Lỗ hổng trong kiểm dịch lở mồm long móng

Hai tuần qua, đoàn kiểm tra của Cục Thú y (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), đã đến Hà Nội, Nghệ An, Long An, Đồng Nai, Vĩnh Phúc để chấn chỉnh công tác kiểm dịch và cấp giấy chứng nhận kiểm dịch lở mồm long móng. Đoàn phát hiện có quá nhiều sai phạm của cán bộ thú y địa phương.

Báo cáo kết quả kiểm tra của Cục Thú y gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ngày 15/6 đã liệt kê rất nhiều tồn tại trong công tác kiểm dịch động vật tại địa phương.

Nhận tiền lót tay, phớt lờ vi phạm

Đầu tháng 6, nhận được tin báo cơ sở giết mổ gia súc của bà Dương Thị Thuý Vân (phường Long Bình, thành phố Biên Hoà, Đồng Nai) hoạt động không có phép, Phó trạm trưởng Trạm thú y thành phố Biên Hoà, ông Trần Minh Thành, cùng 3 nhân viên xuống kiểm tra. Phát hiện cơ sở đang giết mổ 2 con lợn không rõ nguồn gốc, không có giấy kiểm dịch, giết thịt tại nơi không được phép, cán bộ thú y đã lập biên bản vi phạm hành chính và xử lý luộc chín số lợn trên.

Việc di chuyển đàn bò không có kiểm soát sẽ làm tăng nguy cơ phát tán bệnh lở mồm long móng. Ảnh: Hoàng Hà

Nếu chỉ dừng lại như vậy thì ông Thành và các đồng nghiệp đã bước đầu hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng khi chủ cơ sở đưa 800.000 đồng mong thú y "nhẹ tay" thì ông Thành đã nhận tiền mà không hề có biên lai và quyết định xử phạt hành chính của cấp có thẩm quyền. Sự việc sẽ không bị phát hiện và xử lý nếu Truyền hình tỉnh Đồng Nai không lên tiếng. Hiện ông Thành và 3 đồng nghiệp đã bị đình chỉ công tác.

Không nhìn gia súc, vẫn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch

Nhưng thực tế, báo cáo của Cục Thú y cho thấy, Trạm trưởng thú y Gia Lâm (Hà Nội) đã không yêu cầu chủ hàng tập trung gia súc để kiểm tra lâm sàng, không xem xét xuất xứ của 18 con bò giống trước khi vận chuyển lên Bắc Kạn. Chỉ dựa vào lời khai của chủ hàng, ông trạm trưởng đã hào phóng xác nhận “gia súc đã được tiêm phòng lở mồm long móng”, đồng thời cấp giấy kiểm dịch. Có được “bảo bối” này, 18 con bò mới được vận chuyển êm xuôi lên Bắc Kạn và lây bệnh lở mồm lóng móng cho đàn gia súc địa phương.

Tại Nghệ An, một nhân viên kiểm dịch của Trạm Thú y Đô Lương dù trực tiếp kiểm tra lâm sàng cho đàn bò chuẩn bị vận chuyển lên Yên Bái, phun thuốc khử trùng phương tiện, nhưng lại bỏ qua việc xác định nguồn gốc gia súc. Bạo tay hơn, nhân viên này còn ghi luôn trong giấy chứng nhận kiểm dịch là gia súc đã được tiêm văcxin, dù không biết chúng được tiêm hay chưa.

Chi cục thú y chỉ kiểm dịch… trên giấy

Theo quy định, việc kiểm dịch và cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật vận chuyển ra ngoài tỉnh do Chi cục Thú y các tỉnh thành thực hiện. Trạm thú y huyện chỉ thực hiện kiểm dịch động vật vận chuyển trong nội tỉnh. Nhưng thực tế, một số chi cục như Hà Nội, Nghệ An, Long An đã khoán trắng cho trạm thú y huyện. Chi cục chỉ kiểm tra hồ sơ kiểm dịch do trạm báo lên và “nhắm mắt” cấp giấy chứng nhận kiểm dịch.

Giải thích về việc ủy quyền cho các trạm thú y Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn, ông Vương Đình Chất, Trưởng phòng kiểm dịch động vật, Chi cục Thú y Hà Nội, cho biết, trạm thú y của 3 huyện nói trên nằm khá xa thành phố. Việc vận chuyển gia súc lại toàn đi đêm hôm nên cán bộ chi cục không thể theo sát để kiểm dịch trực tiếp gia súc.

Hệ quả của việc chỉ kiểm dịch trên giấy, thiếu sự giám sát của chi cục thú y là 18 con bò giống của Hà Nội đã lây bệnh lở mồm long móng cho đàn gia súc Bắc Kạn; bò Nghệ An lây bệnh cho gia súc Yên Bái; bò của Long An lây bệnh cho đàn gia súc Bến Tre.

Hồng Khánh