Sẽ tiếp tục còn những đợt nắng nóng gay gắt

Ông Lê Văn Thảo.

"Mùa hè này có chừng 9-10 đợt nắng nóng, trong đó có 1-2 đợt kéo dài, gay gắt. Nền nhiệt cao hơn trung bình nhiều năm 2004. Mùa khô này được đánh giá là khốc liệt nhất từ năm 1993 trở lại đây" ông Lê Văn Thảo, Trưởng phòng dự báo khí tượng hạn ngắn, Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương, đã khẳng định với VnExpress chiều nay.

- Gần đây, liên tiếp xảy ra các đợt dông lốc, mưa đá gây thiệt hại nặng nề, song lại không được dự báo trước. Ông có thể lý giải về điều này?

- Dông, tố, lốc, vòi rồng là hiện tượng thời tiết nguy hiểm, gây gió mạnh tương đương bão và tổn thất rất lớn. Sự hình thành và phát triển nó rất nhanh, trong diện hẹp chỉ vài chục km. Thời gian hình thành và kết thúc chỉ vài phút hoặc 1 giờ. Với phương tiện hiện nay, chúng tôi có thể theo dõi được, nhưng không thể định vị chính xác. Khi đã phát hiện được bằng các phương tiện quan trắc rồi, thì cũng không kịp thông tin đến nơi có khả năng xảy ra dông lốc. Ngay cả các nước tiên tiến cũng chưa có biện pháp nào dự báo chính xác dông, tố, lốc, họ chỉ có thể cảnh báo.

Nhưng nhìn chung, dông, lốc, mưa đá hay xảy ra lúc trước khi có bão hoặc ngoài rìa một hệ thống thời tiết quy mô lớn, ví dụ đợt gió mùa về. Về thời gian, các hiện tượng thời tiết trên hay xảy ra vào giai đoạn chuyển tiếp giữa mùa lạnh sang nóng (tháng 4-5) và mùa nóng sang lạnh (tháng 9-10), khi khối không khí bất ổn định.

- Tại sao mới vào đầu hè, song nhiệt độ một số nơi ở Nghệ An, Hà Tĩnh lên tới trên 40 độ C?

- Mùa khô Trung Bộ bắt đầu từ tháng 4 đến đầu tháng 7, là lúc gió mùa Tây Nam khô nóng (còn gọi là gió Lào) hoạt động mạnh. Thời kỳ này khô hạn cực kỳ nghiêm trọng, có những tháng không mưa, nền nhiệt rất cao, nhiệt độ cao nhất trong ngày có thể lên tới trên 40 độ C, thấp nhất là 30 độ C. Lượng nước bốc hơi quá mức độ, trong khi độ ẩm thấp, chưa tới 50%.

- Nam Bộ và Tây Nguyên vẫn đang trong mùa khô hạn. Bao giờ khu vực này có mưa trên diện rộng, đủ để chấm dứt hạn hán?

- Dự kiến, vào khoảng nửa cuối tháng 5, khi gió mùa Tây Nam hoạt động trở lại thì Nam Bộ và Tây Nguyên mới có mưa trên diện rộng, chấm dứt mùa khô hạn kéo dài từ tháng 11 năm trước. Mùa khô 2004-2005 được đánh giá là khốc liệt nhất từ năm 1993 trở lại đây, nhưng không liên quan đến hiện tượng El Nino.

- Dự báo mùa hè năm nay sẽ có bao nhiêu đợt nắng nóng?

- Nam Bộ và Tây Nguyên ít đề cập đến nắng nóng do nóng quanh năm và hậu quả không nghiêm trọng vì còn có hiệu ứng biển. Riêng Bắc Bộ và Trung Bộ từ tháng 4 đến đầu tháng 7 là mùa nóng, trung bình mỗi năm có 9-10 đợt nắng nóng trên diện rộng.

Từ đầu mùa đến nay Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đã có 2 đợt nắng nóng diện rộng, nhưng không gay gắt do ban đêm nền nhiệt thấp. Ví dụ Hà Nội nhiệt độ cao nhất chỉ 37,5 độ C, là chuyện bình thường vì từng có năm tới 42,2 độ C (1926). Mặt khác, nóng chỉ tập trung ở vùng núi Nghệ An, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, vùng ven biển lại không việc gì.

- Những đợt nắng nóng còn lại có gì đặc biệt?

- Trong 7-8 đợt còn lại phải có 1-2 đợt gay gắt, kéo dài, tập trung chủ yếu vào tháng 5-6. Vào thời điểm này, nền nhiệt độ cao nhất trong ngày phải từ 37-39 độ trở lên và thấp nhất khoảng 30 độ C. Độ ẩm thấp chưa tới 40-50%. So với mọi năm, nền nhiệt độ năm nay cao hơn trung bình nhiều năm, người dân sẽ phải trải qua mùa hè nóng hơn.

- Năm nay sẽ có bao nhiêu cơn bão tác động đến Việt Nam?

- Số cơn bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến Việt Nam có khả năng xấp xỉ trung bình nhiều năm, tức là khoảng 5-6 cơn bão, nhiều hơn năm 2004. Về cường độ bão thì rất khó nói. Trong khoảng 10 năm trở lại đây Việt Nam ít xảy ra bão mạnh. Tuy nhiên, chúng ta phải đề phòng năm 2005 có khả năng bão mạnh, cường độ gió có thể lên tới trên cấp 10.

- Còn với lũ, dự báo sẽ như thế nào thưa ông?

- Đỉnh lũ cao nhất năm 2005 trên các hệ thống sông Bắc Bộ có khả năng ở mức báo động 3 và cao hơn báo động 3, xuất hiện vào cuối tháng 7 hoặc 8. Đỉnh lũ cao nhất trên các sông chính ở Bắc Trung Bộ (từ Thanh Hoá đến Hà Tĩnh) có khả năng ở mức trung bình nhiều năm (trên báo động 2) và xuất hiện vào cuối tháng 8 đầu tháng 9. Đỉnh lũ các sông chính ở Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ có thể ở mức cao hơn trung bình nhiều năm và cao hơn báo động 3, xuất hiện vào tháng 10-11. Tại Nam Bộ, đỉnh lũ cao nhất năm trên sông Tiền tại Tân Châu và sông Hậu tại Châu Đốc ở mức cao hơn báo động 3, tương đương đỉnh lũ năm 2004. Thời gian xuất hiện vào cuối tháng 9, đầu tháng 10. 

Như Trang thực hiện