Những ngộ nhận trong ăn uống của bệnh nhân tiểu đường

Khoai tây dễ làm tăng đường huyết hơn kem và khoai lang.

Không ít người cho rằng nếu ăn nhiều đường, chúng ta sẽ bị tiểu đường và một khi đã lâm bệnh thì nhất thiết phải chia tay với đồ ngọt; rằng đường hóa học và cỏ ngọt có thể trị tiểu đường. Sau đây là ý kiến của các nhà khoa học về vấn đề này.

1. Đường không gây tiểu đường

Cho tới nay, khoa học chưa chứng minh được vai trò độc lập của đường đối với căn bệnh này. Tuy nhiên, việc ăn quá nhiều đường sẽ dẫn đến tăng cân, béo phì; mà thừa cân và ít vận động là hai yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Vì vậy, thực phẩm này chỉ nên chiếm 10% nhu cầu năng lượng hằng ngày. Ví dụ, nếu nhu cầu năng lượng của bạn là 1.800 kcal/ngày thì chỉ nên ăn khoảng 45 g đường (1 g đường cho 4 Kcal), bao gồm cả đường trong rau, trái cây, bánh kẹo, nước ngọt, thức ăn...

2. Bệnh nhân tiểu đường vẫn có thể dùng thực phẩm có đường

Thực ra, chỉ số đường huyết (khả năng làm tăng đường huyết sau bữa ăn) của đường sucrose chỉ tương đương với cơm và bằng 83% so với bánh mì trắng. Những thực phẩm chứa nhiều đường như kem và khoai lang lại có chỉ số đường huyết thấp hơn khoai tây.

Như vậy, người bệnh có thể chia sẻ các món ăn có đường như canh chua, cá kho, thịt kho, nước mắm... với các thành viên khác trong gia đình. Tuy nhiên, những đối tượng này cần lưu ý:

- Hạn chế lượng đường ở mức dưới 10% nhu cầu năng lượng như đối với mọi người.

- Chỉ dùng đường trong bữa ăn, cùng với các thực phẩm khác. Không uống nước có đường vì điều đó sẽ làm đường được chuyển hóa nhanh hơn.

- Nếu lâu nay người bệnh không ăn đường, nay muốn ăn thêm đường thì phải bớt đi lượng tinh bột tương đương. Ví dụ: Nếu ăn thêm 20 g đường/ngày, bệnh nhân phải bớt 20 g tinh bột (tương đương 1/2 bát cơm hay 25 g gạo).

Điều quan trọng là xác định được tổng số lượng bột đường phù hợp với từng người. Còn ăn loại bột đường nào, số lượng bao nhiêu, cơm gạo hay khoai, mì, đường... là tùy theo thói quen ăn uống. Nếu ăn thêm loại này thì bớt đi một lượng tương ứng loại khác để ổn định tổng lượng.

3. Cỏ ngọt, đường hóa học không trị được tiểu đường

Những chất tạo vị ngọt này chỉ giúp những bệnh nhân quen ăn uống ngọt giữ được khẩu vị của mình khi phải hạn chế ăn đường thường. Chúng có độ ngọt cao gấp 180-800 lần so với đường sucrose, chỉ cần cho một lượng rất nhỏ vào thức ăn là đủ vừa miệng. Cỏ ngọt hay đường hóa học hoàn toàn không có giá trị chữa bệnh. Vì vậy, người không có nhu cầu ăn ngọt nhiều không cần dùng. Tuy nhiên, các loại đường này không gây hại cho sức khỏe, ngay cả đối với phụ nữ mang thai.

Một số thực phẩm được xem là chữa khỏi bệnh tiểu đường như mướp đắng, nước cây chuối hột, trái nhàu, kim thất, dây xấu hổ, lá xoan, ngọn rau lang..., nếu có tác dụng chữa tiểu đường thì cũng chỉ hỗ trợ phần nào trong điều trị.

BS Nguyễn Thị Kim Hưng, SGGP