Rối loạn phát âm, một dạng bệnh tâm thần

Tổng thống Mỹ Bush bị cho là mắc chứng rối loạn phát âm.

Đương kim Tổng thống Mỹ, ông G.W. Bush bị chứng rối loạn phát âm. Ông thường xuyên phạm rất nhiều lỗi về mặt ngôn từ trong các buổi diễn thuyết tranh cử tổng thống vừa qua. Kết luận này của các nhà chuyên môn được đăng trên tạp chí Vanity (Mỹ).

Rối loạn phát âm là một dạng bệnh tâm thần thường kèm theo đái dầm hoặc các rối loạn tâm thần khác như rối loạn khiếm khuyết chú ý (tăng hoạt động, rối loạn lo âu khi phải xa cách người thân, rối loạn ứng xử và rối loạn trầm cảm).

10% trẻ em dưới 8 tuổi bị bệnh

Trẻ bị rối loạn này phát âm, kết hợp âm không chuẩn hoặc không thích hợp so với các trẻ khác cùng độ tuổi và mức độ thông minh. Những trẻ có cha mẹ, anh em ruột đã từng bị rối loạn phát âm hoặc trẻ sống trong gia đình đông con với tình trạng kinh tế thấp kém có tỷ lệ mắc cao hơn. Số bé trai bị rối loạn phát âm cao gấp 2-3 lần so với bé gái. Khoảng 5% trẻ từ 8 tuổi trở lên bị chứng này nhưng đến 17 tuổi thì tỷ lệ trên giảm xuống còn 0,5%.

Biểu hiện và nguyên nhân

- Phát âm sai: "Đi ang" thay vì "đi ăn", "sắt vở" thay vì "sách vở".

- Thay thể âm vị này bằng âm vị khác như "rồi" biến thành "gồi".

- Bỏ sót một âm vị đầu hay cuối như "a" thay vì "ba", "uốn" thay vì "uống".

Các âm vị hay bị ảnh hưởng nhất là, th, ch và s.

Thông thường trẻ 2-3 tuổi đã có thể phát âm chính xác các âm như b, p, m. Trẻ 3-4 tuổi có thể phát các âm n, ng, h, t, d, k, g và trẻ từ 4 tuổi rưỡi trở lên đã có thể phát các âm f, v, s, r, l, th và phụ âm kép.

Nguyên nhân của chứng rối loạn này chưa xác định rõ. Có thể một phần do yếu tố di truyền hoặc môi trường. Theo tác giả Debrey Ritzen, 60% trẻ rối loạn phát âm có người trong gia đình cũng mắc chứng này, trong đó 25% có cha hay mẹ, hoặc cả cha mẹ đều mắc. Nếu một trong hai trẻ sinh đôi bị rối loạn ngôn ngữ thì đứa thứ hai có 64% khả năng cũng bị cùng tình trạng. Trẻ sống thiếu cha mẹ hoặc không được thương yêu đúng mức cũng trở nên ức chế, tránh tiếp xúc làm ảnh hưởng xấu đến nhu cầu phát triển, bộc lộ ngôn ngữ.

Diễn tiến và cách điều trị

Nếu trẻ em chỉ phát âm sai vài âm vị thì có nhiều khả năng hồi phục một cách tự nhiên. Nếu sau 5 tuổi mà vẫn còn bị rối loạn này thì nên đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám toàn diện. Hiếm khi trẻ hồi phục tự nhiên sau 8 tuổi.

Điều trị chỉnh âm là phương pháp hiệu quả nhất hiện nay. Ngoài ra, để việc chữa trị có hiệu quả, cần chú ý tránh cho trẻ có cảm giác cô độc, lẻ loi hay mặc cảm vì bị bạn bè trêu chọc.

(Theo Người Lao Động, 22/6)