'Con cá hồi ngược dòng' trong tranh Mihagui  

Họa sĩ Mihagui bên bức chân dung người con gái Việt Nam. Ảnh: A.V.

"Cá hồi sinh ở khe núi, đi khắp sông ngòi, biển cả, cũng ngược dòng về nơi sinh ra để chết, dù chuyến lội ngược dòng thành công hay không...", họa sĩ Pháp gốc Việt Mihagui tâm sự. 24 bức tranh sơn dầu chủ đề "Về nguồn" của ông vừa ra mắt tại Việt Nam. 

Các tác phẩm đó là những suy tư, cảm xúc về cội nguồn và thân phận của chính tác giả. Corsica xanh tươi hình trái tim thanh thản nằm giữa đại dương; Quê mẹ hình chữ S bên bờ đại dương; những trăn trở bức xúc về con người mang hai quê hương trong Hai dòng máu, những va chạm giữa các nền văn hóa trong Choáng và Cơn lốc, Vết nứt.

Mihagui tên thật là Robert Bouchin, sinh ngày 17/7/1945 tại Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, và mang hai dòng máu: cha người Pháp, mẹ Việt Nam. Ông là cựu học sinh trường Jean Jacque Rousseau, Sài Gòn (ngày nay là trường Lê Quý Đôn, quận 3, TP HCM). Năm 1958, Robert theo cha về Pháp. Chàng thanh niên có nhiều cơ hội được gặp, thấy nhiều họa sĩ tài năng ở khu Montmartre. Còn nhỏ tuổi nhưng Robert mải mê theo các họa sĩ trong khu Montmartre để học lóm hội họa đến nỗi xao nhãng việc học ở trường. Rốt cuộc, ông quyết định trở thành một họa sĩ chuyên nghiệp. 

"Ao sen" - tranh sơn dầu của Mihagui.

Từ ban đầu, Mihagui chú tâm học kỹ thuật vẽ hình họa và bột màu pigment và xem danh họa Trung Quốc Zaou Wou Ki (một trong những họa sĩ châu Á đầu tiên vẽ với phong cách trừu tượng) là thày của mình. 

Đến 25 tuổi, ông dồn hết khả năng và tâm trí, lao mình vào cuộc tìm tòi sáng tạo riêng ấy. Đấy là phong cách trung gian giữa trừu tượng và hậu ấn tượng. Ban đầu, phong cách này bị phản ứng dữ dội nhưng cuối cùng đã được công nhận và hiện nay định hình là một phong cách độc đáo mà Mihagui đang theo đuổi. Tranh của ông được các bảo tàng Saint Andrée, Monaco Modern Art... lưu giữ.

Có lúc Mihagui sẵn sàng làm công nhân trùng tu mái vòm nhà thờ Saint Augustin trong 6 tháng, vì nhận ra từ chính công việc lao động chân tay ở nơi mang ý nghĩa tinh thần đó sẽ nảy ra nhiều ý tưởng độc đáo.

"Phun trào" - tranh sơn dầu của Mihagui.

Mihagui kể, dù rời Việt Nam từ tuổi thiếu niên, những kỷ niệm thời thơ ấu về Hồ Gươm, Sài Gòn... vẫn in đậm trong ông. Trong sâu thẳm tâm hồn, Mihagui luôn coi Việt Nam như cội nguồn. Vốn tiếng Việt từ ngày ấy đến giờ của ông vẫn còn đủ dùng cho giao tiếp. Một năm Mihagui sáng tác khoảng 50 tranh tùy theo cảm hứng.

Ngay từ cuộc triển lãm đầu tiên ở Pháp, Mihagui đã nhận mình là người gốc Việt. Tại Paris, Mihagui kinh doanh một tiệm ăn mà theo ông là "tuy nhỏ nhưng rất sang trọng và toàn món ngon Việt Nam". Người họa sĩ này đang có ý định về ở hẳn tại Việt Nam cho đến cuối đời. "Nhưng vẫn còn chờ cái gật đầu quyết định của một người phụ nữ Sài Gòn...", Mihagui nói với nụ cười ý nhị.

Triển lãm Về nguồn kéo dài từ 28/10 đến 11/11 tại 53 Hồ Tùng Mậu, quận 1, TP HCM.

Anh Vân