Ưu ái công chức bảo hiểm, gánh nặng đổ cho người dân

Chi phí quản lý quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc quá cao, tới 3% trên tổng số thực thu. Lương công chức bảo hiểm gấp 2 lần bình quân của cơ quan hành chính. Lao động nữ đóng bảo hiểm càng nhiều thì lương hưu càng thấp. Đó là những nghịch lý được đại biểu chỉ ra khi thảo luận về dự luật Bảo hiểm xã hội ngày 19/5.

Dù được lấy ý kiến từ nhiều kỳ họp trước, nhưng khi trình ra kỳ họp thứ 9 này, các đại biểu QH vẫn nhặt ra quá nhiều bất hợp lý của dự luật.

Công việc nhẹ nhàng, nhưng thu nhập cao gấp đôi công chức

Mở đầu buổi thảo luận sáng 19/5, đại biểu Neáng Kim Cheng đã rất bất bình khi báo cáo kiểm toán của Nhà nước năm 2004 cho thấy, lương công chức của ngành bảo hiểm gấp 2 lần lương bình quân của cơ quan hành chính sự nghiệp.

"Đó là sự thiếu công bằng trong việc thực hiện chế độ chính sách về lương. Bảo hiểm xã hội là tổ chức hành chính sự nghiệp, mọi chế độ chi phí, khen thưởng cũng phải tương xứng với các định mức như cơ quan hành chính khác", bà nói.

Nhiều nữ đại biểu đề nghị tính toán lại mức đóng bảo hiểm, đảm bảo quyền lợi cho nữ công chức. Ảnh: TTXVN

Ý kiến của bà Cheng được rất nhiều đại biểu đồng tình. Hiện toàn quốc có 18.000 nhân viên bảo hiểm xã hội. Theo đại biểu Nguyễn Văn Tuyết thì mức lương gấp đôi so với công chức thông thường là không thể chấp nhận. "Xin hỏi nhiều ngành còn vất vả hơn, thậm chí phải hy sinh xương máu, nhưng lương và hưởng thụ của họ có tương xứng không?", ông đặt vấn đề.

3% chi phí quản lý quỹ là bất hợp lý

Quy định mức chi phí quản lý quỹ bảo hiểm xã hội bắt buộc bằng 3% trên tổng số thực thu bảo hiểm xã hội hằng năm đã vấp phải sự phản đối quyết liệt của nhiều đại biểu.

Ông Nguyễn Văn Tuyết phân tích, năm 2001 mức chi là 4,39%, đến năm 2005 chi còn 3,6%.

"Nếu chỉ lướt qua tỷ lệ này thì nhiều người có thể yên tâm, song thực tế thì không phải vậy. Bởi 3,6% trên tổng doanh thu là 16.570 tỷ đồng vẫn cao gần gấp đôi so với 4,39% của 7.590 tỷ đồng doanh thu năm 2001. Đây là một mức chi quá cao và không thể chấp nhận", ông Tuyết nói.

Phân tích của ông Tuyết khiến không ít đại biểu giật mình, lật giở lại những bảng phụ lục do Ban soạn thảo cung cấp. Và gần như đồng loạt, trong phát biểu nào đại biểu cũng đề nghị xem xét tại sao đưa ra mức chi phí quản lý 3%, chứ không phải 2%. Ông Nguyễn Ngọc Trân nói: "Tôi không có hiềm khích gì với nhân viên bảo hiểm xã hội, sẵn sàng đồng ý mức chi 3, thậm chí 4%, nhưng Ban soạn thảo cần giải thích khoản chi đó là gì, có hợp lý không?".

Phó chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Đặng Như Lợi thực sự lo lắng khi mức chi phí quản lý hằng năm được trích từ tiền sinh lời do đầu tư quỹ. "Nguyên tắc quản lý quỹ bảo hiểm xã hội là phải bảo toàn và phát triển. Bây giờ chi phí quản lý lại ăn vào tiền sinh lời thì liệu nó mâu thuẫn với nguyên tắc trên", ông Lợi đặt câu hỏi.

Đa số đại biểu nhất trí cần rút chi phí quản lý xuống 2% của tổng số thu bảo hiểm xã hội hằng năm, thậm chí như đại biểu Lê Huy Luyện thì mức phí chỉ là 1,5%.

Lao động nữ đóng bảo hiểm càng nhiều, lương hưu càng thấp

Nghịch lý này đã được Phó chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam Đặng Ngọc Tùng phát hiện. Theo quy định, lao động nữ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội, nghỉ hưu lúc 55 tuổi thì được hưởng mức lương hưu bằng 75% của tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Nhưng nếu muốn làm thêm đến 57-58 tuổi thì với cách nhân hệ số như dự luật (tính tương tự như với nam giới) thì lương hưu của lao động nữ sẽ giảm, chỉ bằng 69% tổng mức lương đóng bảo hiểm xã hội.

"Đây là tính toán phản khoa học. Tại sao người làm việc nhiều hơn, đóng bảo hiểm xã hội nhiều hơn lại lãnh lương hưu ít hơn? Hay chúng ta ép người nữ này phải về hưu năm 55 chứ không được làm thêm", ông Tùng bất bình. Đại biểu Trần Viết Quốc hoàn toàn đồng tình với phân tích của ông Tùng và bổ sung: "Áp dụng cách tính như dự luật sẽ đi ngược lại quan điểm của nhà nước là ưu tiên cho lao động nữ. 

Dự luật Bảo hiểm xã hội sẽ được chỉnh lý và thông qua trong kỳ họp này.

Hồng Khánh