Các hãng góp ý kiến xây dựng Quy chế sản xuất băng đĩa

Cục Nghệ thuật biểu diễn vừa hoàn thành bản dự thảo Quy chế hoạt động phát hành, xuất nhập khẩu, lưu hành băng đĩa ca múa nhạc. Một số nhà sản xuất bày tỏ quan điểm về những điều khoản trong đó.

Về nguyên tắc, Nhà nước thống nhất quản lý hoạt động phát hành, xuất khẩu, nhập khẩu, lưu hành băng đĩa ca múa nhạc, sân khấu bằng pháp luật. Quy chế lần này cởi mở, thông thoáng hơn. Các hãng băng đĩa không còn mất nhiều thời gian làm những thủ tục xin cấp phép rườm rà mà chỉ phải qua một khâu duyệt phát hành. Trước đây, Cục đảm nhiệm việc này nhưng khi Quy chế có hiệu lực thì các Sở Văn hóa Thông tin sẽ duyệt phát hành và dán tem kiểm soát.

Trong trường hợp giữa các đơn vị có sự ủy quyền đề nghị Cục Nghệ thuật biểu diễn cấp nhãn kiểm soát thì đơn vị ủy quyền phải nộp hợp đồng hoặc văn bản ủy quyền. Nhãn kiểm soát in tên đơn vị được phép phát hành.

Việc thay đổi Quy chế trên ảnh hưởng lớn đến hoạt động của các hãng. Nhưng đến nay, hầu hết công ty sản xuất băng đĩa nhạc vẫn chưa biết gì về bản dự thảo này.

Ông Trịnh Sinh Nha, Giám đốc Công ty Hồ Gươm audio - video, cho biết: "Đến giờ tôi vẫn chưa biết bản dự thảo Quy chế này ngược xuôi ra sao, thay đổi những gì. Lẽ ra, Cục nên tham khảo ý kiến của các hãng trước khi ban hành. Như vậy mới tạo thuận lợi cho các đơn vị cấp phép và người thực thi".

Đọc xong bản dự thảo Quy chế do phóng viên đưa, ông Nha cho rằng, những thay đổi cơ bản trong Quy chế làm giảm bớt những khâu trung gian không cần thiết, đơn vị sản xuất băng đĩa chủ động hơn trong việc chọn lựa tác phẩm.

Tuy nhiên, ông cũng kiến nghị với Cục nên xem xét, chỉnh sửa quy định nộp văn bản xác nhận đã trả tiền bản quyền hoặc giấy thỏa thuận đồng ý cho phép sử dụng tác phẩm trong hồ sơ đề nghị cấp phép nhằm mục đích kinh doanh.

Ông Nha phân tích: "Trước kia chỉ cần có một giấy xin tự chịu trách nhiệm tác quyền rồi sau 5-7 ngày công ty đến trả tiền bản quyền cho tác giả cũng không sao, nhưng nếu theo đúng quy định mới thì các hãng sẽ bị mất rất nhiều thời gian. Bởi không phải tác giả lúc nào cũng có thể có mặt để ký vào văn bản xác nhận đã trả tiền bản quyền. Trong khi đó có nhiều chương trình do Hồ Gươm audio - video phát hành bị chi phối về mặt thời gian như đợt phát hành băng đĩa chào mừng các ngày lễ lớn, sản xuất theo đơn đặt hàng của các nghệ sĩ...".

Một cơ quan sản xuất băng đĩa tại Hà Nội cho rằng, nên gộp quy định về hồ sơ đề nghị cấp phép phát hành nhằm mục đích kinh doanh và quy định về hồ sơ đề nghị cấp nhãn kiểm soát dán trên băng đĩa vào làm một, bởi hai bộ hồ sơ trên đều do Cục cấp phép. Theo họ, như vậy mới giảm bớt các thủ tục hành chính, đỡ mất thời gian cho công ty sản xuất băng đĩa nhạc.

Đại diện của hãng băng đĩa trên còn đưa ra ý kiến: giao quyền cho các Sở thì Cục sẽ "nhẹ gánh" hơn, nhưng mỗi địa phương có màu sắc riêng, trình độ thẩm định của người duyệt cũng khác nhau. Do đó sẽ dẫn đến tình trạng khập khiễng, Sở này thì bảo là hay nhưng tỉnh kia lại bảo là không được. Chỉ nên thống nhất một cơ quan duyệt là Cục nghệ thuật biểu diễn và mỗi khu vực hoặc tỉnh, thành có một phòng ban chủ quản trực thuộc Cục. Ngoài ra, hội đồng duyệt cần có những người giỏi về chuyên môn. Như vậy, việc thẩm định, cấp phép sẽ dễ dàng, thuận lợi hơn cho các nhà sản xuất.

Về vấn đề thanh tra, kiểm tra và xử lý những trường hợp vi phạm, ông Phạm Đình Thắng - Trưởng phòng quản lý băng đĩa nhạc, sân khấu - khẳng định: Thanh tra Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch sẽ chịu trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện Quy chế đồng thời xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền trên phạm vi toàn quốc. Còn Thanh tra các Sở xử phạt vi phạm theo thẩm quyền trong phạm vi địa phương.

Cần cập nhật thường xuyên danh mục bài hát được phép lưu hành

Nhạc sĩ Lương Dũng - Giám đốc Nhà xuất bản âm nhạc - cũng cho hay, ông chưa biết gì về dự thảo Quy chế trên. Ông phải mượn lại bản của phóng viên và đưa ra ý kiến: Lâu nay, các hãng băng đĩa muốn mời ca sĩ hải ngoại tham gia chương trình phải lên Cục để hỏi bài này, bài kia do những nghệ sĩ này trình bày có hợp lệ không. Ông đề nghị Cục hằng tháng cập nhật danh mục các tác phẩm được phép biểu diễn ở trong nước rồi cung cấp cho các đơn vị sản xuất băng đĩa nhạc.

Ông Dũng còn cho rằng, Quy chế nên có quy định chi tiết về trang phục biểu diễn của nghệ sĩ. Phải cụ thể hóa phần này thì người duyệt, nhà sản xuất, các ca sĩ căn cứ vào đó mà thực hiện."Để có được một CD, VCD ca nhạc, các hãng sản xuất phải bỏ ra hàng trăm triệu đồng. Đến khi đã hoàn thành chương trình mà lại phải chỉnh sửa thì sẽ rất tốn kém", ông phát biểu.

Giám đốc Công ty cổ phần nghe nhìn Thăng Long Phạm Hồng Sơn đồng ý kiến với nhạc sĩ Lương Dũng: "Có những nhạc sĩ đi nước ngoài từ trước năm 1975, một số bài hát của họ rất hay, được công chúng yêu thích, nhưng nhiều khi không rõ là đã có thể sử dụng ở Việt Nam chưa. Theo tôi, Cục Nghệ thuật biểu diễn cần thường xuyên cung cấp cho các hãng băng đĩa danh sách những bài hát, tác giả Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài có ca khúc được phép lưu hành. Nhiều nhạc sĩ trước đây gần như bị cấm tuyệt đối đến giờ đã được công bố một số bài". 

CD Hát lên họa mi  vừa phát hành của Công ty cổ phần nghe nhìn Thăng Long.

Ông Sơn còn than phiền về nạn in sao băng đĩa trái phép. Một số chương trình của công ty vừa phát hành hôm trước, hôm sau đĩa lậu đã tràn ngập thị trường. "Mặc dù biết trước là sẽ lỗ vốn nhưng vừa qua Công ty vẫn phải cố gắng sản xuất một CD ca nhạc cho thiếu nhi Hát lên họa mi. Sở dĩ phải làm việc này là vì băng đĩa nhạc do các cháu miền Bắc trình diễn còn hiếm hoi. Các ca sĩ nhí chưa có chuyên môn đứng trên sân khấu nên phải khá vất vả và tốn kém, chúng tôi mới hoàn thành được chương trình".

Theo đại diện các hãng băng đĩa, mỗi quy chế đưa ra, các hãng rất mừng bởi đó là "cẩm nang" để họ dễ dàng thực hiện đúng quy định. Nhưng trước khi ban hành, Cục nên tham khảo ý kiến của nhà sản xuất.

Lệ Huyền