Khó dựa vào yếu tố kỹ thuật để quản lý Internet

Nâng cao ý thức người dân là việc làm quan trọng trong quản lý Internet công cộng. Ảnh: Anh Tuấn

Gần đây, Bộ Công an và Bộ Văn hóa - Thông tin đã có những động thái nhằm tăng cường kiểm soát thông tin mạng công cộng bằng quy định áp dụng chủ yếu với các chủ đại lý Internet. Tuy nhiên, hiệu quả của những phương pháp này phần lớn phụ thuộc vào ý thức của người truy cập và chủ dịch vụ.

Quyết định 71 của Bộ Công an và công văn số 1929/VHTT-BC của Bộ Văn hóa - thông tin về việc tăng cường quản lý thông tin tại các điểm Internet công cộng đều quy định chủ đại lý Internet sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để khách hàng truy cập, khai thác và truyền đi trên Internet các trang tin có nội dung xấu. Đồng thời các cửa hàng cũng có trách nhiệm lưu giữ đầy đủ thông tin liên quan đến người sử dụng dịch vụ và các trang tin đã khai thác trong 30 ngày và phải cung cấp ngay khi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

"Chịu trách nhiệm trước pháp luật ở đây có nghĩa là tùy theo từng loại và mức độ vi phạm sẽ quy trách nhiệm trước cơ quan thẩm quyền đó, có thể là Bộ Văn hóa - thông tin, Bưu chính viễn thông, Kế hoạch đầu tư, Công an... Hiện, việc xử lý vi phạm tại các cửa hàng Internet công cộng vẫn được Bộ Văn hóa - thông tin áp dụng theo Nghị định 55 và 31 của Chính phủ. Theo đó mức xử phạt về nội dung thông tin Internet cao nhất là 30 triệu đồng", một đại diện thanh tra Bộ Văn hóa - thông tin giải thích. Tuy nhiên, vị này cũng cho rằng, các điều khoản của Nghị định nói trên vẫn chưa thể bao quát hết các hành vi vi phạm về Internet trong thực tế.

Trong khi đó, việc quản lý thông tin của khách hàng trong vòng 30 ngày cũng không phải là vấn đề đơn giản. Để có thể thực hiện đúng theo quy định của Bộ Công an và Văn hóa - thông tin, các chủ dịch vụ Internet sẽ phải có máy chủ đủ mạnh để có thể lưu được lượng thông tin lớn hoặc cần có phần mềm chuyên dụng quản lý các thông tin của khách hàng. Tuy nhiên, những chương trình như vậy của Việt Nam rất hiếm và phải bỏ tiền mua. Nếu không thì phải xài bản crack của nước ngoài. Song, những phần mềm này khó sử dụng và không mấy thân thiện đối với người Việt.

Theo ghi nhận của phóng viên VnExpress, nhiều điểm truy cập Internet ở Hà Nội cũng sử dụng những phần mềm quản lý. Tuy nhiên, chức năng chính của những chương trình này là để tính tiền chứ không thể theo dõi thông tin của khách. Điển hình là sản phẩm hoangphatcafeonline. Đơn vị cung cấp cho biết vì có quá ít các dịch vụ Internet đặt mua nên bản quyền phần mềm này đã được bán lại cho Công ty VDC. "Cũng vì lý do ấy mà chúng tôi không làm thêm chương trình tương tự nào nữa", một người trong nhóm tác giả cho biết.

Đó là chưa nói đến kiến thức về tin học của các chủ đại lý đa phần rất hạn chế. Nhiều cửa hàng thuê người trông coi là sinh viên hoặc học sinh chỉ biết võ vẽ vào web. Với những thao tác phức tạp một chút là "chịu thua". Trong khi đó, nếu khách hàng là người có trình độ thì có thể "bẻ khóa" hoặc xóa đi các thông tin đã sử dụng một cách dễ dàng. Chủ một dịch vụ Internet trên phố Núi Trúc cho biết: "Tôi chưa biết gì về những quy định của các cơ quan chức năng. Nhưng thật khó để quản lý khách hàng kiểu như vậy. Chúng tôi chỉ có thể nhắc nhở. Còn nếu họ xóa hết các trang web đã vào thì chúng tôi làm thế nào được".

Tâm lý của các chủ dịch vụ công cộng là không muốn làm phật lòng "thượng đế" của mình.Việc phải áp dụng các biện pháp quản lý chặt chẽ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh doanh của họ. "Nếu cơ quan chức năng tới, chúng tôi sẽ 'làm mới' dữ liệu để họ kiểm tra. Những quy định như vậy khiến chúng tôi làm ăn khó khăn quá", chủ một cửa hàng Internet phố Linh Lang nói.

Nhiều chuyên gia cho rằng không dễ gì đưa ra kết luận về tính khả thi của những quy định này vì nếu chỉ phụ thuộc vào các biện pháp kỹ thuật thì rất khó để quản lý hoạt động Internet công cộng. "Công nghệ thì thế nào cũng có những lỗ hổng. Vấn đề nằm ở quyết tâm của các cơ quan quản lý phải làm đến nơi đến chốn và quan trọng hơn là ý thức của người dân bao gồm cả người sử dụng dịch vụ và chủ đại lý", Nguyễn Tử Quảng, Giám đốc Trung tâm An ninh mạng BKIS, nói. Tuy nhiên, ông Quảng cũng bày tỏ quan điểm ủng hộ những quy định này vì theo ông nó đem lại sự lành mạnh trong hoạt động Internet.

"Có biện pháp quản lý thì chắc chắn phải tốt hơn là không có gì", một đại diện Bộ Văn hóa - thông tin đồng tình. Cũng theo ông này, biện pháp quan trọng nhất là tăng cường trách nhiệm của chủ dịch vụ. Chẳng hạn như quy định chặt chẽ hơn về cơ sở vật chất của cửa hàng, cách bố trí các PC, người trông coi điểm truy cập phải thông hiểu luật pháp và có trình độ nhất định về Internet.

Nguyễn Hằng