Hoàng Kim Đáng - người chớp hồn khoảnh khắc nhân gian

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Kim Đáng tại nhà riêng.

Ông được xếp vào một trong số không nhiều nghệ sĩ cầm máy chớp được những bức ảnh để đời mang đậm dấu ấn lịch sử. Không chỉ thế, Hoàng Kim Đáng với tài nghệ chụp chân dung đã được các bậc văn nhân như Nguyễn Tuân, Tào Mạt xem là kẻ ân tình, tri kỷ.

Nguyễn Tuân trước khi mất, đã để lại di bút rằng: "Nếu tôi còn trẻ tráng, sẽ xin vui lòng đi theo cầm ống ảnh của anh Đáng...". Vào căn gác nhỏ nơi dành để tiếp khách, và cũng là chốn mà Hoàng Kim Đáng đắm mình trong đó kể từ ngày nghỉ chế độ ở Vụ Văn nghệ, Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương, là lạc vào một thế giới sáng rực bởi vô số màu sắc, và chật chội bởi bộn bề những ảnh. Tựa như không gian và thời gian tụ về hết nơi đây để ngưng đọng lại trong từng khoảnh khắc bất chợt của những bức ảnh mà người nghệ sĩ đã dày công thể hiện. Những sự kiện lịch sử, những địa danh hữu tình, những cái đẹp thăng hoa của cuộc sống…, tất cả như muốn cùng chủ nhân phơi bày cái vốn liếng giàu có, đồ sộ của một kho ảnh quý giá. Hoàng Kim Đáng đang chuẩn bị cho khoảng 10 tập sách ảnh ra mắt bạn đọc.

Ở tuổi 65, ông như một lão nông tri điền chạy đua hết tốc lực với thời gian để kịp cho ra đời những bộ sách ảnh mà ông hằng ấp ủ mấy chục năm nay. Những bộ sách ấy là đứa con tinh thần Hoàng Kim Đáng trao gửi với niềm mong mỏi chúng sẽ là tác phẩm để đời, là danh dự của một nghệ sĩ nhiếp ảnh trọn một đời đam mê như ông.

Hoàng Kim Đáng không bắt đầu sự nghiệp bằng nghệ thuật nhiếp ảnh. Sinh ra ở Hưng Yên, vốn làm nghề “gõ đầu trẻ”, năm 1965, ông lên đường nhập ngũ và chiến đấu suốt gần 10 năm ở chiến trường miền Nam. Lẽ ra, trong 10 năm ấy, ông đã ra quân sớm hơn nếu như không nằng nặc đòi trở lại chiến trường sau lần bị thương nặng vào năm 1976.

Ra viện, xung phong trở lại tuyến lửa, ông từ giã cây súng để làm một phóng viên xông pha với những bài báo nóng hổi tin tức chiến sự. Hoàng Kim Đáng chính là một trong năm người đầu tiên hình thành tờ báo Trường Sơn của Bộ Tư lệnh 559. Chính 10 năm ở Trường Sơn, gắn bó đến thân thuộc những nẻo đường trên tuyến đường mòn đánh Mỹ mang tên Hồ Chí Minh, Hoàng Kim Đáng đã để lại nhiều bộ ảnh quý giá mà ông chớp được những khoảnh khắc lịch sử của cuộc chiến ác liệt. Ông là tác giả của hàng nghìn bức ảnh Trường Sơn.

Một con người mà dù ở cương vị nào, công việc nào cũng hết lòng tận tụy, Hoàng Kim Đáng được ví như con ong thợ cần mẫn, vắt kiệt mình cho đời. Nhưng, chỉ khi đến với ảnh, ông mới thực sự tìm thấy mảnh đất của chính mình. Không được học hành, đào tạo bài bản về ảnh, nhưng những gì mà ông làm được với 4 triển lãm ảnh cá nhân và hàng chục cuốn sách cùng với nhiều danh hiệu, giải thưởng để lại cho đời khiến nhiều bậc hậu sinh phải kính nể.

Năm 1974, khi chuyển ngành ra Hà Nội làm ở báo Văn Nghệ, ông bàn giao lại những bức ảnh quý về chiến trường cho Bộ tư lệnh Trường Sơn. Những bức ảnh như: Đường Hồ Chí Minh trong chiến dịch, Hành quân qua Trường Sơn... đầy chất sử thi hùng tráng ghi lại những khoảnh khắc có một không hai của lịch sử ông chụp cách đây hơn 30 năm, được coi là những tác phẩm quý giá trong cuốn sách ảnh đồ sộ về Trường Sơn sắp xuất bản.

Trở thành nhiếp ảnh gia có tiếng của Trường Sơn, nhưng tên tuổi Hoàng Kim Đáng thực sự đọng lại trong cuộc sống của các bậc văn nhân tiền bối lại là những bức chân dung chụp các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng. Trong số đó phải kể đến Nguyễn Tuân, Thanh Tịnh, Tào Mạt với những bức chân dung ông dày công chờ đợi, chỉ để chớp lấy linh hồn nhân vật vụt hiện lên trong khoảnh khắc.

(Theo Công An Nhân Dân)