Những nơi thờ Quốc Tổ

Điện thờ Lạc Long Quân và Âu Cơ tại đền Quốc Tổ Lạc Hồng. Ảnh: Tuổi Trẻ

Tại TP HCM có gần 20 đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương. Ngoài những đền thờ lớn trong Thảo Cầm Viên, công viên Tao Đàn, khu du lịch Suối Tiên... do nhà nước quản lý, số còn lại hầu hết do cá nhân hoặc các hội tự lập.

Đền Hùng của ông giáo già

Đền Quốc Tổ Lạc Hồng 94 Nguyễn Thái Sơn (phường 3, quận Gò Vấp), chiều 25/4, không khí bắt đầu nhộn nhịp. Người dân từ các tỉnh như Cà Mau, Vĩnh Long và người dân thành phố có mặt chung tay làm phần việc cuối cùng cho ngày Giỗ Tổ.

Bên ngoài, một người đàn ông trung niên đang cặm cụi tô vẽ lại những câu đối trước cổng. Bên trong cánh đàn ông chuẩn bị cờ, trướng, lau chùi quét dọn, trưng bày những vật dùng trong tế tự. Cánh phụ nữ cũng đang rộn ràng những phẩm vật dâng lên Quốc Tổ. Ban nam tế và nữ tế cũng đang hoàn tất công đoạn tập dợt cuối cùng. 16h là lễ thượng kỳ khai lễ rước linh vị các vua Hùng nhập điện.

Đền Quốc Tổ Lạc Hồng được lập vào năm 1963 trên một vùng đất vốn là gò mả. Người sáng lập là nhà giáo Phan Công Khâm. Khuôn viên đền rộng khoảng 600 m² vốn là đất của nhạc phụ ông cắt chia.

Ông cho biết, tâm nguyện của ông là muốn xây dựng một nơi để phụng thờ Quốc Tổ nhưng vì điều kiện kinh tế không cho phép làm một lúc nên phải dùng phương thức cuốn chiếu. Có tiền là ông xây, xây, vì thế bố cục cảnh quan hơi bị chệch choạc. Tại đền Quốc Tổ Lạc Hồng phía trên cao có điện thờ quốc phụ Lạc Long Quân, bên dưới là Quốc mẫu Âu Cơ. Đi vào bên trong là chánh điện khá rộng với những bức tượng, phù điêu, phiên bản trống đồng Ngọc Lũ.

Vốn là một nhà giáo dạy môn lịch sử, ông mong muốn trút tiền của, công sức của mình để làm một điều gì cho thế hệ sau hiểu được công đức của tiền nhân, cội nguồn của dân tộc.

Cái tâm của bác xích lô

Cụ Nguyễn Viên, 88 tuổi trước đây là trưởng ban quản trị đền Hùng Vương tại số 22/93 đường Trần Bình Trọng (phường 1, quận 5), cho biết ngôi đền này được xây dựng là do tấm lòng của hai vợ chồng người hành nghề đạp xích lô Trần Văn Cậy. Năm 1970, trước lúc mất, ông Cậy và vợ đã làm giấy hiến tặng căn nhà khoảng 50 m² cho hội tương tế Lạc Thiện xây dựng đền thờ vua Hùng.

Từ đó, những người có tâm huyết trong vùng đã cùng các cụ cao niên trong hội góp công góp sức xây dựng ngôi đền hoạt động đến ngày nay. Những ngày đầu tháng 3 âm lịch, cửa đền luôn rộng mở và gần ngày Giỗ Tổ, bà con tụ tập về.

Trên bàn thờ tại đây, ngôi cao nhất là Quốc Tổ, hai bên có lạc hầu, lạc tướng. Công chúa Ngọc Hoa vợ Tản viên Sơn thánh (Sơn Tinh) và công chúa Tiên Dung vợ Chử Đồng Tử được xếp bên dưới. Bên trái là bàn Quốc mẫu Âu Cơ. Hai câu đối “Tám chục triệu đồng bào chung một gốc/ Bốn ngàn năm văn hiến vững xây bền” đã tô điểm cho chánh điện thêm phần uy nghi trang trọng.

Đã nhiều năm tồn tại trong xóm lao động nghèo, đền vua Hùng tại đây đã là niềm tự hào của cả một khu phố.

Con trai người thợ thêu

Các cụ cao niên họp bàn lễ Giỗ Tổ. Ảnh: Tuổi Trẻ

Tại TP HCM, có một gia đình trải qua các thế hệ đều thờ Quốc Tổ Hùng Vương ngay trong nhà. Đó là gia đình anh Đoàn Văn Tài tại số 212/215 Nguyễn Văn Nguyễn (phường Tân Định quận 1).

Trong từ đường Đoàn tộc, anh Tài cho biết sau hàng chục năm, ngôi từ đường do cha anh - một nghệ nhân ngành thêu lưu lạc từ Bắc vào lập nghiệp tại đây từ trước 1945 - lập nên đã quá mục nát. Các anh em con cháu họ Đoàn đã chung nhau xây lại tổ đình họ Đoàn để thờ Quốc tổ Hùng Vương, sau thờ phụng tổ tiên ông bà.

Anh Tài cho biết thêm, mùng 10/3, tất cả con cháu họ Đoàn đều tập trung về đây. Trước đây khi còn sống, cha anh đã huy động các thợ thêu (đa phần là nữ) lập ban nữ tế nên đến nay anh cũng phải duy trì nhưng có khác chăng là ban nữ tế hiện nay đều là con cháu họ Đoàn. Cũng lễ nghi cũng tế tự, cũng chiêng trống nhưng tất cả đều là người trong gia tộc đảm trách.

Không phải là con trưởng nhưng anh Tài là người được ủy thác trông coi từ đường. Cũng như cha, anh Tài mong muốn mọi người Việt đều hiểu rằng, chúng ta đều cùng một gốc phải nhớ đến công đức sinh thành: “Mây trời lồng lộng không phủ kín công cha, nước biển mênh mông không đong đầy nghĩa mẹ".

(Theo Tuổi Trẻ)