Châu Phi cô lập Mauritania vì vụ đảo chính

Lãnh đạo phe đảo chính Ely Ould Mohammed Vall tại dinh tổng thống.

Liên minh châu Phi (AU) hôm qua tuyên bố tạm treo vai trò thành viên của Mauritania, nhằm phản đối vụ đảo chính quân sự hôm thứ tư, đồng thời yêu cầu quốc gia này khôi phục "trật tự theo đúng hiến pháp".

Các bộ trưởng trong chính phủ Mauritania sẽ trở về thủ đô Nouakchott để thông báo cho lãnh đạo phe đảo chính quan điểm chính thức của AU. Trong khi đó, chính quyền mới lập tại Mauritania tuyên bố trên đài phát thanh quốc gia về quyết định cho giải tán quốc hội.

Hôm thứ tư, các sĩ quan quân đội Mauritania đã tiến hành cuộc đảo chính hoà bình lật đổ Tổng thống Maaouiya Ould Sid Ahmed Taya, khi ông đang đi công du nước ngoài. Hành động này ngay lập tức chịu sự lên án từ phía Liên Hợp Quốc, Mỹ, Pháp và các nước trong khu vực Tây Phi.

Tổng thống bị lật đổ Ahmed Taya.

Theo quy định của AU, một quốc gia sẽ tự động mất quyền thành viên nếu xảy ra những thay đổi chính quyền không hợp hiến. Còn nhóm đảo chính ở Mauritania tuyên bố lập Hội đồng quân sự vì công lý và dân chủ gồm 17 thành viên, do đại tá Ely Ould Mohammed Vall đứng đầu, để điều hành đất nước trong 2 năm. Sau đó họ tổ chức cuộc bầu cử "tự do và công bằng".

Họ khẳng định sẽ duy trì bản hiến pháp Mauritania năm 1991 nhưng có bổ sung thêm những điều khoản do Hội đồng quân sự đưa ra. Chính phủ mới qua đảo chính ở nước này cũng cam kết sẽ tôn trọng tất cả các hiệp ước quốc tế mà Mauritania có liên quan. Nhưng hiện chính sách đối nội và đối ngoại của chính quyền này chưa được vạch rõ.

Trong khi đó, thủ đô Nouakchott tương đối yên tĩnh sau biến cố chính trị nói trên, mọi người quay trở lại làm việc bình thường, hoạt động giao thông diễn ra như thường lệ và số binh sĩ hiện diện trên đường phố có ít hơn so với ngày xảy ra đảo chính. Sân bay quốc tế Nouakchott cũng được mở cửa trở lại.

Lãnh đạo phe đảo chính Ely Ould Mohammed Vall, 55 tuổi, là tư lệnh lực lượng an ninh quốc gia kể từ năm 1987. Sau khi đóng vai trò chủ chốt trong cuộc đảo chính đưa ông Ahmed Taya lên cầm quyền năm 1984, ông luôn được coi là phụ tá thân cận nhất của tổng thống.

Còn Tổng thống bị lật đổ Ahmed Taya sau khi biết tin đảo chính đã đáp máy bay từ nơi dự đám tang Quốc vương Fahd của Ảrập Xêút về Niger lánh nạn.

Đình Chính (theo AP, BBC)