Những mối 'nhân duyên trời định' trong thế giới số

YouTube có lẽ không thể phát triển nếu thiếu điện thoại camera và máy ảnh giá rẻ. Thiết bị di động sớm muộn cũng phải được trang bị kết nối Internet không dây.

Một thiết bị hay phát minh riêng lẻ khó có thể "làm nên mùa xuân" mà cần gắn kết với một vài công nghệ nữa để tạo ra bước đột phá, thậm chí thay đổi thế giới.

YouTube và camera, máy quay cầm tay giá rẻ

Ảnh: YouTube.

Khi video ghi lại câu nói mà chính trị gia người Mỹ George Allen gọi một tình nguyện viên tranh cử gốc Ấn là "macaca" (thể hiện sự phân biệt chủng tộc) xuất hiện trên YouTube, nó không chỉ khiến ông mất ghế trong thượng nghị viện mà còn đánh dấu sự ra đời của thời kỳ video được phát tán "nhanh như lây lan virus".

Các website đăng tải video như YouTube, Metacafe, Break... không thể thành công nếu người sử dụng không có cơ hội quay và chia sẻ những khoảnh khắc đáng nhớ mà họ chứng kiến. Sự sẵn có của điện thoại camera và máy ghi hình camcorder với giá chưa đến 200 USD giúp ai cũng có thể sản xuất những đoạn phim "cây nhà lá vườn".

Mã mở và công cụ web

Ảnh: PC World.

Ở đâu có nguồn mở, ở đó có sự sáng tạo và phát triển. Chính kiến trúc mở của IBM PC đã làm biến đổi thị trường máy tính cá nhân và toàn ngành công nghệ thông tin. Ngay cả Microsoft cũng không còn quay lưng lại với xu hướng này.

Linux cho phép sản xuất những hệ thống đơn giản và giá rẻ như máy tính XO thuộc chương trình OLPC hay Eee PC của Asus. Phần mềm OpenOffice, Firefox, Thunderbird... là sự thay thế miễn phí cho sản phẩm của Microsoft. Trong khi đó, Sun Java mang đến những ứng dụng RIA cho web và thiết bị cầm tay.

Nhưng phải đến khi nguồn mở gặp công cụ phát triển web, bước đột phá mới thực sự diễn ra. Những phần mềm như Apache, Ruby on Rails, JBoss, MySQL... giúp giảm chi phí phát triển sản phẩm, dịch vụ mới và được phân phối rộng rãi qua Internet.

"Xây dựng Web 2.0 đỡ tốn kém hơn Web 1.0 một phần nhờ mã mở. Những công trình đòi hỏi chi phí tới 10 triệu USD trong thời kỳ bùng nổ dotcom thì nay chỉ cần chưa tới 500.000 USD", chuyên gia Keith Benjamin thuộc công ty Levensohn Venture Partners, nhận xét. Các công nghệ như AJAX cũng mở ra phương pháp tạo dựng website hoàn toàn mới.

MP3 và Napster

Ảnh: Napster.

File sử dụng codec MPEG-1 Layer 3, được biết đến với tên MP3, có kích thước chỉ bằng 1/10 so với file .wav trên đĩa CD. Định dạng này phát triển mạng nhờ sự bùng nổ băng rộng cuối thập niên 90. Chương trình nghe nhạc Winamp xuất hiện năm 1997 cũng giúp việc chuyển đổi nội dung từ CD thành MP3 trở nên dễ dàng. Đặc biệt, năm 1999, hãng Napster (Mỹ) tạo điều kiện cho người sử dụng tìm và chia sẻ MP3 trực tuyến.

Dù Napster không giết chết ngành công nghiệp thu âm, nó làm biến đổi đáng kể diện mạo của lĩnh vực này. Napster cũng mở đường cho sự thịnh vượng của mạng chia sẻ ngang hàng, điển hình là BitTorrent.

Lưu trữ giá rẻ và bộ nhớ di động

RAMAC (trái) và ổ 1,8 inch của Toshiba. Ảnh: PC World.

Ổ cứng IBM RAMAC năm 1956 có dung lượng 5 MB với giá lên đến 50.000 USD. Gần 50 năm sau, Toshiba giới thiệu sản phẩm 1,8 inch 40 GB đầu tiên sử dụng công nghệ ghi trực giao. Từ đó, mật độ thông tin trên ổ tăng 40% mỗi năm. Tháng 10/2007, công ty Western Digital trình diễn giải pháp cho phép lưu 250 GB dữ liệu/inch vuông nhằm sản xuất ổ 3 terabyte.

Song song với quá trình tăng dung lượng, giá sản phẩm giảm trung bình 0,3-0,4 USD mỗi gigabyte, đủ để những công ty như Google, Yahoo và Microsoft phát hành những kho lưu miễn phí trên Internet.

Cải tiến của bộ nhớ flash cũng giúp người sử dụng máy nghe nhạc, điện thoại di động không phải phụ thuộc vào TV và máy tính để giải trí. "Trong tương lai, ổ lưu trữ bằng ngón tay có thể chứa 1 terabyte thông tin và những hạn chế về khả năng lưu động hiện nay sẽ bị xóa bỏ", đại diện của Toshiba khẳng định.

Kết nối băng rộng và công nghệ không dây

Ảnh: Artfiles.

10 năm trở về trước, người sử dụng Internet phải mệt mỏi chờ máy chủ tải xong từng trang web và chưa đến 1% hộ gia đình ở Mỹ có kết nối băng rộng. Hiện nay, chỉ với vài chục USD dành cho ADSL mỗi tháng cùng công nghệ Wi-Fi, mọi người đã có thể truy cập mạng tại mọi ngóc ngách trong nhà.

Cuối năm nay, chuẩn kết nối không dây tốc độ cao 802.11n sẽ chính thức được phê duyệt, giúp việc chia sẻ video trong phạm vi hẹp trở nên khả quan hơn bao giờ hết. Các chuyên gia dự kiến sẽ có khoảng 250 triệu thiết bị Wi-Fi được xuất xưởng trong năm 2011.

Điện thoại di động và Internet không dây

Ảnh: Opera.

Điện thoại, e-mail, tin nhắn nhanh và Internet nói chung thay đổi cách con người liên lạc cũng như xóa mở khoảng cách giữa công việc và giải trí.

Những chiếc điện thoại hỗ trợ Internet như iPhone và G-Phone (thiết bị được xây dựng trên hệ điều hành sắp ra đời Android của Google) sẽ mang đến những trải nghiệm Internet di động kiểu mới, đồng thời mở ra các mô hình kinh doanh khác lạ", chuyên gia Kurt Scherf của hãng Parks Associates, nhận định. "Điện thoại kết hợp Internet cũng sẽ trở thành nền tảng chính mà các hãng quảng cáo hướng tới".

Hải Nguyên (theo PC World)