Cấm dùng tài sản cá nhân vận động bầu cử

Ông Trần Ngọc Nhẫn. Ảnh: H.K.

Trao đổi với VnExpress, ông Trần Ngọc Nhẫn, Trưởng ban Dân chủ pháp luật, Ủy ban trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, mỗi ứng cử viên phải có ít nhất 10 cuộc tiếp xúc với cử tri. Ứng viên không được dùng ngân sách nhà nước và tiền bạc của bản thân để vận động bầu cử cho mình.

- Từ ngày 3 đến 16/5, MTTQ địa phương sẽ tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri để ứng cử viên thực hiện quyền vận động bầu cử. Ứng cử viên sẽ thực hiện quyền vận động bầu cử dưới hình thức nào, thưa ông?

- Theo điều 46 của Luật bầu cử Quốc hội năm 2001, việc vận động bầu cử được quy định dưới hai hình thức. Một là tổ chức các cuộc tiếp xúc giữa ứng cử viên với cử tri nơi đơn vị bầu cử. Theo hướng dẫn của MTTQ trung ương, ít nhất mỗi ứng cử viên phải có 10 cuộc tiếp xúc với cử tri. Nếu nhiều nữa thì càng tốt. Tại đây, ứng cử viên sẽ trình bày chương trình hành động nếu được bầu làm đại biểu Quốc hội thì sẽ làm gì và trả lời câu hỏi của cử tri.

Hình thức thứ hai là thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và lần này có thêm trang web bầu cử của Hội đồng bầu cử Quốc hội khóa 12 (www.baucukhoa12.quochoi.vn). Ứng cử viên có thể trả lời phỏng vấn, nội dung xoay quanh chương trình hành động của mình.

Mục đích là tạo điều kiện cho ứng cử viên thể hiện năng lực, trình độ, phẩm chất đạo đức của mình. Còn cử tri cũng hiểu rõ hơn, đầy đủ hơn về từng ứng cử viên, trên cơ sở đó mà cân nhắc, lựa chọn bầu được người xứng đáng làm đại diện cho mình tại cơ quan quyền lực Nhà nước.

- Có tâm lý e ngại ứng cử viên tự do, ứng cử viên địa phương sẽ không được đối xử bình đẳng. Ông nói gì về điều này?

- Luật bầu cử Quốc hội và hướng dẫn của Ủy ban thường vụ Quốc hội đã quy định rất rõ: tất cả ứng cử viên đều thực hiện quyền vận động bầu cử bình đẳng như nhau. Sự bình đẳng thể hiện trên nhiều khía cạnh. Danh sách ứng cử viên phân về các đơn vị bầu cử không đặt ra ai tự ứng cử, ai được giới thiệu, mà chỉ xếp theo vần A, B, C. Trong các cuộc tiếp xúc cử tri lẫn trả lời phỏng vấn trên đài báo, thời lượng dành cho các ứng cử viên cũng phải đảm bảo sự bình đẳng. Sẽ không có chuyện ông bí thư tỉnh ủy thì được tuyên truyền vận động nhiều hơn cô giáo thôn bản hay doanh nghiệp.

- Ứng cử viên có quyền lực, hoặc ưu thế về tiền bạc có thể sử dụng lợi thế của mình để vận động bầu cử như thế nào?

- Luật quy định nghiêm cấm việc lợi dụng ngân sách nhà nước, tài sản và tiền bạc của bản thân ứng cử viên để vận động bầu cử cho mình, để mua chuộc cử tri. Nếu mua chuộc và bị phát hiện thì ứng cử viên sẽ bị xử lý. Các cuộc bầu cử trước chưa phát hiện ra trường hợp mua chuộc, cũng không có khiếu kiện về vận động bầu cử. Lần này cũng có thể có khiếu nại về sự không bình đẳng giữa các ứng cử viên, trường hợp đó Ủy ban bầu cử sẽ xem xét.

Ngoài ra, luật cũng quy định ứng cử viên không được cạnh tranh không lành mạnh, không làm tổn hại đến danh dự, uy tín và quyền lợi của ứng cử viên khác; nghiêm cấm việc lợi dụng vận động bầu cử thành nơi khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo; lợi dụng vận động bầu cử để vận động quyên góp. Đặc biệt, nghiêm cấm việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong việc quản lý phương tiện thông tin đại chúng để vận động bầu cử.

- Luật pháp quy định thế nào về việc ứng cử viên tự đứng ra vận động cho mình?

- Luật không cho phép ứng cử viên tự vận động bầu cử. Ứng cử viên cũng không được phát hành tài liệu nói về mình, mà cần thông qua các hội nghị tiếp xúc cử tri. Hội nghị này do Ban thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện chủ trì phối hợp với UBND cùng cấp tổ chức.

Để đảm bảo quyền vận động bầu cử của ứng cử viên, các văn bản hướng dẫn luật đã quy định các cơ quan, tổ chức trong phạm vi chức năng quyền hạn của mình tạo điều kiện để ứng cử viên không phải của cơ quan mình tiếp xúc với cử tri, khi có yêu cầu.

- Nhiều cuộc tiếp xúc cử tri vẫn bị người dân cho là hình thức với thành phần tham dự hạn chế. Để tránh tình trạng này, MTTQ có biện pháp gì?

- Chủ tịch Ủy ban trung ương MTTQ, Phó chủ tịch Hội đồng bầu cử Phạm Thế Duyệt đã ký văn bản hướng dẫn: khi tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri thì ngoài việc mời bằng giấy mời thì cần thông báo trước mấy ngày trên phương tiện thông tin đại chúng hoặc loa truyền thanh về thời gian, địa điểm tổ chức, để cử tri nào quan tâm đến dự.

Phía MTTQ mong muốn tốt nhất là phát trực tiếp trên loa truyền thanh cơ sở cuộc tiếp xúc cử tri, để người dân ở các thôn bản, dù không dự hội nghị vẫn có thể nghe được. Về gia đình có 5-7 cử tri thì họ có thể thảo luận với nhau về các ứng cử viên, từ đó đi đến quyết định bầu cho ứng cử viên nào xứng đáng nhất.

Hồng Khánh thực hiện