Hơn 30% xe 'rớt' đăng kiểm vì khói

Hôm qua, các trạm đăng kiểm ở TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ bắt đầu kiểm định ôtô theo tiêu chuẩn khí thải mới do Chính phủ quy định (tiêu chuẩn Euro 2). Nhiều xe đã bị "rớt" vì khói không đạt và chất lượng xe quá cũ. Đa phần trong số đó sử dụng động cơ diesel.

Tại trạm đăng kiểm 50-06 V, nằm trên đường Bùi Văn Ba, quận 7, TP HCM trong buổi sáng 3/7 có 42 xe vào kiểm định, thì 12 xe bị "rớt" vì khói không đạt. Nhiều xe khi được đạp ga ở mức cao, để kiểm tra khói đã bị các hư hỏng phát sinh như bể động cơ, gãy cánh quạt, hư các-te chứa nhớt bôi trơn...

Đặt đầu đọc đo tốc độ quay của động cơ. Ảnh: Hoàng Tuyên

"Kết quả trên cho thấy hiện có một số lượng lớn xe cũ đang lưu thông trên đường, và người lái cũng như chủ xe đã không có sự quan tâm đúng mức đến chất lượng xe", kỹ sư, trạm trưởng Nguyễn Hồng Quang nhận định.

Tương tự, tại trạm 50-05 V nằm trên đường Phan Văn Trị, quận Gò Vấp; trạm 50-03 S, Bình Triệu, cũng có hàng loạt xe mới vào đăng kiểm nhưng cũng "rớt" vì khói. Theo ông Lê Anh Tú, Phó trạm 50-03 S, nhiều xe mới bị chủ và lái xe điều chỉnh điện, xăng, dầu, ga theo ý thích của mình dẫn đến chất lượng khói không đạt tiêu chuẩn quy định. Còn một lái xe thì cho rằng, ông không hề biết quy định mới về tiêu chuẩn khói, và không hiểu sao xe của ông đã qua hai lần kiểm tra, chỉnh lại bơm dầu vẫn chưa đạt.

Đầu đọc ngay đầu ống xả để đo nồng độ khói tương ứng với tốc độ quay của động cơ. Ảnh: Hoàng Tuyên

Theo nhiều chủ và lái xe, việc kiểm khói mới là quá gắt và họ dự tính sẽ đưa xe về trạm của các tỉnh chưa được trang bị thiết bị kiểm khói mới để xét. Tuy nhiên, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Trịnh Đức Chinh khẳng định, trạm nào chưa được trang bị thiết bị kiểm khói mới mà kiểm định, tiếp tay cho các xe "chạy khói" thì sẽ bị xử lý nghiêm.

Ông Chinh cũng cho biết hôm nay Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ họp rút kinh nghiệm ngày đầu thực hiện kiểm khói theo tiêu chuẩn mới. Trong đó, quy trình kiểm khói sẽ được rút ngắn thời gian hơn nữa, tránh làm ảnh hưởng tới người dân. 

Tại trạm đăng kiểm số 29-03S đóng trong khu gửi xe Ngọc Khánh, Hà Nội, chỉ trong vòng 30 phút, hai chiếc xe chạy diesel Toyota Landcruiser Prado đời 2000 của một đại sứ quán bị đánh "Không đạt" do độ đục vượt quá tiêu chuẩn. Một chiếc Ford Ranger đời 2002 phải căn chỉnh các thông số như tỷ số lượng nhiên liệu bơm vào với lượng khí, căn chỉnh vòng tua mới qua được cửa kiểm tra.

Các kỹ sư đăng kiểm cho biết, xe máy xăng không bị loại nhiều do chất lượng tốt, ngoại trừ những chiếc xe quá cũ. Ảnh hưởng lớn nhất khi áp dụng tiêu chuẩn khí thải mới là xe máy dầu (sử dụng diesel). Quy trình kiểm tra, cài đặt thông số nghiêm ngặt hơn khiến đa phần các xe sử dụng loại nhiên liệu này bị "rớt" đăng kiểm trong khi thời gian đo lại dài hơn xe chạy xăng rất nhiều. Thông số duy nhất để đánh giá xe diesel là độ đục vốn phụ thuộc nhiều vào những thành phần hạt sinh ra do nhiên liệu chưa cháy hết, vì vậy, xe càng dư nhiên liệu sẽ có độ đục càng lớn.

Quy trình đánh giá đối với xe chạy xăng ngắn do chỉ cần đo nồng độ CO và HC tại trạng thái cầm chừng. Ngược lại, với xe diesel, các kỹ sư phải thao tác tới 6 lần nhấn ga để gia tốc không tải lên vòng tua lớn nhất, độ đục trung bình sẽ được máy tính tính toán tự động, so sánh với mức giới hạn và cho ra kết luận. Ngoài ra, để tránh thu được kết quả không chính xác, các đăng kiểm viên phải thốc ga, gõ ống pô các xe diesel vài lần để xả hết bụi trước khi cắm đầu đọc. Chính vì vậy, ai cũng "ngao ngán" khi phải kiểm định một chiếc xe máy dầu.

Tình hình cũng tương tự tại trạm đăng kiểm 29-05V, 18 Giải Phóng, Hà Nội. Theo kết quả sơ bộ ban đầu mà trạm này thu được, tính tới 11h sáng, khoảng 30% xe chạy diesel bị loại do không đạt tiêu chuẩn độ đục, cao hơn ngày thường. Theo ông Nguyễn Đức Thịnh, Giám đốc Trung tâm, các loại xe tải chạy diesel sẽ chịu tác động lớn do các lái xe thường xuyên chở quá tải nên phải điều chỉnh để tăng lượng nhiên liệu. Tới khi đến kiểm định, do đo ở chế độ không tải nên lượng nhiên liệu dư sinh ra khói, vì vậy, không đạt là chuyện đương nhiên.

Lưu Đức - Trọng Nghiệp