Nội dung sách giáo khoa 'đánh đố' cả trò lẫn thày

Học sinh vùng sâu, dân tộc ít người tiếp thu SGK mới còn hạn chế.

"Theo giáo trình sách giáo khoa (SGK) lớp 1, các em phải học 10 âm một tuần. Phần luyện từ và câu, yêu cầu tìm các loại cá nước ngọt, nước mặn hoặc tìm từ nói lên phẩm chất của nhân dân VN... Đó là những đòi hỏi khó đối với khả năng nhận thức của học sinh".

Ông Lê Ngọc Điệp, trưởng phòng Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM, đã đưa ra những nhận xét như vậy tại Hội nghị đánh giá kết quả sau 3 năm triển khai đại trà chương trình SGK lớp 1, 2, 3 mới, do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại TP HCM trong 2 ngày 4-5/8.

Cũng theo ông Điệp, trong SGK lớp 1 còn có những tranh minh hoạ thể hiện từ khoá không đúng. Đơn cử như từ "đống rơm" lại minh hoạ bằng cây rơm, "lưỡi rìu" minh hoạ hình cây búa. Phần luyện từ và câu có hình một em nhỏ ngồi lên tấm thớt, đội chảo trên đầu...

Ông Điệp cho biết thêm, vì là năm đầu tiên thực hiện chương trình SGK mới lớp 3 nên nhiều giáo viên còn khá lúng túng ở một số tiết học có lượng bài nhiều. Một bộ phận giáo viên thiên về giảng, chưa chú trọng tổ chức cho các em học tập thông qua các hoạt động, chưa phát huy tốt hiệu quả của các phương pháp tạo sự chủ động. Việc tổ chức các hoạt động học nhóm còn mang tính hình thức.

Cùng chung quan điểm trên, ông Nguyễn Thành Tâm, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang, cho rằng, quá trình triển khai dạy SGK mới tại An Giang chưa đạt hiệu quả như mong muốn vì trình độ giáo viên chênh lệch khá lớn. Ban giám hiệu cùng một lúc quản lý 2 loại chương trình nên chưa quan tâm đầy đủ đến các môn học. Về phía học sinh, việc tiếp thu sách mới đối với học sinh dân tộc Khơme hạn chế.

Còn theo bà Tôn Thị Ngọc Hạnh, Trưởng phòng tiểu học Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh ĐăkNông, đây là tỉnh mới thành lập nên đội ngũ cán bộ ít có kinh nghiệm quản lý. Các trường tiểu học trên địa bàn chỉ đủ phòng cho lớp học, chưa có điều kiện đầu tư xây dựng những phòng chức năng. "Các trường hầu hết không có phòng đọc, thư viện, phòng thiết bị. Điều đó hạn chế việc dạy và học theo chương trình SGK đổi mới. Thiết bị đồ dùng dạy học về nhưng không có nơi để trưng bày. Có thiết bị vẫn còn đóng gói nguyên kiện vì đem ra sử dụng sẽ không bảo quản được", bà Hạnh nói.

Bà Hạnh cho biết thêm, trẻ em ở ĐăkNông thuộc nhiều dân tộc khác nhau. Khi vào lớp 1, các em chưa làm quen tiếng Việt và chưa được chuẩn bị các kỹ năng học tập..., nên việc triển khai giảng dạy chương trình mới khó đạt hiệu quả cao.

Đánh giá chung về kết quả triển khai chương trình, Phó Vụ trưởng Vụ Tiểu học Lê Tiến Thành nhìn nhận, SGK mới có một số nội dung nặng và khó, còn quá tải với một bộ phận học sinh. Về phía giáo viên, cũng còn một bộ phận chưa đáp ứng yêu cầu giảng dạy theo chương trình này. Đơn cử tỉnh Hà Giang có tới 70% giáo viên chỉ có trình độ 9+3, trong khi chuẩn tối thiểu là 12+3.

Theo ông Thành, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp thu các ý kiến đóng góp và sẽ xem xét điều chỉnh chương trình, SGK mới hợp lý hơn. "Nhưng nhiều khi trong quá trình giảng, không phải cái gì giáo viên cũng dạy hết. Giáo viên cần dạy sao cho phù hợp với nhận thức học sinh và thời lượng quy định. Các địa phương cũng phải chú trọng đào tạo nâng cao trình độ giáo viên dưới chuẩn để triển khai chương trình, SGK mới hiệu quả hơn", ông Thành nói.

Tuy nhiên, Bộ và các Sở trực thuộc đều nhìn nhận, việc triển khai chương trình SGK cũng đã giúp giáo viên tiếp cận được phương pháp dạy phát huy tính tích cực của học sinh, tổ chức được các giờ học nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả. Học sinh đã lĩnh hội kiến thức một cách chủ động, sáng tạo. Các kỹ năng nghe, nói, đọc viết, tính toán, giao tiếp... hình thành theo đúng chuẩn kiến thực và kỹ năng.

Thanh Lương