Y Ban không mang 'lửa' về nhà

Quần áo luộm thuộm, con nhỏ bám mẹ sau lưng nhếch nhác, chao chát khi gặp phải khách giở thói xù tiền, sẵn sàng chống nạnh quắc mắt lên với kẻ láo lếu, Y Ban biến thành người khác, sống đời sống khác, hoàn toàn xa lạ với cuộc sống trước đó của chị một cách đầy thoả mãn.

Lúc nào chị cũng xuất hiện với gương mặt hồng hào và gam màu đỏ đậm, táo tợn đầy thách thức. Lần nào cũng vậy, màu đỏ trên má chị không phải không gây cảm giác chướng mắt cho người xung quanh. Nhưng nếu một ngày nào đó, Y Ban xuất hiện với đôi gò má nhợt nhạt, ai nấy đều giật mình vì nhìn vào chị không còn thấy nàng Y Ban “nỏ mồm”. Y Ban cười. Đó là lúc nàng Y Ban không còn là Y Ban nữa.

Y Ban “nỏ mồm”, lúc nào cảm giác cũng bỏng giãy lên như lửa cũng chỉ là một người đàn bà với chừng ấy bản tính đàn bà, và nhiều hơn mức bình thường nữa. Nghĩa là cũng có lúc chị không thiết tô son lên má hồng, không thiết sa sả buôn dưa lê cười phớ lớ với bạn bè đồng nghiệp, không thiết cầm bút sải chữ trên trang giấy, và không thiết cả chòng ghẹo chồng, đùa nghịch con.

Nghĩa là cũng có lúc chị ôm gối ngồi hóa đá lặng câm, mặc cho nước mắt tưới thành dòng tức tưởi, mặc cho uất ức, đau đớn dồn nén đến tận cùng. Khi Y Ban rơi vào trạng thái đó nghĩa là có chuyện ghê gớm đang xảy ra trong tâm hồn chị, cuộc sống chị, là lúc chị đang phải gánh chịu hậu quả của một bi kịch.

Nhà văn Y Ban. Ảnh: An Ninh Thế Giới.

Nói gì thì nói, cuộc sống của một người đàn bà viết trong một gia đình cả hai vợ chồng đều là nghệ sĩ như chị, vậy là suôn sẻ. Cho dù, chị là người đàn bà quyết liệt ngay từ khi sinh ra, cho đến khi lựa chọn cho mình một con đường, một cuộc đời.

Y Ban từng dám bỏ nghề giảng viên Đại học Y Thái Bình, một nghề nghiệp mà dù ở thời đại nào cũng được xã hội trọng vọng, tôn kính, ngược ra Hà Nội với mối tình quá nhiều sóng gió. Để có được người đàn ông mình yêu, với cuộc hôn nhân chỉ có tình yêu, cô giáo dạy đại học là Y Ban sẵn sàng mở quán gà tần thuốc bắc ngồi vỉa hè mấy năm trời cùng chồng để kiếm tiền nuôi hạnh phúc, nuôi gia đình bé mọn, và nuôi giấc mộng văn chương.

Gia đình đã từ mặt Y Ban vì chị dám bỏ một nghề hết sức cao quý, có địa vị trong xã hội để làm người đàn bà lam lũ bán gà tần vỉa hè. Ngay khi về nhà chồng, từ chỗ không biết cắt tiết gà, Y Ban thức dậy lúc 5h sáng, một ngày cắt tiết vặt lông và mổ xẻ khoảng 25 con gà và hàng chục con chim.

Chồng chị là một nghệ sĩ điêu khắc, thời đó giáo sư, tiến sĩ cũng nghèo nói gì đến nghệ sĩ. Vậy là nghệ sĩ điêu khắc sáng sớm dậy căng bạt, bắc lò, bế con cho nhà văn cắt tiết gà, vặt lông và bán gà tần thuốc bắc. Gánh nặng cơm áo đổ dồn lên chị, nhưng Y Ban sung sướng như một bà buôn đắt khách.

Quần áo luộm thuộm, con nhỏ bám mẹ sau lưng nhếch nhác, chao chát khi gặp phải khách giở thói xù tiền, sẵn sàng chống nạnh quắc mắt lên với kẻ láo lếu, Y Ban biến thành người khác, sống đời sống khác, hoàn toàn xa lạ với cuộc sống trước đó của chị một cách đầy thoả mãn.

Chị không nuối tiếc giảng đường, không nuối tiếc cuộc sống công nhân viên chức dù sao cũng cao giá hơn, để đổi lấy nghề bán hàng ăn. Không cảm thấy khổ, không than thân trách phận, tối tối, quắp đứa con gái sau lưng, Y Ban đổ xoẹt rổ tiền xuống nền nhà và cứ thế đếm hết xấp này quắp vào ngón chân đè chặt xuống nền nhà cho phẳng phiu rồi lại đếm tiếp xấp khác.

Thời đó, những năm 1990, thiên hạ còn vất vả kiếm tiền, vẫn nghèo lắm, lương tháng chỉ mấy trăm nghìn đồng, thế nhưng Y Ban một ngày kiếm vài trăm tiền lãi, một tháng đôi ba triệu là chuyện nhỏ. Rủng rỉnh có tiền, lại có chồng có con, buộc chặt cuộc đời với người đàn ông mình yêu, sống ở Hà Nội, thế là Y Ban sung sướng, cười tít mắt.

Để rồi, đêm đêm khi chồng con say ngủ, người đàn bà bán gà tần nhớ chữ lại giấu chồng giấu con trở dậy cùng trang viết. Kiến thức, vốn văn hoá, cộng với vốn sống của một người lao động thực thụ trong người đàn bà trí thức là chị luôn cựa quậy, quẫy đạp. Chị chắt chiu, dồn hết vào cây bút.

Một loạt truyện ngắn sắc sảo ra đời. Thư gửi mẹ Âu Cơ, chị viết trước đó đã đoạt giải Nhất Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Người đàn bà với món gà tần ngon nổi tiếng phố Trịnh Hoài Đức được khách quen biết đến là một nhà văn khá nổi tiếng. Lúc này, Y Ban mới xin được việc ở một tờ báo. 

Chia tay với quán gà tần vỉa hè, chị gia nhập làng báo từ năm 1994, sau 3 năm, chị tốt nghiệp trường Viết văn Nguyễn Du khoá 4, và như chị vẫn đùa tốt nghiệp thêm “Đại học thứ 3 vỉa hè”...

Trước khi thành một nhà báo, Y Ban đã là một người viết văn được bạn đọc yêu thích. Bởi vậy chị đến với nghề, thành danh ở nghề báo cũng khá đơn giản và nhẹ nhàng. Đường đời rẽ sang hướng khác, không vất vả nhọc nhằn, sự nghiệp mở ra trước mắt, và đây chính là khoảng thời gian chị dành nhiều cho văn chương, viết nhiều và xuất bản nhiều nhất.

Gặp Y Ban lúc nào cũng má hồng, mắt long lanh, cười nhiều, nói nhiều và lúc nào cũng chứa đầy cảm giác thoả mãn với hạnh phúc mà chị đang nắm giữ. Đến nhà chị, tổ ấm như chiếc chuồng chim cu đặt lên chông chênh giữa những bức tượng. Cả nhà Y Ban là nghệ sĩ, bởi vậy hạnh phúc của chị cũng chao đảo chông chênh trong quỹ đạo không lúc nào là bình yên, không lúc nào tĩnh lặng.

Nói về mình, về gia đình, Y Ban sung sướng: “Gia đình tôi rất 'hot'. Chúng tôi hạnh phúc trong sự nóng giẫy. Cả nhà lúc nào tụ họp lại bên nhau cũng trong không khí ồn ã, nóng giãy lên bởi cá tính của từng người. Chồng tôi có câu nói được cả nhà lấy làm tiêu chí sống: Đừng mang lửa về nhà. Mỗi khi tôi hoặc chồng tôi nóng lên, các con tôi lại hét toáng lên: Bố bảo không được mang lửa về nhà cơ mà. Thế rồi thôi, rồi dịu lại. Tôi và chồng từng nói với nhau, nếu gia đình mình mà lắng lại có nghĩa là không còn gì nữa, không tồn tại. Vì thế chúng tôi sống cùng với lửa, với sự ồn ã. Mọi thành viên trong nhà tôi đều là những ngọn lửa. Chúng tôi nhóm lên thành một bếp lửa sưởi ấm nhau và làm cho nhau an lành, hạnh phúc”.

(Theo An Ninh Thế Giới)