Chùm ảnh dấu tích tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho

Bộ GTVT, TP HCM, tỉnh Long An và Tiền Giang đang xúc tiến xây dựng tuyến đường sắt TP HCM - Mỹ Tho, dự kiến hoàn thành năm 2012. Cách đây 125 năm người Pháp khai mở tuyến đường sắt này, nhưng đã ngưng hoạt động từ năm 1958, chỉ còn lại vài dấu tích. 

Ga Sài Gòn là ga đầu của tuyến nằm ở Công viên 23/9 bây giờ và đi qua các đường Cống Quỳnh - Phạm Viết Chánh - Hùng Vương - Hồng Bàng... Dấu xưa còn lại là đoạn đường ray xuất lộ ở ngã tư Hùng Vương - Nguyễn Duy Dương, trước Chợ An Đông.

Tuyến đường chạy qua An Lạc, huyện Bình Chánh và vượt sông Chợ Đệm bằng cầu tại vị trí cách cầu Bình Điền bây giờ về phía hạ lưu khoảng 300 m. Dấu tích còn lại ở hai đầu cầu là những trụ cầu được xây bằng đá hộc và gạch thẻ ở phía trên.

15 nhà ga trên toàn tuyến được người Pháp xây theo một kiểu giống nhau. Trong ảnh, bà Trần Thị Phương, 76 tuổi đã ở trong ngôi nhà nguyên là ga Gò Đen, huyện Bến Lức, tỉnh Long An hơn 60 năm.

Tại các ga đi qua thị tứ, thị xã đều có giếng nước xây bằng gạch thẻ để cho phu xe lửa, người gác gian sử dụng. Trong ảnh là ông Huỳnh Văn Nghiệp, 73 tuổi bên cạnh giếng nước của nhà ga Gò Đen. Đã hơn 40 năm ông Nghiệp sống bên giếng nước này.

Tại thị xã Tân An, tỉnh Long An dấu tích duy nhất còn lại của tuyến xe lửa là giếng nước tại khu nhà ga cũ. Giếng nước được gia đình bà Phạm Thị Liên làm nơi thờ cúng và sử dụng cho sinh hoạt hàng ngày.

Giữa năm 1885, tuyến đường sắt hoàn thành. Lúc đầu người Pháp cho cả đoàn tàu 10 toa xe vượt các sông Chợ Đệm ở Bình Điền, Vàm Cỏ Đông ở Bến Lức và Vàm Cỏ Tây ở Tân An bằng phà. Một năm sau cầu vượt các sông này mới được xây dựng và giành cho đường quốc lộ 1 đi chung. Trong ảnh là trụ cầu Bến Lức ở phía bờ Bắc sông Vàm Cỏ Đông

Sau 1954, cầu Bến Lức được sửa chữa lại một phần với các trụ cầu mới được đúc bằng bê tông cốt thép theo công nghệ của Mỹ. Một số trụ xây bằng đá hộc của người Pháp vẫn được sử dụng. Trong ảnh cầu Bến Lức nhìn từ bờ Nam

Tại đầu các cầu đều có chòi gác tàu. Sau này các chòi gác được biến thành các lô cốt bảo vệ cầu.

Lô cốt đúc bằng bê tông cốt thép theo công nghệ Mỹ ở bờ Bắc cầu Tân An

Ga cuối tuyến nằm ngay trong thành phố Mỹ Tho, vừa gần chợ vừa gần sông tạo nên sự liên hoàn giao thông bộ - thủy - sắt. Dấu tích còn lại là hai trụ cổng phía Bắc nhà ga Mỹ Tho nơi đón và đưa các đoàn tàu vào ra ga mỗi ngày...

Trụ đèn bằng sắt, tán đinh river của người Pháp dựng năm xưa để cấp điện cho cổng xe lửa và khu nhà ga. Nay khu vực cửa đường ray này là quán cơm Cây Me, 60 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, thành phố Mỹ Tho.

Lưu Đức - Phan Quang