Khai thác cát... vào mùa

Xáng cạp khai thác cát làm việc 24/24 giờ trên sông Soài Rạp (Nhà Bè).

Từ bến đò cũ ở ấp 5, huyện Nhà Bè nhìn ra dòng sông Soài Rạp (TP HCM), gần chục chiếc sà lan loại lớn nằm nối đuôi nhau ngày đêm khai thác cát dưới lòng sông. Phía xa hơn, lẫn giữa những tán dừa nước là hàng chục tay cẩu vươn cao với tiếng máy gầm gừ, phá tan khung cảnh yên bình của một vùng sông nước.

Giữa dòng sông Soài Rạp, đoàn xáng cạp hoạt động liên tục từ sáng đến tối đã hơn 8 tháng nay. Thuyền bè và sà lan “ăn hàng” đậu kín mặt sông. Có hôm các sà lan không còn nơi neo đậu phải cặp theo sát bờ sông. Một nông dân thở dài: “Họ đang đua với thời gian, sắp cuối năm rồi. Năm nào cũng vậy, vào thời điểm này việc khai thác cát trái phép trên sông rạch lại nhộn nhịp hẳn...”.

Người dân địa phương cho biết, đoàn xáng cạp di chuyển khắp nơi trên tuyến sông, lúc giữa dòng, lúc bên hướng địa bàn Đồng Nai. Có hôm vào sát bờ sông Soài Rạp khai thác cát. Hai bên bờ sông bị lún xuống tạo thành lòng chảo và có thể đổ ụp hàng chục căn nhà bất cứ lúc nào. Trước đây, dòng sông thẳng tắp, giờ thì thòi ra, thụt vào làm dòng chảy bị xoáy và chảy rất xiết.

Không riêng gì tuyến sông Soài Rạp, tại tuyến rạch Ông Nhiêu, mỗi buổi tối có khoảng 10-15 sà lan tự chế, lắp đặt máy hút cát và hoạt động hết công suất. Mỗi sà lan được gắn một máy bơm hút lớn, một giờ có thể bơm được khoảng hơn 100 m3. Tương tự, tại khu vực bến phà Cát Lái (sông Đồng Nai) khi đêm buông xuống là lực lượng ghe hút, sà lan bơm cát san lấp mặt bằng. Nguồn tài nguyên ở khu vực giữa sông bị khan hiếm nên hàng chục ghe hút, xáng cạp cặp sát bờ sông (theo quy định đơn vị khai thác cát phải cách bờ sông 100 m), gây sạt lở nghiêm trọng.

Việc xử lý những đơn vị này gặp nhiều khó khăn. Anh Nguyễn Thanh Tuấn, tổ quản lý trật tự sông rạch quận 9, cho biết, hằng đêm lực lượng bảo vệ đều tổ chức kiểm tra, bắt giữ việc khai thác cát lậu, nhưng vẫn không hết. Đội quân bơm hút cát đối phó rất tinh vi, khi gặp đoàn kiểm tra là nhảy sông, xả nước vào ghe cho chìm. Trên các ghe đều trang bị điện thoại di động nên đối phó rất nhanh. Hầu hết ghe đều có ba lỗ nằm dưới đáy, khi đoàn kiểm tra tới thì họ mở nắp cho nước tuồn vào khoảng 2 phút là chìm ghe.

Ông Ngô Đức Hải, phó trưởng Phòng Xây dựng giao thông huyện Nhà Bè, phân trần: “Đối tượng sử dụng ghe có gắn máy bơm hút lớn để khai thác cát xảy ra rất nhiều, chúng tôi quản lý không xuể. Xáng cạp khai thác cát trên các tuyến sông Soài Rạp, Mương Chuối... lại nằm giữa dòng sông do Khu quản lý đường sông quản lý, chúng tôi không thể xử lý được". Còn Khu quản lý đường sông thì cho biết, chỉ có chức năng kiểm tra báo cáo, việc ra quyết định xử phạt là thuộc về thanh tra đường thủy.

(Theo Tuổi Trẻ)