Thiếu vốn nhưng Bộ Y tế vẫn đủ khả năng đối phó sự cố

"Tuy vốn hạn hẹp, nhưng chúng tôi khẳng định rằng vẫn có phương án để giải quyết các tình huống bất ngờ, như dịch SARS vừa qua, vì số vốn đó được đầu tư có trọng điểm", ông Nguyễn Chiến Thắng, Vụ phó Vụ Trang thiết bị - Công trình y tế, nhấn mạnh trong hội nghị về xây dựng cơ bản của ngành vừa diễn ra tại Hà Nội.

Trong giai đoạn 1998-2003, mỗi năm ngành y tế chỉ nhận được số vốn bằng 30% nhu cầu thực tế - khoảng 500 tỷ đồng (trong khi nhu cầu thực là 1.500 tỷ đồng). "Phần lớn trong số 500 tỷ đồng này lại là vốn ODA, tập trung vào một số dự án như Dự án Y tế nông thôn, Dự án hỗ trợ quốc gia... Khi các dự án này không giải ngân kịp thì số vốn trên cũng không thể chuyển sang đầu tư cho các đơn vị khác", ông Thắng cho biết.

Theo ông Thắng, số vốn ít ỏi này đã được đầu tư tập trung vào các trung tâm y tế chuyên sâu, như các bệnh viện Việt Đức, Bạch Mai, Hữu Nghị, Chợ Rẫy, Thống Nhất... Với hướng đầu tư như vậy, mặc dù không phải cơ sở nào cũng hiện đại, nhưng bù lại, nếu có những tình huống bất ngờ xảy ra thì các trung tâm trên vẫn đủ trang thiết bị và nhân lực để đối phó. "Trong năm 2000, ngành y tế đã được hỗ trợ một loạt các máy thở. Chúng tôi đã tập trung các thiết bị này ở một số trung tâm quan trọng. Do đó, khi dịch SARS xảy ra, những trung tâm này ngay lập tức vào cuộc, và đã hoàn thành tốt nhiệm vụ khống chế dịch", ông Thắng nói.

Cũng theo bác sĩ Nguyễn Viết Lượng, một chuyên gia về Y tế thảm hoạ thuộc Viện Bỏng quốc gia, việc đầu tư tập trung là một yêu cầu cần thiết, vì như vậy sẽ tránh được lãng phí. Trên thực tế, không một cơ sở y tế nào mua một lượng lớn các trang thiết bị y tế đắt tiền chỉ để trong kho chờ thảm hoạ xảy ra. Hơn nữa, không ai tính trước được mức độ và quy mô của thảm họa, nên dù có được chuẩn bị trước, việc thiếu trang thiết bị khi đối phó với thảm hoạ là khó tránh. Đơn cử như loại máy thở, trong vụ cháy nổ ở Đại Bái vừa qua, có rất nhiều bệnh nhân cùng một lúc cần phải hô hấp nhân tạo, nhưng tại Viện bỏng quốc gia cũng chỉ có một vài máy thường trực, sau đó mới được huy động từ các cơ sở khác. Bác sĩ Lượng cho rằng: "Để ứng phó tốt hơn với các tình huống bất ngờ, cần đầu tư tập trung vào một 'quỹ trang thiết bị'. Bình thường, các trang thiết bị y tế sẽ được các đơn vị chuyên sâu luân chuyển sử dụng. Nếu có sự cố xảy ra, quỹ sẽ có thể điều động các trang thiết bị này từ các cơ sở để tập trung giải quyết".

Theo bà Trần Thị Trung Chiến, Bộ trưởng Bộ Y tế, trong năm 2003, ngành sẽ tiếp tục đầu tư có trọng điểm, nhất là cho các trung tâm y tế chuyên sâu và lĩnh vực y tế dự phòng. Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đang lập kiến nghị với Chính Phủ cho sử dụng số tiền phải nộp cho Ngân sách nhà nước (ví dụ viện phí, tiền thuế từ các công ty dược...) làm nguồn vốn tái đầu tư cho toàn ngành, đồng thời có kế hoạch xin phép phát hành công trái.

Chỉ riêng trong năm 2002, ngành y tế đã đưa vào sử dụng 23 hạng mục công trình mới. "Xét về lâu dài, Bộ Y tế cũng sẽ triển khai nâng cấp hệ thống trạm y tế tuyến huyện, để qua đó vừa giúp người dân ở các vùng xa xôi tiếp cận nhanh nhất với các biện pháp điều trị hiệu quả, đồng thời giúp giảm bớt sức ép cho các bệnh viện tỉnh và trung ương", bà Chiến cho biết.

Thiên Đức