói pháp luật quy định được chi tiết hết mọi vấn đề. Có những vấn đề mới phát sinh mà tại thời điểm làm luật chúng ta chưa dự kiến hết được. Còn mong muốn của chúng ta là yêu cầu các cơ quan soạn thảo cùng với việc trình dự án luật phải trình dự thảo nghị định để khi luật có hiệu lực thì những văn bản đó cũng có hiệu lực.

- Có ý kiến cho rằng cần phải có cơ chế lấy ý kiến nhân dân trong việc xây dựng luật. Trong khóa tới, ý kiến trên được xem xét thế nào để tránh tình trạng việc các dự luật thường có lợi cho cơ quan hành pháp?

- Ý kiến của nhân dân, trí tuệ của nhân dân, thực tiễn của cuộc sống giúp Quốc hội hoàn thiện luật. Chính cái đó đảm bảo tính khả thi của các dự án luật trước khi trình Quốc hội. Cho nên, việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân thế nào để đảm bảo dân chủ, khoa học, thiết thực là điều Thường vụ Quốc hội phải chỉ đạo.

Tôi nghĩ tới đây, Quốc hội phải chỉ đạo ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có những điều luật nói về, trình tự thủ tục thẩm quyền, cách thức lấy ý kiến nhân dân để thực sự đảm bảo ý kiến nhân dân được đưa vào trong các dự án luật.

- Nhiều ý kiến cử tri đề nghị Ủy ban thường vụ cần phải phát huy vai trò của mình, như tiến hành chất vấn giữa hai kỳ học. Điều này đã được ghi trong luật nhưng Quốc hội khóa 11 chưa thực hiện. Quan điểm của ông về vấn đề này?

- Tôi nghĩ vấn đề này, ngay cả Quốc hội khóa 11 cũng đã đặt ra. Tới đây, ban Thường vụ khóa 12 sẽ bàn và có quy định cụ thể. Đây vẫn là quyền của Quốc hội, quyền của cử tri và các đại biểu Quốc hội. Cá nhân tôi hoàn toàn ủng hộ chuyện này.

- Nhiều ý kiến cho rằng. hoạt động của các ủy ban hiện nay quá ôm đồm, khối lượng dự luật quá nhiều dẫn tới tình trạng không có nhiều thời gian góp ý chính xác. Vấn đề này sẽ được giải quyết thế nào, thưa ông?

- Quốc hội chúng ta chưa phải là Quốc hội chuyên trách 100% mà ủy ban pháp luật cũng như các ủy ban khác, tỷ lệ đại biểu chuyên trách cũng chỉ có một phần. Để khắc phục tình trạng có nhiều văn bản mà ủy viên ủy ban của các cơ quan Quốc hội chưa đủ thời gian cập nhật, nghiên cứu, tôi nghĩ trách nhiệm chính là các cơ quan phải phối hợp với nhau. Các ủy ban Quốc hội phải sớm vào cuộc khi các cơ quan trình dự án.

Thứ hai, là cung cấp đầy đủ tư liệu, báo cáo tổng kết thực tiễn để các thành viên ủy ban nắm bắt được. Thứ ba, cũng phải tổ chức tọa đàm hội thảo để trao đổi ý kiến khác nhau, thông tin mới. 

Tới đây, có lẽ cũng không nhất thiết phải làm những bộ luật lớn. Cùng với những bộ luật lớn điều chỉnh khung, có thể có những đạo luật, điều chỉnh những vấn đề mà thực tiễn đang đòi hỏi và các cơ quan trình dự án thấy cần, chứ không nhất thiết làm bộ luật đồ sộ. Hoặc có cách làm áp dụng hiện nay là dùng một luật để sửa những luật liên quan, như vậy chúng ta có thể đẩy được tốc độ đảm bảo chất lượng.

Việt Anh thực hiện