Hàng trăm 'điểm đen tai nạn' trên sông nước Sài Gòn 

Lòng sông hẹp; ngã ba nhiều thuyền, đò qua lại; bến tàu không phép... đã tạo nên những điểm thường xuyên xảy ra tai nạn trên hệ thống sông, kênh, rạch của TP HCM. Ước tính với 1.400 km giao thông đường thủy hiện có, số "điểm đen" như thế là hàng trăm.

Khu vực trước cửa rạch Bến Nghé, thuộc bến Bạch Đằng - dài khoảng 500 m, rộng trên 400 m lúc nước lớn - từ lâu được quy định làm điểm quay trở của tàu biển khi vào ra cảng Sài Gòn. Vào lúc nước rút, lòng sông ở đoạn trên chỉ rộng khoảng 200-300 m. Trong khi đó, nhiều tàu tải trọng lớn vẫn quay trở đầu vào thời điểm này. "Tàu lớn, lòng sông hẹp, sức nước đẩy mạnh, thuyền trưởng, hoa tiêu chỉ cần sơ suất nhỏ khi tác nghiệp là tai nạn xảy ra ngay", ông Nguyễn Xuân Bảng, Trưởng phòng quản lý giao thông Sở Giao thông công chính nhận xét.

Bến tàu khách, nhà hàng nổi... đã khiến cho đoạn sông bến Bạch Đằng là "điểm đen" về tai nạn. Ảnh: Hoàng Tuyên

Một nguyên nhân khác khiến khu vực bến Bạch Đằng trở nên nguy hiểm bởi nơi đây còn là bến lên xuống khách của các tàu cánh ngầm, tàu du lịch trên sông, nhà hàng nổi... "Mật độ tàu thuyền đông và ra vào bến không căn theo con nước an toàn mà theo giờ phục vụ, cạnh tranh giành khách đã làm cho bến Bạch Đằng là bến sông nguy hiểm nhất thành phố", một sĩ quan phòng cảnh sát giao thông đường thủy nhận xét.

Từ năm 2000, tại điểm đen trên đã liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn từ tàu biển quay trở đầu, như đâm va vào khu bến tàu cánh ngầm, đâm vào chốt kiểm soát giao thông trên sông của cảnh sát. Bến phà Thủ Thiêm nằm cách điểm quay trở tàu trên hơn 200 m vừa bị tàu Long Fu tông sập ngày 7/6. Trước đó bến phà này cũng từng bị tàu biển trôi dạt, va quẹt hai lần.

Những ngày gần đây, nguy cơ tai nạn ở đoạn điểm đen này càng tăng cao hơn do việc triển khai hàng loạt phương tiện thi công trên sông lấn xa ra ngoài luồng tàu chạy để làm dự án đại lộ Đông Tây.

Cách điểm đen trên về phía thượng lưu hơn 1 km là khu vực thi công cầu Thủ Thiêm. Theo trung tá Lê Văn Thọ, đội trưởng đội tham mưu tổng hợp phòng cảnh sát giao thông đường thủy, Công an TP HCM, do phải triển khai các thiết bị ra giữa lòng sông để làm trụ và các hạng mục của cầu nên luồng cho phép chạy tàu từ 300 m bị thu hẹp lại còn khoảng 60 m. Do đó khả năng xảy ra tai nạn càng cao.

Các loại ghe thuyền đua tranh lách vào giữa trụ chống va của cầu Rạch Ông Lớn để đi vào ngay ngã ba sông Ông Lớn - Kênh Tẻ. Ảnh: Hoàng Tuyên

Ngã ba sông - nơi nguy hiểm nhất

Điển hình là ngã ba sông Sài Gòn - kênh Tẻ, khu cầu Tân Thuận. Đây là nơi giao cắt của tuyến đường biển (sông Sài Gòn) với tuyến đường sông (kênh Tẻ) và đi vào cửa kênh chưa đầy 300 m là cầu Tân Thuận 1 và 2. Ngay tại khu vực này còn hiện hữu bến đò ngang Tân Thuận với số lượng khách đông và đò qua lại liên tục.

Ngã ba kênh Tẻ - sông Ông Lớn cũng là một trong những điểm đen nổi tiếng. Tàu thuyền vừa từ kênh Tẻ rẽ vào sông Ông Lớn gặp ngay cầu Ông Lớn, khiến tầm nhìn bị hạn chế. Trước đây, nhiều tàu thuyền qua lại khu vực này thường xuyên bị va đụng vào trụ cầu. Sau khi trụ chống va bảo vệ cầu được lắp đặt, trụ cầu trở nên an toàn nhưng nguy cơ tai nạn cho tàu thuyền vẫn không giảm. Lý do, khoang thông thuyền chui qua cầu bị choán một phần bởi trụ chống va nên càng hẹp.

Một ngã ba khác là sông Chợ Đệm - Bến Lức. Khu vực này hẹp, nước luôn chảy xiết và xoáy, tầm nhìn bị hạn chế bởi hàng loạt các công trình đang triển khai như chợ đầu mối Bình Điền, cảng Phú Định... "Dù đã có biển báo lệnh phải kéo còi đặt ở gần ngã ba nhưng nhiều tài công khi qua đây không kéo còi báo hiệu cho tàu thuyền bạn nên khi đi vào ngã ba là đụng nhau ngay", trung tá Thọ cho biết. Tại khu vực này trong năm 2005 đã xảy ra hai vụ tai nạn đâm va nghiêm trọng.

Nguy cơ từ những bến không phép

Theo một chuyên viên Sở GTCC, hiện trên địa bàn TP HCM có hàng trăm bến tàu hàng hóa, bến đò ngang chở khách không có giấy phép. Chúng được lập chui giống như các "bến cóc" trên bộ. Các bến này không có hệ thống biển báo, cọc neo an toàn cho tàu thuyền. Theo ông Tạ Vĩnh Ảnh, Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa TP HCM, cái khó trong việc kiểm soát các bến này là khi có cơ quan chức năng đi kiểm tra là các bến tự dẹp hoặc tạm ngưng hoạt động, nên không thể nào nắm được ai là chủ bến để xử phạt.

Theo một sĩ quan cảnh sát giao thông đường thủy, cảnh sát không có quyền đơn phương kiểm tra hoạt động của các bến mà phải phối hợp với các đơn vị quản lý đường sông, bến bãi. "Việc thành lập đoàn và tiến hành kiểm tra liên ngành phải qua các thủ tục hành chính rất nhiêu khê. Nhiều khi đoàn lập xong, chủ bến lụi biết tin cho bến tạm ngưng họat động. Thế là "né" được đợt kiểm tra", sĩ quan cảnh sát trên nói.

Đò khách An Lợi Đông - Tân Thuận luôn tấp nập với cả khách và cả xe máy trên đò. Ảnh: Hoàng Tuyên

"Ngay những bến có giấy phép hẳn hòi nhưng nếu không được kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ là xảy ra tai nạn ngay", ông Ảnh nói.

Bến đò Tân Thuận, quận 7, dùng cho đò khách qua lại sông Sài Gòn nối với bến đò phường An Lợi Đông, quận 2, là bến đò có phép. Sau khi phà Thủ Thiêm bị tông sập lượng khách dồn về đây tăng lên. Cảnh sát đường thủy được lệnh tăng cường kiểm soát an toàn ở đây. Thế nhưng, vẫn không ít đò luồn lách chở quá số khách quy định và chở thêm cả hai ba xe máy. Tình trạng nguy hiểm tăng cao. 

Lưu Đức