Công trường xây dựng 'thả rơi' quy định an toàn 

Ngày 13/4, tại Hà Nội, một mũi khoan nặng hàng tấn lao từ cần cẩu xuống làm một người dân chết tại chỗ. Chỉ một ngày sau, tại Đà Nẵng, một giàn giáo bất ngờ đổ sập khiến 17 công nhân xây dựng đang trộn bê tông bị trọng thương...

Thực trạng vi phạm các quy định về an toàn lao động đã đến hồi báo động đỏ.

Chiều 19/4, tại công trường xây dựng khu tái định cư Nam Trung Yên, Hà Nội, khoảng chục công nhân đang "treo mình" trên các giàn giáo để trát bức tường mặt tiền tòa nhà 13 tầng. Chỉ vài người có dây đai an toàn, còn lại phó thác cho số phận. Theo quy định, dưới mặt đất phải có hành lang bảo vệ an toàn với khoảng cách từ chân móng ra phía ngoài tối thiểu 5 m, nhưng quy định đã bị phớt lờ. Nhiều lao động không mũ bảo hiểm, không giày bảo hộ thản nhiên qua lại, bất chấp nguy cơ vật liệu xây dựng từ trên giàn giáo cao 40-50 m có thể rơi xuống.

Theo quy định, khi tòa nhà đang xây trát, ngoài biển báo nguy hiểm phải có một hàng rào bảo vệ cách chân móng từ 5-7 m.

Theo quy phạm kỹ thuật an toàn trong xây dựng, chủ công trình có trách nhiệm phải xây dựng lán trại cho công nhân. Nhưng ngay tại tòa nhà dang dở này (chủ đầu tư là Công ty đầu tư và phát triển nhà Hà Nội), nhóm công nhân sinh hoạt ngay tại tầng 2. Quần áo giăng đầy các cửa sổ. "Nếu muốn đi vệ sinh vào ban đêm họ phải dò dẫm từng bước một, và rất có thể vì mệt mỏi, vì không quan sát kỹ, có thể sa chân ngay xuống hố cầu thang. Từng có nhiều vụ tai nạn như vậy đã xảy ra", một cán bộ an toàn lao động kể.

Bên trái tòa nhà 13 tầng này là một tòa nhà khác đang trong quá trình hoàn thiện. Trên tầng 8, đứng ở vị trí tiếp giáp với khoảng không bên ngoài, nơi không có rào chắn bảo vệ, mấy công nhân vẫn thản nhiên thò cổ ra ngoài chờ chiếc cần nâng đưa vật liệu tới. "Đứng chơ vơ thế kia, lại còn thò cổ ra ngoài thì chỉ một hạt bụi bay vào mắt, không tập trung là có thể lộn nhào", vẫn anh cán bộ an toàn lao động trên nhận xét.

Không có lưới an toàn, chỉ cần sơ sẩy, người công nhân này có thể ngã lộn nhào.

Tại khu đô thị mới Mễ Trì Hạ (Hà Nội), nơi đang mọc lên những tòa nhà 9-13 tầng, tình trạng vi phạm các quy định về an toàn lao động cũng diễn ra phổ biến. Dưới chân công trình có hàng rào bao quanh nhằm ngăn chặn công nhân ra vào khu vực nguy hiểm, nhưng lại làm sai quy cách (ôm sát chân móng). Tại tầng 2 và 3, người lao động đang khẩn trương trát tường, nhưng quá nửa không đeo dây bảo hiểm.

Hệ thống cầu thang bộ và thang máy phía trong tòa nhà không hề có rào chắn bảo vệ. Hệ thống nước chưa hoàn thành, quanh đó mạng lưới dây điện được kéo chằng chịt, nhưng không có bất cứ một biện pháp an toàn nào được áp dụng. "Chúng tôi đã nhắc nhở không dưới 3 lần, nhưng chủ công trình cứ khất lần, không chịu làm", một cán bộ an toàn lao động có mặt tại công trình này tỏ vẻ bất lực.

Giải thích cho những vi phạm trên, ông Cường, cán bộ kỹ thuật kiêm giám sát an toàn lao động tại công trình, cho biết, những công trình lớn có tới hàng trăm lao động trong khi cán bộ kỹ thuật kiêm giám sát an toàn chỉ vài người nên không thể giám sát hết. "Tất cả lao động vào làm việc đã qua 1 buổi tập huấn an toàn lao động, trong công trường hầu như tất cả vị trí nguy hiểm đều có biển báo, nhưng công nhân cứ vô tư vi phạm. Nhiều người còn thản nhiên phá cả rào chắn để đi", ông Cường vừa nói, vừa chìa sổ phạt. Mỗi lỗi vi phạm quy định an toàn lao động, công nhân bị phạt thấp nhất 20.000 đồng, cao nhất 200.000 đồng.

Theo ông Nguyễn Xuân Kỳ, Phó chánh thanh tra Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Nội, từ đầu năm 2005 đến nay, thành phố xảy ra 4 vụ tai nạn lao động làm 5 nạn nhân tử vong. Nguyên nhân chủ yếu là ngã từ trên cao do không đeo dây an toàn, đứt cáp vận thăng xây dựng. So với cùng kỳ năm 2004, số vụ tai nạn xây dựng đã tăng mạnh. Ông Kỳ nói thêm, đây chỉ là thống kê tai nạn lao động tại công trường quy mô, chủ đầu tư là cơ quan nhà nước, còn tại các công trình nhỏ, tai nạn xảy ra rất nhiều, nhưng đa số là tự giải quyết, Sở không nắm được.

Trần Quân - Như Trang

Kỳ 2: Vì lợi nhuận bỏ mặc tính mạng công nhân