Ukraina nhờ phương Tây giúp giải quyết tranh cãi với Nga

Người Ukraina biểu tình phản đối việc Nga tăng giá gas. (AP)

Tổng thống Ukraina Viktor Yushchenko và nội các đã họp bàn hôm qua về khả năng dùng hiệp ước giải giáp hạt nhân năm 1994 để nhờ Anh và Mỹ giải quyết vụ tranh cãi với Nga.

Thoả thuận năm 1994 chỉ rõ, Ukraina được đảm bảo an ninh để đổi lấy việc nước này từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Động thái trên của Kiev đánh dấu sự căng thẳng về chính trị xung quanh bất đồng giữa Nga và Ukraina về giá khí đốt mà Nga bán cho Ukraina.

Matxcơva tức giận trước việc Ukraina trích dẫn hiệp ước 1994 và cho rằng hành động đó là không có cơ sở. "Việc chuyển sang mức giá của châu Âu không thể coi là mối đe doạ đến chủ quyền của Ukraina", Bộ ngoại giao Nga ra thông báo chỉ rõ.

Trong khi đó, cuộc đàm phán giữa Bộ trưởng Năng lượng Nga Viktor Khristenko và người đồng nhiệm Ukraina Ivan Plachkov tại Matxcơva hôm qua kết thúc mà không đạt được kết quả gì.

Trước đó, Thủ tướng Ukraina Yuri Yekhanurov cảnh báo rằng họ sẽ sẻ bớt một lượng gas mà Nga chuyển sang châu Âu và khẳng định Kiev có quyền lấy 15% lượng khí đốt của Nga chảy qua lãnh thổ của họ. Công ty khí đốt nhà nước của Nga Gazprom tuyên bố hành động đó sẽ bị coi là ăn cắp.

Khoảng một phần ba nhu cầu khí tự nhiên của Ukraina hiện nay là do Nga cung cấp. Kiev nói rằng việc Matxcơva tăng gấp 4 lần mức giá đang áp dụng có thể làm tê liệt ngành công nghiệp nặng và cản trở nỗ lực thúc đẩy nền kinh tế của họ.

Gazprom thì cho rằng, Ukraina nên trả theo mức giá trên thị trường thế giới và đe doạ, nếu hai bên không đạt được thoả thuận trước 1/1/2006, họ sẽ ngừng bán khí đốt cho Kiev. Ukraina, quốc gia có 48 triệu dân, không phản đối yêu cầu đó song đề nghị việc tăng giá được tiến hành dần dần trong 5 năm.

Ngọc Sơn (theo AP, AFP)