ĐTDĐ sẽ là một 'thế giới số' trong lòng bàn tay?

Các hãng sản xuất thiết bị liên lạc đang đổ xô vào cuộc chạy đua tích hợp thật nhiều dịch vụ và chức năng vào sản phẩm. Tuy nhiên, một thiết bị kỹ thuật số “tất cả trong một” chưa hẳn đã là thứ người tiêu dùng thực sự muốn.

Điện thoại di động giờ đây là camera. Máy nghe nhạc thì còn kiêm album ảnh. PDA cho phép thoải mái duyệt web. Vậy đâu sẽ là giới hạn của sự hội tụ công nghệ trên một thiết bị? Với người sử dụng, điều quan trọng là khả năng dễ dàng di chuyển thông tin từ thiết bị này sang thiết bị khác.

Hiện tại, điện thoại di động là thứ gần gũi nhất của con người và cũng được tích hợp nhiều thứ nhất. Chúng được gắn máy ảnh, khả năng nhắn tin nhanh, duyệt web, gửi/nhận e-mail, sổ địa chỉ và lịch trình… Nhiều người tin rằng điện thoại sẽ là trung tâm trong một cuộc sống theo phong cách số khi nó được dùng không chỉ để thu thập thông tin, giải trí, khai thác nhiều hình thức dữ liệu mà còn có thể mở rộng ứng dụng sang những thiết bị khác khi cần.

Có quan điểm cho rằng, hiện tại, một thiết bị đơn nhất với đầy đủ tiện ích chưa thể khả thi cả về kỹ thuật lẫn nhu cầu. Dễ dàng nhận thấy trong cuộc sống hiện tại chưa có một thiết bị nào đại diện cho tất cả những tính năng di động mà chúng ta cần có. Rào cản bao gồm vấn đề hình dáng bàn tay tự nhiên của con người (bấm hoặc gõ chữ trên bàn phím nhỏ là một khó khăn), công nghệ (thời lượng pin đủ lâu để ‘nuôi’ nhiều tính năng kết hợp trên thiết bị trong nhiều giờ chứ không thể là vài phút) và cuối cùng là 'gu' của người tiêu dùng (ví dụ máy nghe nhạc iPod có thể phổ biến hơn nếu mang dáng vẻ một chiếc điện thoại di động?)

Một số chuyên gia của hãng thiết bị cầm tay Blackberry (Canada) cho rằng trên thị trường luôn luôn tồn tại nhu cầu về những thiết bị chuyên biệt. Ban đầu chỉ được thiết kế để gửi e-mail, những mẫu máy mang thương hiệu Blackberry hiện có thêm phần điện thoại và các chức năng khác nhưng vẫn không tích hợp camera. Họ tin rằng cấu trúc của thiết bị phản ánh chức năng mà nó hàm chứa. Một thiết kế “tất cả trong một” vì thế có thể dẫn đến những tính năng tầm thường.

Chìa khóa để mở cánh cửa đi vào cuộc sống số với một công cụ hội tụ mọi chức năng chính là một phương thức chuẩn hóa trong việc chia sẻ thông tin giữa các thiết bị, chẳng hạn như qua thẻ lưu trữ dữ liệu và liên kết mạng. Các đối tượng tiêu dùng, từ sinh viên cho tới doanh nhân, có những nhu cầu rất khác nhau nên khó có thể khẳng định rằng một sản phẩm có thể làm thỏa mãn tất cả. Điều này do đó khiến các nhà sản xuất thiết bị cầm tay không thể phân đoạn thị trường một cách rõ ràng được như các công ty máy tính.

Điện thoại di động Vertu.

Ngoài ra, người ta nhiều khi mua thiết bị không phải bởi nó có nhiều tính năng hoặc một tính năng đặc biệt mà là vì mục đích thời trang. Ví dụ tiêu biểu nhất là loại điện thoại cực mỏng như Motorola Razr, một trong những loại “hàng nóng” trên thị trường Âu-Mỹ hiện nay, có dáng vẻ rất ấn tượng nhưng giao diện sử dụng thì lại khá thô. Hay như dòng điện thoại Vertu không có tính năng gì đặc sắc ngoài vai trò “alô” nhưng có giá tới hơn 30.000 USD do sử dụng những vật liệu thiết kế đắt tiền và mang một phong cách sang trọng. Ngành công nghiệp đồng hồ là một trường hợp tương tự, phản ánh cách thức phát triển của các thiết bị. Ví dụ bạn có thể mua một chiếc đồng hồ hiệu Timex có rất nhiều chức năng với giá 2.000 USD. Trong khi đó, cùng mức tiền như vậy, người khác lại kiếm chiếc đồng hồ của một nhà sản xuất hàng đầu khác mà chỉ có mỗi chức năng xem giờ nhưng là theo một cách độc đáo nào đó. Tóm lại, không phải sự dồi dào về tính năng luôn đưa người tiêu dùng đến với quyết định mở hầu bao.

Giới tính cũng là yếu tố đáng kể tác động đến thị trường thiết bị di động. Trong thử nghiệm tâm lý người tiêu dùng của một hãng viễn thông Mỹ, khi được yêu cầu bổ sung những tính năng mà họ thích nhất, các khách hàng là phụ nữ cho thêm rất ít vì họ thích sự đơn giản và dễ dùng. Trong khi đó, đàn ông sử dụng tất cả những gì họ có thể có vào thiết bị.

Một số nhà phân tích xu hướng tiêu dùng cho rằng điện thoại di động ngày nay không phải là một nền lý tưởng cho việc phát minh bởi thị trường này không phải do người tiêu dùng thúc đẩy mà là bởi các hãng dịch vụ viễn thông. Chính họ tạo ra những tiêu chuẩn mà các nhà sản xuất thiết bị phải đáp ứng và dịch vụ thì phần lớn gắn chặt vào mạng độc quyền của họ. Kết quả tất nhiên là sức sáng tạo cũng bị hạn chế, nhất là sự chênh lệch về phần mềm so với phần cứng, trong khi không có nhiều áp lực thị trường về giá dịch vụ.

Giới quan sát tin rằng việc hướng tới một nền phần cứng chuẩn hóa, hệ điều hành và các ứng dụng mở sẽ đưa thị trường điện thoại di động vào một môi trường cạnh tranh hơn và đem tới thêm nhiều cơ hội cho các công ty mới. Thách thức lớn nhất nhưng cũng là cơ hội cho ngành này chắc chắn vẫn là việc che lấp được tính phức tạp của sự kết hợp đa chức năng trên thiết bị bằng một giao diện giản đơn, dễ dùng. Sự thành công của iPod có thể coi là một ví dụ tiêu biểu minh chứng cho điều này.

P.K.