Nghe trộm ở Nhà Trắng

Tổng thống Mỹ John F Kennedy kiểm soát máy thu băng ngay tại bàn làm việc.

Mùa hè năm 1962, tổng thống John F Kennedy (JFK) quyết định bí mật thu âm một số cuộc điện thoại từ Phòng Bầu dục. Nút "ghi" trên máy ghi âm của ông được khéo léo giấu trong chiếc hộp đựng bút trên bàn làm việc.

Trong 11 năm tiếp đó, qua các kỳ tổng thống Kennedy, Johnson và Nixon, việc thu âm bí mật vẫn diễn ra và ngày càng nhiều. Kết quả là người ta hiểu được tâm trí của 3 nhân vật quyền lực nhất nước Mỹ trong một thập kỷ thế giới không yên ổn. Nếu không có vụ bê bối Watergate, thì đến nay, mỏ vàng những nguồn lưu trữ bí mật của các tổng thống đó vẫn chưa được phát hiện.

Kennedy ít sử dụng máy thu âm nhất trong số 3 tổng thống Mỹ thời kỳ này. Ông không bao giờ giải thích tại sao lại thu băng - có thể đây chỉ là chuyện phù phiếm, cũng có thể là trong kế hoạch viết hồi ký sau này. Dường như tổng thống Mỹ coi đoạn băng ghi các cuộc điện đàm nhạy cảm với các nhân viên, đồng minh chính trị và kẻ thù là một công cụ đầy quyền lực - một biện pháp thuyết phục, đôi khi là ép buộc.

Đoạn hấp dẫn nhất trong những cuốn băng thời Kennedy là khoảng thời gian căng thẳng hồi cuối tháng 10/1962, khi thế giới đang trước nguy cơ chiến tranh hạt nhân. Thời gian này, Liên Xô quyết định đặt tên lửa tầm xa trên đất Cuba.

JFK khi đó mới 45 tuổi, nên nhà lãnh đạo Liên Xô Khrushchev tin tưởng có thể vượt mặt tổng thống Mỹ chưa có nhiều kinh nghiệm, "chưa đủ lông đủ cánh". Tuy nhiên, trên cuốn băng, Kennedy tỏ ra khác hẳn: thanh thản đến mức không ngờ trong khi cuộc khủng hoảng đang ở đỉnh cao, ông hiểu các nguy cơ nhưng không sợ hãi.

Như các tổng thống thường làm, ông gọi cho người tiền nhiệm (Eisenhower) để bàn về các phương án. 

JFK: Điều gì sẽ xảy ra nếu ngày mai Khrushchev tuyên bố (tôi cho là như vậy) rằng chiến tranh hạt nhân sẽ xảy ra trong trường hợp chúng ta tấn công Cuba? Ông đánh giá cơ hội họ dùng vũ khí đó nếu chúng ta đánh Cuba như thế nào?

Eisenhower: Tôi không cho là họ sẽ làm vậy, vì như thế sẽ là không giữ mồm giữ miệng.

JFK: (cười khúc khích) Chúng ta sẽ chờ xem...

Kennedy đã chờ. Và Liên Xô rút tên lửa. Đây là bằng chứng cho thấy JFK là vị tổng thống xuất sắc, nhưng chỉ chưa đầy một năm sau đó, ông đã bị ám sát.

Tổng thống Mỹ Lyndon Baines Johnson.

Người kế nhiệm, Lyndon Baines Johnson (LBJ), là người hấp dẫn nhất trong những cuốn băng bí mật. Ông là một chính trị gia có khả năng vừa quyến rũ vừa doạ nạt. Có lẽ cuộc gọi đáng nhớ nhất của LBJ là tới Jackie Kennedy ngay sau vụ ám sát. Ông gọi cho Jackie vì cả lý do chính trị và cá nhân.

LBJ: Bà được tổng thống tin tưởng. Đây không phải là điều duy nhất mà bà có! Không có nhiều phụ nữ quanh tổng thống được vậy. Bà phải ghi nhớ điều này. Bà có nhiệm vụ lớn nhất trong đời!

Jackie: "Cô ta chạy quanh 2 tổng thống" - đó là những gì người ta nói về tôi!

Tổng thống Mỹ Richard Nixon.

Richard Nixon (RN) là vị tổng thống mãi mãi liên quan đến các cuốn băng bí mật. "Tricky Dickie" có hệ thống thu âm khởi động bằng giọng nói phức tạp, được thiết lập trong Nhà Trắng năm 1971.

Tính đa nghi vfa hay than vãn của Nixon được thể hiện rõ trong nhiều đoạn băng. Đoạn thảo luận giữa ông và bộ trưởng Tư pháp John Mitchell, ứng viên ghế thẩm phán Toà án Tối cao, chứng tỏ điều đó. 

RN: Tôi không học trường luật số một, John... cái khoa luật số một vớ vẩn này đang làm tôi hơi thất vọng, còn ông thì sao?

JM: Đã như vậy gần 30 năm nay rồi.

RN: Chắc chắn là ông có nhiều nhân viên tốt nghiệp trường Harvard. Họ ngờ nghệch, lại không chịu làm việc chăm chỉ...

Những đoạn băng này cho thấy các vị tổng thống Mỹ cũng có nhược điểm như người bình thường. Họ khôn ngoan, nhưng cũng có khi mắc sai lầm. Kennedy, Johnson và Nixon đều muốn ghi lại công việc cá nhân ở Nhà Trắng, nhưng không ai ngờ những cuốn băng đó lại được công bố.

Nguyễn Hạnh (theo BBC)