Hiệu lực giám sát của Quốc hội chưa cao

Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa giáo dục Nguyễn Đình Hương cho rằng vai trò giám sát của Quốc hội mới chỉ tiến hành chung chung, tiếng là đi vi hành nhưng lại đi tập thể. Trong báo cáo mới nhất, Văn phòng Quốc hội cũng thừa nhận, giám sát vẫn phổ biến tâm lý nể nang, né tránh, ngại va chạm.

Ông Nguyễn Lâm Bình, Phó chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện kể, lần đi giám sát một dự án xuống địa phương cũng chỉ nghe họ báo cáo thế nào thì biết thế đó, đại biểu Quốc hội có nghe ngóng được các nguồn tin khác cũng chỉ biết phản ánh nhưng không có chứng cứ nên họ không nghe cũng chẳng biết làm sao.

Thành viên Uỷ ban kinh tế ngân sách Quốc hội Hoàng Thanh Phú lấy dẫn chứng, tổ chức các đoàn giám sát mất rất nhiều công nhưng cuối cùng báo cáo giám sát lại trở thành thẩm tra báo cáo Chính phủ. Qua 2 chuyên đề giám sát về dự án nhà máy lọc dầu Dung Quất và tình hình khám chữa bệnh trong kỳ họp Quốc hội vừa rồi, Chính phủ chưa giải trình cụ thể và cũng chưa có các biện pháp hữu hiệu thực hiện kiến nghị của Quốc hội. Chất vấn và trả lời trong kỳ họp còn mang tính chất phản ánh tình hình mà chưa trọng tâm. Văn bản trả lời của các bộ trưởng thì nặng về giải thích mà chưa đi vào các biện pháp giải quyết cụ thể.

Ở cấp độ thấp hơn, ông Phú cũng tỏ ra bức xúc trước hàng chục công văn Quốc hội gửi các cơ quan chức năng đề nghị giải quyết khiếu nại của người dân hiện vẫn rơi vào im lặng. "Nói quyền giám sát của Quốc hội thì to lắm nhưng công văn đề nghị gửi đi mà có nhận được trả lời đâu. Tôi đề nghị công bố lên các phương tiện thông tin đại chúng danh sách các cơ quan không có trả lời về những vụ việc Quốc hội đề nghị xử lý chứ cứ để thế này thì người dân sẽ mất lòng tin", ông Phú nói.

Trong một số phiên thảo luận về hoạt động giám sát của Quốc hội trước đây nhiều đại biểu đề nghị cần thực hiện kiến nghị của các đoàn giám sát nghiêm túc. Nếu không làm được, chẳng thà đừng giám sát còn hơn. Nguyên bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc nhấn mạnh: "Không có những thay đổi về tổ chức giám sát, thực hiện các kết luận thì các đoàn giám sát hoặc giẫm chân nhau, hoặc né tránh, chưa kiên quyết".

Có đại biểu cho rằng, ngay việc chất vấn trên hội trường Quốc hội cũng như là để cho quốc dân đồng bào biết có chất vấn bộ trưởng thôi, còn sau đó bộ trưởng làm gì để xoay chuyển, thay đổi những tồn tại trong lĩnh vực quản lý của mình còn chưa rõ.

Việt Phong