Obama-McCain: công thức cho chính sách ngoại giao Mỹ

Obama và McCain trong một lần giáp mặt. Ảnh: Wordpress.

Giải pháp để nước Mỹ có một nền ngoại giao hợp lẽ sau cuộc bầu cử tổng thống là ứng cử viên của hai đảng Dân chủ và Cộng hòa liên danh với nhau. Đó là cách mỉa mai của tờ Washington Post khi nói về một nước Mỹ chia rẽ.

Một số nhà bình luận cho rằng một tấm vé chung Obama - Clinton sẽ là ý tưởng hay nhất. Nhưng tác giả Richard Cohen trên tờ Washington Post đưa ra một “công thức” khác cho ngành ngoại giao Mỹ: Liên danh Obama - McCain. Theo ông, như vậy ít nhất nước Mỹ sẽ có một chính sách đối ngoại hợp tình hợp lý.

Ngày nay, chính sách đối ngoại mà hai ứng cử viên của hai đảng mạnh nhất nước Mỹ chủ trương có thể được diễn giải như sau: Obama muốn nói chuyện với tất cả mọi người và McCain thì không đàm phán với ai cả.

Tác giả bài báo tưởng tượng cả hai người sẽ bớt cực đoan hơn một chút trong quan điểm của mình. Nhưng ông cũng cho là ít khả năng xảy ra điều đó.

Obama là người tập hợp một lượng cử tri cho rằng đa số các vấn đề trên hành tinh này là do lỗi của Mỹ và cách giải quyết các vấn đề ấy tùy thuộc vào sự cởi mở của một vị tổng thống biết quan tâm đến những khác biệt về văn hóa. Còn McCain thì tìm kiếm lá phiếu của những người cho rằng đó không bao giờ là lỗi của Mỹ và sẽ thật nhu nhược nếu thừa nhận sự tồn tại cũng như những yêu sách (dù đôi khi hợp lý) của các nhóm như Hamas và Hezbollah hay của một nhà nước như Iran.

Theo tác giả Richard Cohen, những khó khăn của Obama là sự thiếu kinh nghiệm và một chút “ngây thơ” chính trị. Còn McCain hiểu rất rõ những gì ông nói và cũng biết rõ mình nhầm đến mức nào bởi trước đây ông đã có những phát ngôn hoàn toàn trái ngược.

Năm 2006, trong một cuộc trả lời phỏng vấn nhà báo James Rubin, từng là thành viên của chính quyền Clinton, khi được hỏi các nhà ngoại giao Mỹ có nên tiếp tục làm việc với chính quyền Palestine ở dải Gaza hay không “nếu Hamas lên nắm quyền”, ông McCain đã trả lời là “có”. Sau này, giả định của nhà báo đã trở thành hiện thực, còn John McCain thì… quay lưng lại với chính mình.

Khi nhà báo Rubin nhắc lại cuộc phỏng vấn cách đây hai năm, cả êkip của McCain đã “đánh hội đồng” và gọi Rubin là một kẻ nói dối, rồi tố cáo anh trích dẫn ngoài bối cảnh những phát ngôn của ứng cử viên Cộng hòa.

Êkíp của thượng nghị sĩ bang Arizona đã cung cấp một bản trích của cuộc phỏng vấn này, mà Rubin đã cắt đi trước khi công bố. Trong đó, thượng nghị sĩ bang Arizona nói: “Tôi nghĩ rằng diễn biến của mối quan hệ này phụ thuộc vào cách ứng xử của Hamas, chứ không phải của Mỹ”.

Trong khi đó, thượng nghị sĩ bang Illinois tỏ rõ quan điểm hoàn toàn ngược lại với đối thủ, muốn nói chuyện với những người mà McCain từ chối gặp.

Câu hỏi hấp dẫn đối với cử tri Mỹ sẽ là ai trong hai người, một McCain cấp tiến và hiếu chiến hay một Obama ôn hòa muốn đối thoại trên tinh thần xây dựng, sẽ có thể giảm được sự thất vọng trong lòng thế giới Arập, đồng thời tạo điều kiện xích lại gần nhau giữa người Do Thái và Thiên chúa giáo với người Hồi giáo vì hòa bình trên toàn thế giới.

Điều mà nước Mỹ cần, theo Cohen, là sự kết hợp của McCain và Obama: một chút ôn hòa của McCain, một chút chính trị thực dụng của Obama. Tất nhiên, họ cũng có thể đạt đến đích một mình. Tất cả những gì cần thiết, là biết khi nào lịch sử nói không và khi nào nói cần đối thoại và lắng nghe.

Bạch Dương (tổng hợp)