Che giấu tham nhũng, phải xử lý người đứng đầu

Sáng nay, tại Quốc hội, Tổng thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho biết, chỉ có 9 bộ, ngành và 28 tỉnh, thành phát hiện có tham nhũng trong năm nay (những đơn vị còn lại không báo cáo hoặc báo cáo chưa phát hiện sai phạm). Trao đổi với VnExpress, nhiều đại biểu cho rằng, con số trên thể hiện sự "vô cảm" của một số lãnh đạo.

Đại biểu Nguyễn Đình Lộc, nguyên Bộ trưởng Tư pháp: "Người ta đang giấu diếm sự thật"

Ông Nguyễn Đình Lộc

Nếu báo cáo của một số ngành, địa phương là sự thật thì là điều đáng mừng cho đất nước. Nhưng thực tế thì tham nhũng đã là quốc nạn, đã phổ biến. Vấn đề không phải do bộ ngành, địa phương trong sạch mà do họ giấu giếm, không muốn công khai tham nhũng. 

Nếu sau này phát hiện ra có tiêu cực, tại những địa phương báo cáo không có hiện tượng này, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về mặt Đảng và chính quyền. Ngay vụ đất đai Đồ Sơn mà còn có bao nhiêu vấn đề.

Từ đầu năm 2006, Thủ tướng đã có yêu cầu triển khai biện pháp thi hành luật, nhưng khi luật có hiệu lực rồi thì các văn bản quan trọng vẫn chưa được đầy đủ . Ủy ban Pháp luật đã thẩm tra, nhắc nhở, báo cáo với Quốc hội tình hình như vậy là không bình thường. Việc chậm triển khai bộ máy thực thi Luật chống tham nhũng, vừa qua Ủy ban pháp luật cũng đã đề cập về vấn đề này.

Đại biểu Nguyễn Lân Dũng: "Vô cảm trước tai họa của đất nước"

Ông Nguyễn Lân Dũng. Ảnh: P.V.

Một số bộ, ngành địa phương không báo cáo số liệu tham nhũng hoặc báo cáo không phát hiện tham nhũng là thể hiện sự thiếu trách nhiệm, là vô cảm trước tai họa của đất nước. Báo cáo đó là quan liêu, do không chịu điều tra, không dũng cảm thừa nhận bộ, ngành hay địa phương mình có sai phạm. Thực tế trên mặt báo và sự phản ánh của nhân dân, tham nhũng đang trở thành phổ biến.

Phải đặt vấn đề trách nhiệm của người báo cáo, ở đây là người đứng đầu bộ ngành và địa phương. Anh không báo cáo tham nhũng, nhưng khi cơ quan chức năng phát hiện ra thì anh phải chịu trách nhiệm. Xử lý trách nhiệm đến đâu còn tùy thuộc vào quy mô, tính chất vụ việc tham nhũng và mức độ liên quan.

Đại biểu Trịnh Đình Dũng, Bí thư Tỉnh uỷ Vĩnh Phúc: "Xem xét trách nhiệm người đứng đầu"

Ông Trịnh Đình Dũng. Ảnh: V.A.

Một số bộ, ngành, địa phương từ đầu năm đến nay không phát hiện ra vụ việc tham nhũng nào có thể là ở đó không có tham nhũng hoặc chưa đủ thời gian để phát hiện tham nhũng. Để khẳng định được cán bộ tham nhũng thì có cả một quy trình để điều tra. Biểu hiện thì có thể có, nhưng để khẳng định có tham nhũng hay không thì cần phải điều tra kỹ. Kết luận có tham nhũng hay không là việc hệ trọng, liên quan đến sinh mệnh chính trị của mỗi cá nhân.

Tôi nghĩ rằng, ở đâu có tham nhũng mà không báo cáo thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, còn chưa phát hiện được tham nhũng lại là việc khác. Chống tham nhũng phải gắn với trách nhiệm người đứng đầu bộ ngành, địa phương. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm, còn chịu trách nhiệm đến đâu thì cần phải có phân định rõ.

Hiện nay, Vĩnh Phúc cũng đang xem xét những vấn đề liên quan đến tham nhũng, trong đó có vụ việc có liên quan đến quản lý đất đai. Thường vụ Tỉnh uỷ đã yêu cầu các cơ quan điều tra phải làm rõ để xử lý nghiêm khắc.

Đại biểu Đặng Văn Xướng: "Con số đó không thể chấp nhận được"

Ông Đặng Văn Xướng. Ảnh: H.K.

Hiện nay, tham nhũng ngày càng tinh vi, khó phát hiện, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta không phát hiện được. Đảng, Nhà nước, Quốc hội và nhân dân quyết tâm chống tham nhũng rất cao, rất tiếc là những bộ ngành và địa phương đó đã không muốn phát hiện hoặc cố tình che giấu... Cần đặt ra vấn đề trách nhiệm người đứng đầu bởi Luật phòng chống tham nhũng quy định rất rõ khi phát hiện tham nhũng, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. Tùy theo mức độ vi phạm mà có hình thức xử lý khác nhau.

Các cơ quan chuyên trách ở Thanh tra Chính phủ, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao, Bộ Công an về phòng chống tham nhũng vẫn đang trong quá trình hình thành, dù Luật đã có hiệu lực từ lâu. Đây là bước triển khai quá chậm. Bên cạnh đó, các nghị định cụ thể hóa luật trên cũng còn thiếu. Nói quyết tâm chống tham nhũng, nhưng những công cụ, thể chế... để triển khai việc này chưa được chuẩn bị khiến nhiều người có cơ sở để hoài nghi, băn khoăn.

Các vụ án tham nhũng trọng điểm, Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo khẩn trương làm rõ, nhưng đến nay việc điều tra vẫn chưa xong. Chỉ mỗi vụ Đồ Sơn mang ra xét xử nhưng chẳng đến nơi đến chốn.

Nhóm phóng viên