Nhân viên hải quan không thoát tội vụ buôn lậu dây kéo

VKSND tối cao vừa quyết định truy tố 8 cựu nhân viên hải quan TP HCM về 2 tội buôn lậu và thiếu trách nhiệm, do đã tiếp tay cho đường dây trốn thuế, buôn lậu của Lầu Lý Sáng - Giám đốc Công ty TNHH Việt Hùng. Trước đây, 8 bị can này từng được TAND TP HCM tuyên vô tội.

Những người bị truy tố gồm: Nguyễn Văn Nhơn, Nguyễn Thị Sáu, Lê Văn Quang, Trần Quốc Dũng, Trương Công Hải, Mai Trí Dũng, Nguyễn Hoàng Minh và Phạm Sơn Lâm.

Từ năm 1992 đến tháng 3/1999, Công ty Việt Hùng nhập khẩu ủy thác các mặt hàng dây khóa kéo, đồng hồ, máy photo và phụ tùng theo đường phi mậu dịch, hàng xách tay trị giá trên 6,4 triệu USD, nhưng chỉ kê khai hải quan khoảng 36 tỷ đồng. Để hợp thức hóa số hàng trên, Sáng đã chỉ đạo nhân viên lập 2 hệ thống sổ sách, lập hợp đồng ngoại giá thấp hơn thực tế, khi bán hàng không viết hóa đơn tài chính hoặc viết liên trên, liên dưới không giống nhau về chủng loại, giá bán. Khi vụ án bị phát hiện, Lầu Lý Sáng và đồng phạm đã tiêu hủy sổ sách chứng từ. Tổng cộng họ đã trốn thuế trên 33 tỷ đồng của Nhà nước.

Ngày 11/3/2003, TAND TP HCM đã đưa vụ án ra xét xử và tuyên phạt Lầu Lý Sáng 5 năm tù giam, các đồng phạm khác của Sáng lãnh từ 3 năm án treo đến 3 năm 9 tháng tù giam cùng với tội trốn thuế. Đối với hành vi của các cán bộ hải quan, HĐXX nhận định, do sổ sách kế toán, quản lý hàng nhập khẩu phi mậu dịch của Việt Hùng không còn hoặc đã bị thiêu huỷ nên không đủ cơ sở chắc chắn về việc Sáng đã khai thấp giá trị và gian lận số lượng các lô hàng nhập khẩu. Do vậy không đủ chứng cứ buộc tội cán bộ hải quan thiếu trách nhiệm trong việc để Sáng trốn thuế.

Trước đó, Cơ quan điều tra Bộ Công an khởi tố 4 cán bộ hải quan về tội buôn lậu, 4 người về hành vi nhận hối lộ. Sau đó, chuyển tội danh 4 bị can từ nhận hối lộ sang buôn lậu. Tiếp đó, lại chuyển 8 người này từ buôn lậu sang thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Vụ án tiếp tục được kháng nghị, kháng cáo lên cấp phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP HCM nhận định các bị cáo là cán bộ hải quan đã tiếp tay cho Lầu Lý Sáng nên có dấu hiệu tội buôn lậu. Từ đó cấp phúc thẩm đã tuyên hủy án sơ thẩm để điều tra lại xét xử lại theo hướng 8 bị cáo trên phạm tội nhận hối lộ còn Lầu Lý Sáng phạm tội buôn lậu và đưa hối lộ.

Theo kết quả điều tra lại, sau những phi vụ làm ăn theo kiểu “rút ruột” Nhà nước, Lầu Lý Sáng sử dụng chính sách gửi hàng theo đường quà biếu phi mậu dịch để tiếp tục hành vi trốn thuế. Bằng thủ đoạn tổ chức nhập dây kéo YKK theo đường quà biếu phi mậu dịch mang tên một số người là nhân viên công ty Việt Hùng. Lầu Lý Sáng đã "mua" hai cán bộ hải quan cảng Khánh Hội là Nguyễn Văn Nhơn và Nguyễn Thị Sáu để họ làm nhiệm vụ là ghi thấp số lượng và sai chủng loại hàng hóa so với thực tế hàng nhập để trốn thuế. Lầu Lý Sáng khai nhận, số tiền trốn thuế thu được Sáng phải chia cho hai nhân viên này một nửa.

Năm 1997, Nhơn và Sáu chuyển đi khỏi đội kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu phi mậu dịch cảng Khánh Hội. Nhưng Nhơn vẫn dặn dò Sáng "có hàng phải báo cho tôi biết" để "lo liệu cho anh nhận hàng". Từ sự giúp đỡ đắc lực của Nhơn, Lầu Lý Sáng đã nhanh chóng làm quen với 6 cán bộ hải quan khác là Phạm Sơn Lâm (đội phó Đội ký phúc tập), Trần Quốc Dũng, Lê Văn Quang, Nguyễn Hoàng Minh, Trương Công Hải, Mai Trí Dũng để tiếp tục thực hiện phi vụ phạm pháp của mình. Sáng khai nhận đã chi cho cán bộ hải quan kiểm hóa số tiền trên 213.000 USD để các bị can này không trực tiếp kiểm hóa nhưng vẫn ký công nhận kết quả kiểm hóa với số lượng hàng giảm từ 50% đến 80% so với thực nhập

Đối với Phạm Sơn Lâm là đội phó có chức năng đôn đốc kiểm tra các kiểm hóa viên làm đúng quy trình kiểm hóa nhưng không biết kiểm hóa viên ghi sai số lượng chủng loại mà chỉ nhìn số liệu ghi trên tờ khai để ký. Các bị can nguyên là hải quan Cục hải quan TP HCM đã để thất thu số tiền gần 7 tỷ đồng thuế nhập khẩu hàng phi mậu dịch trong việc kiểm hóa, cho nhập lậu vào Việt Nam số dây kéo YKK trị giá trên 25 tỷ đồng.

Nguyễn Hải