Góc Việt giữa Thái Bình Dương

Quầy trái cây trong khu phố người Việt ở Hawaii. Ảnh: Tuổi Trẻ.

Đêm đã rất khuya, gọi taxi từ bãi biển Waikiki về khách sạn, một gương mặt châu Á xuất hiện sau tay lái và cất giọng Sài Gòn: “Anh là người Việt à, anh ở Cali sang chơi hả?”.

Khi biết chúng tôi từ Việt Nam sang, anh lái taxi trẻ măng tự giới thiệu tên và mời đi uống vài ly bia để nghe chuyện quê nhà. Một góc Việt thanh bình trên đất Mỹ hàn huyên đến rạng sáng hôm sau.

“Thương hiệu” Việt ở Hawaii

Một điều ấm áp là ở Hawaii, mỗi khi nói từ Việt Nam sang, tôi đều nhận được cái nhìn thiện cảm của những đồng hương xa xứ. Khi mời chúng tôi đến quán của cộng đồng người Việt ở đường Hopaka, Tiến - anh lái taxi - liên tục gọi điện thông báo với bạn bè: “Tới chơi đi, có mấy anh ở Việt Nam sang, nói chuyện cho đỡ nhớ nhà”.

Tiến sang Mỹ năm 1975 khi còn bé, ban đầu ở tiểu bang California, có thời gian học đại học ngành cơ khí, nhưng từ bảy năm nay Tiến sang Hawaii mưu sinh bằng nghề lái taxi. “Nghề này coi vậy mà khỏe, tụi em còn ham chơi nên nghỉ sớm, chứ mấy bác, mấy chú lớn tuổi chạy mỗi ngày kiếm 400 - 500 USD như chơi. Hawaii là tiểu bang du lịch mà anh, có bao giờ vắng khách đâu”, Tiến nói.

Cách đây 10 năm, Tiến về Việt Nam lấy vợ và đã có hai chú nhóc tì nên năm nào cũng thu xếp về thăm vợ con. Vợ không muốn sang Mỹ, thương vợ, Tiến đi xin gắn bảng số xe taxi mình mang tên vợ dù phải tốn thêm một số tiền. Tiến tâm sự: “Tụi em bên này chỉ lo làm ăn, gửi tiền về lo cho vợ con, đó là quê nhà mình mà”.

Bạn bè Tiến đến chơi rất đông, phần lớn còn trẻ và hầu hết lái taxi. Minh, 37 tuổi, cũng từ Cali sang Hawaii nhiều năm qua, khá rành về Việt Nam khi anh hỏi thuế xe hơi có xuống không khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), bởi trước đây Minh cũng từng đầu tư về Việt Nam, nhưng do không có thông tin nên nhiều thương vụ thất bại.

Minh rút kinh nghiệm: “Bây giờ em thường lên mạng vào các trang web Việt Nam để nắm thông tin, gom góp đầu tư về quê nhà coi vậy mà chắc ăn hơn”. Chị Hai chủ quán nghe bàn tán rôm rả cũng ra góp chuyện. Chị Hai là một trong những người Việt định cư đầu tiên ở Hawaii, năm 1969 chị sang Mỹ học và định cư tới giờ. Chị vẫn đi đi về về giữa Mỹ và Việt Nam như một người đi làm xa rồi quay lại quê nhà, hiện nay chị Hai đã đầu tư khá nhiều cơ sở làm ăn ở thành phố Hồ Chí Minh.

Trong những ngày ở Hawaii, tôi có một thú vui là đi taxi, bởi 10 cuốc xe thì hết tám cuốc lái xe là người Việt và hầu như ai cũng thân thiện, cởi mở. Bình, một tài xế taxi theo kiểu vừa làm chủ vừa lái xe, cho biết trước đây có lái cho Hãng taxi The Cab - một trong những hãng taxi lớn nhất và hiện đại của tiểu bang với hơn 600 xe được trang bị hệ thống định vị trị giá hàng triệu USD và đa số lái xe là người Việt.

Nhiều người bạn Mỹ ở Hawaii cho hay người Việt lái xe rất cẩn thận, bản tính lại thật thà, du khách đến Hawaii không ít người giàu có, nhiều khi quên đồ có giá trị lớn trên xe, nhưng đều được các bác tài Việt trả lại nên du khách rất thích đi xe của người Việt, dần dần tạo nên “thương hiệu” taxi Việt.

“Hồi bên Cali em cũng lái taxi, nhưng cạnh tranh với người Mỹ, với Mễ khó quá nên bạn bè rủ qua Hawaii sống. Ban đầu lái cho hãng sống cũng được lắm, nhưng muốn tự do hơn nên mua xe ra đăng ký chạy riêng cho thoải mái. Đa số bà con mình bên này chỉ chuyên tâm làm ăn nên đời sống rất ổn định, dân mình bên Cali sang Hawaii làm ăn đông lắm”, Bình kể.

Có một điều thú vị mà giới trẻ người Việt ở Hawaii ai cũng biết và thường hãnh diện về một “thương hiệu” khác của cộng đồng người Việt ở Hawaii, đó là nữ siêu mẫu kiêm ngôi sao điện ảnh Lý Mỹ Kỳ (Maggie Q). Cô gái Mỹ gốc Việt này không chỉ nổi tiếng trên sàn catwalk được đăng trên các tạp chí nổi tiếng của Mỹ và thế giới, mà còn nổi danh ở kinh đô điện ảnh Hollywood qua bộ phim hành động nổi tiếng Điệp vụ bất khả thi phần III bên cạnh siêu sao Tom Cruise, hay 80 ngày vòng quanh thế giới với Thành Long.

Nhiều người dân ở Honolulu cho biết dù đi đóng phim hay đi biểu diễn thời trang khắp thế giới, nhưng khi trở về mái ấm gia đình ở Hawaii, Lý Mỹ Kỳ vẫn nói tiếng Việt trong sinh hoạt gia đình và cô luôn tự hào mình là người Việt. Năm 2005, cô cũng đã từng trở lại quê mẹ và tham gia đóng phim quảng cáo như một cách quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Ai cũng có một quê nhà

Ông Lý Tử Kiện, phó chủ tịch thứ nhất Hội Hoa kiều ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia ở Hawaii, cho biết: “Cộng đồng người Việt ở Hawaii không đông bằng cộng đồng người Hoa, Nhật Bản hay Hàn Quốc, chỉ có khoảng 7.500 người Việt sinh sống rải rác khắp tiểu bang, nhưng rất đoàn kết và không thua kém ai trong kinh tế.

Tất cả đều lấy kinh tế làm trọng, rất được các cộng đồng khác xem trọng. Nhiều năm qua đã có khá đông bà con kết nối giao thương với quê nhà, bản thân tôi cũng là một kênh đưa hàng Việt Nam từ bên nhà sang Mỹ và Canada, chủ yếu là hàng thực phẩm khô, may mặc, giày dép. Sắp tới tôi dự định mở một công ty đưa không chỉ bà con Việt kiều mà còn khách Mỹ về thăm Việt Nam”.

Ông Kiện từ Sài Gòn sang Mỹ học ngành điện toán và định cư hẳn từ trước năm 1975, ông không chỉ là một thương gia gốc Việt có tiếng ở Mỹ mà còn là chỗ dựa tinh thần cho cộng đồng ở Hawaii. Ông Kiện kể rằng hai năm một lần cộng đồng người Việt lại tổ chức họp mặt, mới năm ngoái ông đã đề nghị kỳ sau sẽ về Việt Nam họp mặt, bởi “ai cũng có một quê nhà ở Việt Nam, sao không về để cùng họp mặt đoàn tụ”. Rất nhiều bà con Việt kiều đã hưởng ứng đề nghị này.

Còn ông Trần Sum, phụ trách hội, chủ một garage có tiếng ở Honolulu, cho rằng thế hệ những người Mỹ trẻ ở Hawaii khá hiểu về cộng đồng Việt Nam, bởi có nhiều giáo sư giảng dạy cho họ ở Trường ĐH Hawaii là người Việt. Ông Sum nói: “Ở Hawaii bà con người Việt đùm bọc nhau lắm, nhiều khi làm những nghề tưởng chừng đơn giản, nhưng sống tốt, sống khỏe”.

Hôm ghé thăm khu phố Hoa nơi có đông đúc người Việt kinh doanh buôn bán, ngoài những quán phở, cửa hiệu, tiệm vàng, tiệm làm nail lúc nào cũng đông khách, tôi bắt gặp một người phụ nữ luống tuổi ngồi bên cái quầy nhỏ xíu bán hành, tỏi.

Dì Tư, người gốc Sài Gòn, nói: “Coi vậy chứ dì tự nuôi thân mình được mà còn dành dụm gửi về Việt Nam cho mấy đứa nhỏ ăn học đó con à. Ở Mỹ cái gì cũng phải tự lo cho mình thôi, chịu làm là sống được”.

(Theo Tuổi Trẻ)