Chụp nhũ ảnh - phương pháp phát hiện các bệnh ở vú

Nên đi khám vú định kỳ để phát hiện ung thư.

Kỹ thuật này giúp chẩn đoán sớm các bất thường ở vú, đã được áp dụng tại nhiều cơ sở y tế. Tuy nhiên, các thắc mắc của bệnh nhân về nhũ ảnh (như đối tượng cần chụp, tác hại nếu chụp nhiều...) đang được giải thích một cách thiếu nhất quán. Dưới đây là giải đáp của bác sĩ Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán Y khoa TP HCM.

1. Lúc nào cần chụp nhũ ảnh (X-quang vú)?

Ở các nước Âu, Mỹ, phụ nữ 30-50 tuổi được bảo hiểm y tế trả chi phí chụp nhũ ảnh mỗi năm 1 lần, trên 50 tuổi có thể được chụp mỗi năm 2 lần. Phải chụp nhiều như vậy vì tỷ lệ ung thư vú ở phụ nữ phương Tây rất cao, kích thước vú của họ lớn nên khó siêu âm.

Đối với phụ nữ châu Á, trong đó có Việt Nam, siêu âm vẫn là phương pháp chẩn đoán ung thư vú được lựa chọn trước tiên vì nó chính xác, không gây hại và rẻ tiền. Vì vậy, chị em nên siêu âm vú trong các lần khám sức khỏe định kỳ. Chỉ khi kết quả siêu âm cho thấy vú có vấn đề thì mới cần kiểm tra lại bằng nhũ ảnh.

2. Tia X-quang trong kỹ thuật chụp nhũ ảnh có hại cho tim không?

Theo một nghiên cứu của Hội ung thư Canada, những người chụp nhũ ảnh nhiều lần có nguy cơ ung thư vú sau 10 năm cao hơn người ít chụp. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng đó là do các bệnh nhân được khảo sát đã được chụp bằng máy thế hệ 1960-1970, liều chiếu xạ cao hơn rất nhiều so với các máy hiện nay.

3. Tại sao có những trường hợp siêu âm nói có u, X-quang nói không?

Phương pháp siêu âm rất nhạy, có thể phát hiện tất cả các biểu hiện bất thường như nang, u, ung thư. Tuy nhiên, nếu người siêu âm làm không kỹ thì có thể bỏ sót các dấu hiệu này. Còn X-quang tuy cho thấy trọn cả vú, ít sót nhưng lại kém nhạy đối với khối u không có đóng vôi.

4. Trong trường hợp siêu âm nhiều lần (định kỳ 3 tháng/lần) đều phát hiện vú bị đa nang thì có cần chụp nhũ ảnh không?

Không nên nghĩ rằng đã siêu âm rồi thì không cần chụp X-quang nữa, tốt nhất là phối hợp cả hai. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân được theo dõi nhiều lần bằng siêu âm và kết quả đều là đa nang thì có thể không cần chụp X-quang (vì kết quả đó đã được kiểm định qua một thời gian khá dài). Trường hợp này có thể cần làm xét nghiệm máu tìm CA (chỉ số sinh học ung thư vú) để xem có gì bất thường không.

5. Tại sao có nơi chụp nhũ ảnh 6 tấm, có nơi chỉ chụp 4 tấm?

Bốn hay sáu tấm là tùy kỹ thuật chụp. Đúng ra thì phải chụp 6 tấm mới đủ các tư thế cần thiết.

6. Máy chụp nhũ ảnh kỹ thuật số của Trung tâm Chẩn đoán Y khoa TP HCM có những ưu điểm gì?

So với các máy chụp X-quang vú bình thường, máy kỹ thuật số mà trung tâm mới đưa vào sử dụng có ưu điểm là chụp u rất rõ, liều tia thấp, thông tin về bệnh nhân được lưu trữ trong đĩa vi tính để dùng đến khi cần.

(Theo Tuổi Trẻ)