Thắt chặt kiểm tra, không nhập khẩu muỗi Chironomids

"Muỗi, còn gọi là ruồi Chironomids, không nằm trong danh mục nhập khẩu thông thường. Hiện tại Cục quản lý chất lượng, an toàn vệ sinh và thú y thủy sản (Naviqaved) không nhận được hồ sơ xin phép và không cấp phép nhập khẩu mặt hàng này", Cục trưởng Nguyễn Tử Cương xác nhận với Hội Cá cảnh TP HCM.

Ông Cương nhấn mạnh, các tổ chức, cá nhân muốn nhập khẩu loại muỗi Chironomids để làm thức ăn cho thủy sản thì phải xin phép Bộ Thủy sản, cụ thể là Naviqaved. "Chủ hàng mang loại động vật này theo người mà không khai báo hải quan và cơ quan kiểm dịch động vật tại cửa khẩu là sai quy định hiện hành", ông giải thích. Ông Cương cũng yêu cầu Naviqaved khu vực III tại TP HCM phối hợp kiểm tra chặt chẽ hơn với hải quan cửa khẩu để tránh xảy ra trường hợp muỗi Chironomid "lọt sổ" một lần nữa.

Giới kinh doanh cá cảnh tại TP HCM đang đau đầu vì không xuất được cá chép.

Yêu cầu này xuất phát từ thực tế tháng 8 đã có một số ấu trùng muỗi Chironomids có thể gây bệnh độc hại cho người được nhập theo đường "xách tay" vào TP HCM và qua cửa khẩu hải quan một cách trót lọt. Sự việc khiến giới kinh doanh cá kiểng thành phố rất bất bình vì trong khi muỗi gây bệnh dễ dàng "qua mắt" hải quan thì để nhập cá cảnh qua cửa khẩu, các nhà nhập khẩu Việt Nam phải thực hiện quy định lấy mẫu kiểm nghiệm của cơ quan thú y. Song, quy định cứ 10 con lấy mẫu 1 con, trị giá cả nghìn USD mỗi con mà không biết cuối cùng cá cảnh mẫu "bơi" đến đâu khiến giới kinh doanh cá cảnh nhập khẩu phải chịu nhiều thiệt hại.

Kiến nghị của Hội Cá cảnh TP HCM từ tháng 8 gửi Bộ trưởng Thủy sản đã đề nghị bỏ quy định lấy mẫu này và thay thế bằng kiểm mẫu tại chỗ. Ông Cương nhận định rằng cần thiết phải có bộ phận kiểm dịch thủy sản thường trực 24/24 giờ tại cửa khẩu Tân Sơn Nhất để kiểm dịch động vật thủy sản do khách mang theo người và đề xuất Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP HCM triển khai thành lập. Trao đổi với VnExpress chiều nay, Chủ tịch Hội Cá cảnh TP HCM Nguyễn Văn Lãng cho biết, quy định lấy mẫu kiểm nghiệm và "phi tang" của cơ quan thú y tại cửa khẩu đã được bãi bỏ từ tháng 10 vừa qua.  

Yên "chuyện" muỗi thì giữa Naviqaved và Hội Cá cảnh TP HCM lại dấy lên cuộc tranh luận về tình trạng "đóng băng" xuất khẩu cá chép và cá tàu vào thị trường EU. Theo Giám đốc Công ty cổ phần Sài Gòn cá kiểng Lê Hữu Thiện, từ tháng 1, EU thay đổi nội dung kiểm dịch trong đó có danh mục code Origin (tức code của nước xuất khẩu do EU cung cấp). Việt Nam chưa được EU cấp cho code này nên toàn bộ cá chép và cá tàu không được nhập vào EU. Tình trạng đã diễn ra gần một năm nay khiến doanh nghiệp thiệt hại không ít.

Theo tính toán của Công ty cổ phần Sài Gòn cá kiểng, doanh số bán ra hai mặt hàng cá này đã giảm 70% so với năm 2004 mà nguyên nhân chính là không xuất được vào EU. Đặc biệt xuất khẩu cá tàu của công ty này đang phải "giậm chân tại chỗ" vì chỉ có thị trường EU "ăn". Ông Nguyễn Văn Đức, Giám đốc Công ty Sài Gòn cá cảnh tại Củ Chi, cũng cho biết, 10 ao nuôi cá chép, mỗi ao rộng 300 m2 của công ty này đang trong tình trạng "trơ ao" vì nuôi không xuất khẩu được.

Trong khi ông Nguyễn Văn Lãng cho rằng, các nước Singapore, Thái Lan vẫn xuất khẩu được đều đặn cá chép sang EU thì Việt Nam phải chịu thất thu kim ngạch xuất khẩu khoảng hơn 3 triệu USD/năm vì mất thị trường này. "Tôi đã thử liên hệ với phía EU và được trả lời là chỉ cần cơ quan chức năng của Việt Nam cấp giấy chứng nhận kiểm dịch cho sản phẩm thì EU chấp nhận ngay. Nhưng cơ quan Việt Nam lại làm quá lâu một việc mà có thể giải quyết ngay trong vòng 2 tiếng đồng hồ", ông Lãng bức xúc.

Giải thích về sự chậm trễ này, Cục trưởng Naviqaved Nguyễn Tử Cương cho rằng, quy định EU chia theo nhiều loại thủy sản nhập khẩu. Đối với cá cảnh để chơi, không sống được trong môi trường nhập khẩu thì chỉ cần giấy chứng nhận kiểm dịch. Cá cảnh chơi nhưng sống được trong môi trường nhập khẩu cần phải có thêm giấy chứng nhận ngăn chặn dịch bệnh. Riêng cá cảnh có cả hai yếu tố trên và cộng thêm chức năng thực phẩm nữa lại cần giấy chứng nhận thứ 3 là vệ sinh an toàn thực phẩm.

"Vì những quy định này của EU, Naviqaved đề nghị doanh nghiệp chờ 2-3 năm nữa để "thông" thủ tục xuất cá chép vào thị trường này", ông Cương nói trong sự không thỏa mãn của giới kinh doanh cá cảnh tại TP HCM. Tranh luận giữa Naviqaved với giới kinh doanh cá cảnh thành phố, theo ông Lãng, là sẽ còn tiếp tục, nhất là trong điều kiện TP HCM đang dần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và chọn hoa, cá kiểng làm ngành nghề nông nghiệp phát triển chủ lực trong tương lai. 

Phan Anh