Sợ oan sai, cơ quan tiến hành tố tụng bỏ lọt tội phạm

Vấn đề này đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội đặt ra chiều 13/6 khi thảo luận về báo cáo kết quả giám sát việc cơ quan tiến hành tố tụng cấp huyện thực hiện thẩm quyền mới theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự và Bộ luật tố tụng dân sự.

Theo báo cáo của cơ quan công an, từ 1/7/2004, khi bắt đầu tăng thẩm quyền xét xử vụ án hình sự có khung hình phạt từ 7 lên 15 năm tù giam cho tòa án cấp huyện, tội phạm hình sự ở nhiều địa phương đã giảm so với trước đó. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Vũ Đức Khiển tỏ ý nghi ngờ báo cáo này. Ông cho rằng vấn đề này cần được phân tích toàn diện, khách quan trên cơ sở thực tế tội phạm với việc phát hiện, khởi tố, điều tra, xét xử. "Xét xử người phạm tội tiến hành thận trọng, đúng pháp luật là cần thiết, nhưng việc đấu tranh kiên quyết để hạn chế thấp nhất việc bỏ lọt tội phạm cũng là yêu cầu bức xúc", ông Khiển nhấn mạnh.

Theo báo cáo của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, từ 1/7/2004 đến 31/12/2005, 107 cơ quan tiến hành tố tụng cấp huyện được tăng thẩm quyền đã điều tra, truy tố, xét xử 5.720 vụ án thuộc thẩm quyền mới, trong đó xét xử 5.040 vụ. Trong số 1.463 vụ án có kháng cáo, kháng nghị, các tòa án cấp phúc thẩm đã xét xử 1.298 vụ, kết quả y án sơ thẩm 887 vụ, sửa án 364 vụ và hủy 47 vụ.

Đoàn giám sát do Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn Yểu dẫn đầu đã làm việc với một số cơ quan tiến hành tố tụng ở địa phương, phát hiện quá trình điều tra và kiểm sát điều tra một số vụ án còn tình trạng thu nhập chứng cứ chưa đầy đủ, vi phạm thủ tục tố tụng. Một số đơn vị còn lúng túng khi xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, dẫn đến tòa huyện xử nặng hơn tòa tỉnh. Đặc biệt, sai sót trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử chiếm tỷ lệ còn cao, nhưng số vụ Viện kiểm sát phát hiện để kháng nghị còn ít.

Phần lớn ý kiến chiều 13/6 đề nghị tăng biên chế cho tòa án được giao thẩm quyền mới, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho các điều tra viên và kiểm sát viên. Hiện trong số hơn 4.300 người làm công tác điều tra thì chỉ 54% có trình độ đại học.

Sáng mai, Quốc hội tiếp tục thảo luận về báo cáo giám sát về việc giao thẩm quyền xét xử cho tòa huyện. Chiều cùng ngày, sau khi Tổng thư ký Ủy ban trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam Huỳnh Đảm báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri, Bộ trưởng Công an Lê Hồng Anh sẽ đăng đàn trả lời chất vấn.

Hồng Khánh