Triển lãm ảnh kể chuyện những người bán rong

Như một phóng sự đa chiều, 128 bức ảnh ghi lại muôn mặt cuộc sống của những người ngược xuôi quang gánh giữa phố phường. Triển lãm "Gánh hàng rong" đang được trưng bày tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam ở Hà Nội.

Không nghiêng về tính nghệ thuật, không chọn những góc nhìn lung linh, những bức hình ghi lại chân thực cuộc mưu sinh của người bán hàng rong trên phố trước và sau khi công việc này bị cấm. Bắt đầu từ đầu năm 2008, 9 tháng qua, những người sưu tầm đã len lỏi khắp các ngõ ngách Hà Nội, theo đuôi quang gánh từ lúc nửa đêm đến tờ mờ sáng để lưu giữ hình ảnh tự nhiên nhất.

Những gánh hàng rong xưa...

Chị Nguyễn Hải Vân - Phó giám đốc Bảo tàng Phụ nữ VN - cho biết, nhóm nghiên cứu đã trực tiếp gặp gỡ và phỏng vấn 97 người, chụp hơn 1.000 bức ảnh để phục vụ cho triển lãm. Từ những tư liệu thu thập được, họ xây dựng thành một câu chuyện hoàn chỉnh với những vấn đề chính như: Họ là ai? Công việc kinh doanh; Gia đình và cộng đồng; Tương lai. Trong mỗi phần lại có những câu chuyện nhỏ, được kể bằng chính những người trong cuộc.

"Tôi đi chợ rong từ năm 1994, khi làng mất nghề pháo. Nhà 4 người được chia 3 sào ruộng. Hai đứa con một còn đi học, một mới đi làm được hai tháng. Chồng thì bị bệnh không làm việc được. Ngày mùa thì làm ruộng, nông nhàn thì đi chợ. Bây giờ mọi chi tiêu trông chờ cả vào gánh hàng này", chị Nguyễn Thị Dung, xã Cao Viên, Thanh Oai, Hà Tây chia sẻ.

... và hàng rong ngày nay. Ảnh trong triển lãm.

Lệnh cấm của UBND Hà Nội, nhằm đảm bảo mỹ quan cho thành phố, đã trả người nông dân về với ruộng đất, nhưng sự thúc ép của nhu cầu mưu sinh vẫn khiến họ len lỏi trở lại bằng nhiều cách khác nhau: "Đi hán hàng, lúc nào bị trật tự đuổi thì tôi lại đi, sau đó lại kiếm một chỗ ngồi bán. Một số nhà dân cũng giúp đỡ tôi trong những lúc chạy trật tự. Bản thân tôi cũng thấy bán hàng rong sẽ gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, song tôi luôn có ý thức ngồi gọn vào một chỗ. Vì cuộc sống gia đình nên tôi vẫn phải đi bán hàng. So với nghề làm vườn, nghề bán hàng rong cho thu nhập khá hơn", chị Lê Thị Biển, Phú Thượng, Tây Hồ tâm sự.

Ngoài triển lãm ảnh, những người thực hiện dự án Gánh hàng rong còn xây dựng hai bộ phim ngắn và một tập sách ảnh cùng chủ đề này. Triển lãm sẽ diễn ra cho đến 1/4/2009.

Hà Linh