CIA bị kiện lên Toà án tối cao Mỹ

Trụ sở Toà án tối cao Mỹ.

Cặp vợ chồng điệp viên thời Chiến tranh Lạnh có tên John và Jane Doe hôm qua kiện Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) lên Toà án tối cao với lý do cơ quan này không thực hiện thoả thuận trả lương cho họ đến cuối đời.

Nhà ngoại giao thuộc khối phía đông trước đây cùng vợ đồng ý làm gián điệp cho CIA khi họ tìm cách sang Mỹ. John và Jane Doe được trao giấy tờ tuỳ thân mới và nhận lời hứa sẽ được bảo vệ an ninh cá nhân và tài chính suốt cuộc đời, khi họ không còn là gián điệp. Cơ quan tình báo hứa trả 27.000 USD/năm.

Người chồng bắt đầu làm việc tại một ngân hàng, và CIA chấm dứt trả lương khi thu nhập thường xuyên của ông lên 27.000 USD/năm. Tuy nhiên, khi ông mất việc năm 1997 do công ty sáp nhập, Cục tình báo trung ương không chịu trả thêm một đồng nào nữa.

Cặp vợ chồng đệ đơn kiện lên Toà án tối cao, dẫn ra tiền lệ là phán quyết năm 1875 cấm đền bù khoản tiền đã hứa cho gián điệp. Quyết định này được đưa ra sau khi tổng thống Abraham Lincoln hứa sẽ trả một người có tên William Lloyd vì đã làm gián điệp trong đội quân ly khai thời Nội chiến. Trong phán quyết năm 1875, Toà án tối cao đã ngăn các toà án liên bang Mỹ xem xét các vụ việc về những hợp đồng gián điệp bị kiện, với lý do an ninh quốc gia.

Trong vụ việc mới này, theo các luật sư làm việc cho chính phủ Washington, điệp viên không nên trông chờ được luật pháp bảo vệ và có thể vụ kiện sẽ không được xem xét. Luật sư Paul Clement cho rằng, mối quan hệ giữa điệp viên và cơ quan tình báo là loại hợp đồng mà luật pháp không công nhận.

Trong khi đó, luật sư đại diện cho nguyên đơn David Burman lập luận vấn đề này không phải là bảo vệ các bí mật quốc gia, mà về những hạn chế của quyền hành pháp. Cặp vợ chồng điệp viên khẳng định toà án có thể xem xét vụ việc mà không tiết lộ bí mật quốc gia. Họ cũng đã nêu rõ về đơn kiện với CIA trước khi đệ đơn.

Ông Burman còn cho biết thêm John và Jane đã "chịu sức ép" buộc phải làm gián điệp và cả đời phải đối mặt với mối đe doạ bị trả thù, trong đó có ám sát.

Nguyễn Hạnh (theo BBC)