28% dân số thế giới bị thừa cân

WHO: "Béo phì đang trở thành một thứ dịch bệnh mang quy mô toàn cầu".

Một thống kê mới đây của Nhóm Chuyên trách quốc tế về Bệnh béo phì (IOTF) cho thấy, gần 1,7 tỷ cư dân trên hành tinh có trọng lượng vượt quá ngưỡng cho phép. Riêng số người bị béo phì hiện đã tăng 50% so với năm 1995 (từ 200 triệu lên 300 triệu ca). Ngay ở những nơi đói kém như châu Phi cũng đã có các bệnh viện chuyên chữa béo phì.

"Béo phì đã trở thành một thứ dịch bệnh dễ lây lan" - ông Augusto Bozza, Tổng thư ký Hội Tim mạch Brazil, nhận xét. Chỉ trong vòng một thế hệ, tỷ lệ béo phì ở trẻ em nước này đã tăng 240%. Tại Ấn Độ - nơi sinh sống của hơn một nửa trường hợp suy dinh dưỡng trên thế giới - có tới 55% số phụ nữ lứa tuổi 20-69 bị thừa cân. Tại Trung Quốc, 20% dân số trưởng thành lâm vào tình cảnh tương tự. Chỉ trong vòng 3 năm (1996-1999), số bệnh nhân béo phì ở nước này đã tăng 10-15%, đạt 64 triệu người. Ở Nam Phi, phụ nữ mập mạp luôn được coi là biểu tượng của sự mạnh khỏe, thịnh vượng và khả năng sinh con dồi dào. Gần đây, vì sợ giống với người mắc AIDS (gầy gò) nên họ càng thích ăn đồ béo. Kết quả là hơn một nửa phụ nữ Nam Phi bị thừa cân hoặc béo phì.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, tình trạng thừa cân và béo phì tăng nhanh trên thế giới là hậu quả của sự gia tăng mức sống, quá trình đô thị hóa, sự thông dụng của các phương tiện sinh hoạt (như ôtô, máy tính, thức ăn nhanh, truyền hình) và thói quen làm việc nhiều giờ trong tư thế ngồi.

Tại các quốc gia giàu có, thói quen ăn uống ít chất béo và tập thể dục dường như đã bị lãng quên. Còn ở các nước đang phát triển, trong lúc hệ thống giáo dục thể chất gần như không tồn tại thì người dân lại quá háo hức với lối ăn uống và nghỉ ngơi kiểu Mỹ. Ở nhiều nước công nghiệp mới, thực phẩm đóng gói và thức ăn nhanh được khuyến khích tiêu dùng như một chỉ số của sự thịnh vượng và là một phần của quá trình quốc tế hóa...

Cuộc sống đô thị khiến cho việc rèn luyện trở nên khó khăn. Ôtô dần chiếm hết phần đường vốn dành cho người đi xe đạp và đi bộ. Sự phát triển đô thị (nhất là khi không được quy hoạch một cách toàn diện như ở nhiều nước Á, Phi) đã ngốn đi một lượng rất đáng kể không gian xanh. Tại những khu vực có mật độ dân cư đông đúc, người lớn muốn rèn luyện sức khỏe phải bỏ tiền mua thẻ hội viên. Còn trẻ em thì phải ở nhà vì cha mẹ sợ chúng hư hỏng hoặc gặp tai nạn.

Ông Philip James, một lãnh đạo của IOTF, nhận xét: "Việc lạm dụng thức ăn có nhiều chất béo, đường, muối và lối sống tĩnh tại đã tạo ra cái mà các chuyên gia sức khỏe gọi là thời kỳ quá độ về dinh dưỡng. Điều này đang giết chết chúng ta bằng cách biến mọi người thành những kẻ béo phì và mắc các bệnh lý liên quan đến béo phì như tim mạch, tiểu đường...".

Để ngăn chặn "dịch bệnh" béo phì, một số quốc gia đã bắt đầu tính đến việc đặt ra những quy định về thành phần dinh dưỡng cho các nhà sản xuất thức ăn. Hiệp hội Y học Anh và Australia đang vận động Chính phủ đánh thuế vào các loại đồ ăn có nhiều chất béo. Thụy Điển đã cấm quảng cáo thực phẩm nhiều chất béo cho trẻ em dưới 12 tuổi. Cuộc đấu tranh này đã phần nào tác động tích cực đến các nhà sản xuất. Nhiều hãng ghi thêm vào bao bì thực phẩm các khuyến cáo về sức khỏe. Tháng trước, hãng Kraff hứa sẽ giảm chất béo, đường... trong các món ăn. Nhà sản xuất đồ ăn nhanh McDonald’s cũng đã thêm rau tươi và trái cây vào thực đơn của mình.

Hệ thống giáo dục cũng đã vào cuộc. Tại Rio de Janeiro (Brazil), hơn 1.000 trường công đã cấm học sinh ăn quà vặt và tổ chức ăn trưa cho các em bằng các món truyền thống làm từ đậu và rau.

Lao Động (theo Newsweek)