Em bé đầu tiên ra đời từ mô buồng trứng đông lạnh

Bé Tamara và mẹ.

Các bác sĩ Bỉ vừa tuyên bố họ là những người đầu tiên trên thế giới thành công trong một kỹ thuật điều trị vô sinh cực khó: giúp một phụ nữ có con trở lại sau khi tách mô buồng trứng ra khỏi người, đông lạnh nó trong 7 năm, và cấy lại vào cơ thể.

7 năm trước, chị Ouarda Touirat, 32 tuổi, người Bỉ, đã phát triển một căn bệnh hiểm nghèo - bệnh u lymphô Hodgkin. Cô buộc phải trải qua liệu pháp hóa trị để chữa khỏi bệnh, song đổi lại, khả năng sinh sản sẽ bị tổn thương dẫn đến vô sinh. Trong lúc bi quan, Ouarda Touirat đã gặp giáo sư Jacques Donnez và được biết về kỹ thuật cấy mô buồng trứng. Dưới sự dẫn dắt của giáo sư Donnez, các bác sĩ đã thực hiện tách và đông lạnh một số mô buồng trứng của cô trước khi bước vào điều trị ung thư. Một buồng trứng khác vẫn được giữ nguyên trong cơ thể.

Sáu năm sau, người phụ nữ may mắn khỏi bệnh. Các bác sĩ đã rã đông một số mô buồng trứng đang cất trữ của cô, cấy lại vào cơ thể, ngay dưới buồng trứng cũ không hoạt động. Năm tháng sau, chu kỳ kinh nguyệt của cô trở lại bình thường, và 6 tháng sau đó cô mang thai hoàn toàn tự nhiên.

Cháu bé nặng 3,72 kg, được đặt tên là Tamara, ra đời hôm qua tại Bệnh viện Đại học Saint-Luc ở Brussel, Bỉ. "Bà mẹ và cả cháu bé đều rất khỏe mạnh", một phát ngôn viên của bệnh viện cho biết.

Trong báo cáo của mình, nhóm của Donnez đã đưa ra một loạt chứng cứ cho thấy Ouarda Touirat mang thai từ mô cấy ghép. Chẳng hạn, họ cho biết đã quan sát thấy một trứng phát triển trong phần mô cấy thêm ngay trước khi cô mang thai, trong khi ở hai buồng trứng cũ không hề có hiện tượng này.

Tuy nhiên, công trình đã vấp phải sự nghi vấn của nhiều nhà khoa học. Chuyên gia về sinh sản Kutluk Oktay thuộc Trường y Weill, Đại học Cornell, New York không tin tưởng về tính chất xác thực của khẳng định này. Ông cho rằng có thể bà mẹ mang thai là do một buồng trứng cũ vẫn sống sót sau khi trải qua hóa trị liệu, và chính nó đã hoạt động, sản sinh ra trứng để thụ tinh.

Oktay chỉ ra rằng rất ít phụ nữ trải qua liệu pháp hóa trị để chữa bệnh u lymphô Hodgkin - như bà mẹ nói trên - lại hoàn toàn vô sinh sau điều trị. "Có thể chúng ta đã có một công trình giả tạo để lấy thành tích", ông nói.

Hồi tháng 3 năm nay, Oktay cũng thông báo ông đã tạo được một phôi từ mô buồng trứng đông lạnh của một bệnh nhân ung thư vú tại bệnh viện của mình. Mô này được tách ra khỏi người phụ nữ 6 năm trước, thời gian để cô điều trị bệnh, sau đó được ghép trở lại bụng. Trong trường hợp này, trứng tạo phôi được lấy từ mô ghép, và thụ tinh trong ống nghiệm. Tuy nhiên khi đưa phôi trở lại tử cung, nó không sống sót.

Song, dù cho bé Tamara có thực sự là con đẻ của kỹ thuật cấy ghép mô buồng trứng hay không, Oktay vẫn hy vọng kỹ thuật này sẽ có ích trong nhiều trường hợp bảo tồn đối với bệnh nhân ung thư. Và về lý thuyết, nó có thể áp dụng đối với những phụ nữ muốn trì hoãn việc sinh con đến sau thời kỳ mãn kinh.

Thuận An (theo Nature)