Áp lực đối với phụ nữ Afghanistan trước bầu cử

Máy bay Mỹ phân phát các thùng bỏ phiếu.

Lo ngại bao trùm lên Afghanistan nếu phụ nữ được tham gia vào chính trị, mặc dù cuộc sống của nữ giới nước này đã tiến bộ nhiều từ khi Taliban bị lật đổ, cơ quan giám sát nhân quyền Human Rights Watch (HRW) hôm qua cho biết.

Theo bản báo cáo dài 36 trang của tổ chức này, phải mất rất nhiều thời gian nữa phụ nữ mới được đảm bảo quyền con người một cách đầy đủ nhất. Cả "những nhà lãnh đạo lâm thời Afghanistan và Taliban đều không muốn phụ nữ tham gia vào chính trị. Do đó, họ đã tổ chức nhiều cuộc tấn công và đe doạ". Thậm chí, một số nơi tại miền nam còn phát truyền đơn cảnh báo phụ nữ không được đi bầu cử. 4 trong số 12 công nhân phục vụ cho quá trình bầu cử đã bị giết hại gần đây.

"Chính phủ của ông Bush tự hào về những tiến triển tại Afghanistan song phụ nữ ở đây lại nói rằng họ vẫn chưa được trao những quyền cơ bản nhất", LaShawn R. Jefferson, trưởng bộ phận nữ quyền của HRW cho biết. 

Tuy nhiên, việc phụ nữ được đi bầu cử là một thành công tại cố đô dưới thời Taliban, Kandahar, thành phố của chế độ Hồi giáo hà khắc và nạn hành xử dã man với phụ nữ. Khi Taliban bị lật đổ 3 năm trước, hàng triệu phụ nữ đã quay trở lại làm việc và học hành, đặc biệt là trong các thành thị. Nhiều phụ nữ hy vọng rằng cuộc bầu cử sẽ thêm cho họ một số nhân tố tự do mới và gia tăng bình đẳng nam nữ.

Theo uỷ ban hỗ trợ bầu cử của LHQ, 41% trong 10,6 triệu cử tri đã đăng ký là phụ nữ. Số phụ nữ đăng ký bầu cử tại miền nam thấp hơn dự kiến một phần do các tục lệ bảo thủ và an ninh không đảm bảo. Trong số 606.825 người đăng ký đi bầu tại Kandahar, 27% là phụ nữ, ít hơn 10% tại tỉnh Uruzgan và Zabul, nơi quá trình bầu cử được quân đội Mỹ bảo vệ.

Phụ nữ và nam giới sẽ bỏ phiếu tách biệt. Các quan chức trong bộ phận bầu cử cho biết họ không tìm được đủ các phụ nữ có học thức để theo dõi quá trình bầu cử tại các địa điểm ở vùng sâu vùng xa. Vì thế, thay vào đó, các giáo sĩ Hồi giáo và những người già là nam giới sẽ theo dõi việc bỏ phiếu của phụ nữ. Quá trình tuyển mộ và đào tạo được thực hiện ở cấp độ các nhà quản lý quận. Việc này làm tăng nghi vấn liệu phụ nữ có được bỏ phiếu tự do hay không hoặc rất có thể những người già sẽ tìm cách loại bỏ những phiếu mà họ không ưa. Tại Kandahar, người dân không nhất quán về có nên cho phép phụ nữ tới gần khu vực bầu cử (để làm việc hay bỏ phiếu) hay không. Mohammed Hanifia, 70 tuổi, đánh giá việc phụ nữ được đi bầu cử là một bước phát triển, tuy nhiên ông vẫn tỏ ý lo ngại. "Tại nơi tôi sống, mọi người không hoàn toàn đồng ý cho phụ nữ tham gia bầu cử. Một khi họ đạt được điều đó, họ sẽ nhanh chóng đòi thêm nhiều điều khác nữa", Haji Abdullah Jan cho biết.

Trong khi đó, 30 phụ nữ Afghanistan tham gia vào một khoá học cấp tốc nhằm cung cấp kiến thức về kiểm phiếu và bảo đảm cho cuộc bầu cử tổng thống lần đầu tiên diễn ra công bằng. "Cuộc bầu cử sẽ được các nhà báo và người nước ngoài theo dõi, vì thế chúng ta phải tỏ ra chuyên nghiệp", hướng dẫn viên Rahima Wasifi phát biểu trong lớp học trước cuộc bầu cử ngày 9/10 tới. 

Hải Ninh (theo AP)