Cán bộ thanh tra tham nhũng càng phải xử lý nghiêm

Phó tổng thanh tra Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc. Ảnh: N.T.

Mới rời bỏ cương vị chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam để đảm nhiệm chức Phó tổng thanh tra Chính phủ, chiều 17/6 ông Nguyễn Xuân Phúc đã trao đổi với báo giới xung quanh các giải pháp sẽ áp dụng nhằm đẩy lùi tệ nạn tham nhũng.

- 2 năm nay, việc chống tham nhũng được nói rất nhiều, nhưng người dân cho rằng hiệu quả đạt được thì còn hạn chế. Cá nhân ông đánh giá thế nào?

- Hiệu quả chống tham nhũng chưa đáp ứng mong đợi của nhân dân vì nó được thực hiện chưa đồng bộ, chưa kiên quyết, chưa liên tục và chưa toàn diện. Tôi lấy ví dụ, việc giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ công chức chưa được coi trọng. Cần giáo dục công chức coi tham nhũng là vô văn hóa, là tội ác với nhân dân.

Lý do thứ hai là cơ chế giám sát, điều hành quản lý của chúng ta có nhiều sơ hở, để kẻ xấu lợi dụng. Ở một góc độ nào đó, xử lý của chúng ta chưa nghiêm khắc, chưa mạnh dạn xử lý ở mức cao nhất.

Cái thứ ba là phải nâng cao mức sống của người làm công ăn lương. Nếu không thì họ sẽ chạy ra ngoài khu vực kinh tế tư nhân có thu nhập cao, hoặc bòn rút tiền của nhà nước. Không thể nói đời sống thấp thì tham nhũng, nhưng đó cũng là một lý do không thể né tránh. Tiền lương phải đủ nuôi sống cán bộ và gia đình công chức.

- Có đại biểu phát biểu từ trung ương đến địa phương đều có cơ quan thanh tra, nhưng phát hiện tiêu cực, tham nhũng lại chủ yếu là nhân dân, báo chí. Vai trò của cơ quan thanh tra rất mờ nhạt. Ông nghĩ sao về nhận xét này?

- Khách quan mà nói hệ thống thanh tra của chúng ta đã phát huy tác dụng. Từng địa phương đều có số liệu thu hồi, chống thất thoát tài sản nhà nước, xử lý cán bộ tiêu cực. Nhưng nhiều vụ việc chưa được phát hiện bởi cơ quan chức năng. Sắp tới đây sẽ hoàn chỉnh hệ thống cơ quan chống tham nhũng, bổ sung một số chức danh quan trọng như quy định trong Luật phòng chống tham nhũng vừa có hiệu lực từ 1/6. Ví dụ Tổng thanh tra và Bộ Công an phải có Cục chống tham nhũng.

Chống tham nhũng phải bình tĩnh, kiên nhẫn. Đây là tệ nạn xã hội, cần thời gian nhất định, không thể một sớm một chiều là chống ngay được. Nhưng chúng ta phải đặt vấn đề là đánh trúng, đánh liên tục. Án tham nhũng là loại án đặc biệt, cần phải được điều tra, xử lý nghiêm minh.  

- Ở tỉnh Quảng Nam, nơi ông đảm nhiệm chức chủ tịch UBND tỉnh mấy năm liền, vai trò của thanh tra nhà nước như thế nào?

- Thanh tra nhà nước tỉnh Quảng Nam làm rất tốt, không có chuyện vụ việc rất lớn, nhưng kết luận thì lại nhỏ. Nhiều vụ việc được xử lý rất triệt để. Ví dụ vừa rồi chúng tôi đã làm ở công trình nhà máy nước Hội An. Họ khai khống giá trị công trình lên gần 600 triệu đồng. Cả ban lãnh đạo nhà máy bị cách chức và đã thu hồi toàn bộ số tiền đó.

- Vừa qua có một số cán bộ thanh tra bắt tay với tội phạm để làm sai lệch kết quả thanh tra. Quan điểm cá nhân ông về việc này thế nào?

- Đấy là tội ác và chúng ta càng phải xử lý nghiêm. Đã là cán bộ công chức thì không được tham nhũng, cán bộ thanh tra càng phải trung thực, bản lĩnh, phải vô tư khách quan. Nếu cán bộ thanh tra tham nhũng, tiêu cực càng phải xử lý nghiêm.

- Trong báo cáo của Chính phủ có nhấn mạnh tới giải pháp giảm cấp phó, bỏ khâu trung gian. Xin ông giải thích rõ hơn?

- Tôi hoàn toàn nhất trí với giải pháp này của Chính phủ. Cấp phó hiện nay nhiều. Nhiều phó khó làm, ít phó thì mới tập trung. Nếu phân công chức năng thật tốt, kiểm tra thật tốt, với nội dung công việc rõ ràng thì cấp phó mới phát huy được tác dụng. Còn không làm rõ trách nhiệm thì cấp phó cũng như cấp trưởng rất khó làm việc. Ở tỉnh Quảng Nam vừa rồi, các phó chủ tịch tỉnh đều phát huy tốt vai trò trên phạm vi trách nhiệm được giao.

- Hiện tại mỗi tỉnh có một chủ tịch và 4 phó chủ tịch. Việc cắt giảm liệu có quá dồn công việc cho thủ trưởng?

- Số lượng cấp phó căn cứ vào diện tích, dân số. Ví dụ Quảng Nam là một trong ba tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước. Diện tích quá lớn, tất yếu phải có một phó chủ tịch phụ trách về miền núi. Tóm lại, giảm phó ở cấp nào, giảm như thế nào thì cần một đề án chi tiết.

- Trong báo cáo Chính phủ có đề cập sẽ để thủ trưởng cấp được quyền bổ nhiệm thủ trưởng cơ quan cấp dưới. Nhiều người lo ngại sẽ tạo ra êkíp, sân sau cho thủ trưởng. Ông nghĩ thế nào?

- Quy trình bổ nhiệm phải làm rất chặt chẽ. Công khai, minh bạch hóa việc bổ nhiệm cán bộ thì sẽ giảm được tình trạng sân sau, gia đình trị. Việc Phó thủ tướng Nguyễn Dũng nói thì cần ủng hộ, vì hiệu lực điều hành của thủ trưởng cấp trên sẽ tốt hơn. Làm như vậy sẽ tăng cường hiệu lực lãnh đạo của cấp trên với cấp dưới.

Hiện nay thủ trưởng cấp trên vẫn bổ nhiệm trực tiếp thủ trưởng cấp dưới, nhưng quy trình hơi phức tạp. Ví dụ hiện nay chủ tịch tỉnh đình chỉ công tác của chủ tịch huyện thì phải có ý kiến của huyện ủy, hay HĐND, chứ không thể tạm đình chỉ ngay khi chủ tịch huyện vi phạm pháp luật.

- Hồi còn làm chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, ông đã công khai số điện thoại của mình để người dân biết, phản ánh các vụ tiêu cực. Vậy ở cương vị mới, ông có công khai số điện thoại?

- Khi công khai số điện thoại, tôi đã nắm bắt được rất nhiều thông tin từ người dân, từ các nhà đầu tư, lắng nghe bức xúc, uẩn khúc của họ, từ đó đưa ra hướng giải quyết. Tất nhiên trước khi giải quyết thì phải có cơ quan chức năng kiểm tra lại xem những phản ánh đó có đúng không và nếu đúng thì xử lý ngay.

Muốn sát dân, gần dân, bất cứ lãnh đạo nào cũng phải công khai số điện thoại của mình. Cá nhân tôi, dù đảm nhiệm ở cương vị nào cũng sẽ công khai số điện thoại của mình.

Như Trang