Thiết kế xe máy cho người Việt

Đứng ra tổ chức cuộc thi thiết kế xe máy tương lai cho người sử dụng trong nước, mục tiêu thực sự mà Honda Việt Nam theo đuổi là nắm bắt được nhu cầu của khách hàng và tạo ra những sản phẩm phù hợp.

Những chiếc xe bán tại thị trường Việt Nam giờ đây có xu hướng đáp ứng những mong muốn nhỏ nhất của người tiêu dùng trong nước, chẳng hạn Future Neo và Wave RS của Honda, Nouvo và Mio của Yamaha đều được thiết kế hốc đựng mũ bảo hiểm ngay dưới yên xe. Hay Future Neo có kiểu dáng gọn gàng hơn và một chi tiết rất nhỏ là đuôi xe chống bắn nước khi đi trời mưa hơn so với phiên bản trước.

Mang tên Ý tưởng thăng hoa, cuộc thi do Honda Việt Nam kết hợp với Hội mỹ thuật Việt Nam tổ chức sẽ kéo dài đến hết ngày 25/8. Để giành giải thưởng, người dự thi phải gửi bản vẽ trên khổ giấy A3 với một bản thuyết minh không quá 100 chữ. Đây là cuộc thi thiết kế xe máy đầu tiên do một công ty trong nước khởi xướng, cho thấy các nhà sản xuất bắt đầu tính tới bài toán kiểu dáng, thay vì loay hoay với việc cải tiến hay thậm chí là sao chép mẫu mã.

Chiếc Future Neo được thiết kế với những đặc điểm dành cho khách hàng Việt Nam. Ảnh: Honda

Vài năm trước, mặc dù thị trường xe máy đã rất phát triển, ngay cả những hãng xe lớn cũng sử dụng những mẫu xe có sẵn ở một số quốc gia Đông Nam Á khác để bán tại Việt Nam. Nguyên nhân đầu tiên là việc thành lập một trung tâm thiết kế riêng đòi hỏi chi phí tốn kém. Theo tính toán, chi phí đi thuê thiết kế hoàn chỉnh một mẫu xe máy, từ khâu thăm dò nhu cầu thị trường, vẽ phác thảo cho tới lúc dựng hình trên máy tính và đưa ra các thông số chi tiết, thiết kế tỉ mỉ tới từng đường nét tem xe lên tới cả triệu USD, đồng thời đòi hỏi thời gian đôi khi kéo dài cả năm trời. Một trong những công ty xe máy lớn nhất Việt Nam từng phải thuê thiết kế một mẫu xe máy với giá 500.000 USD.

Một trung tâm thiết kế hoàn chỉnh đòi hỏi chi phí xây dựng cơ sở hạ tầng rất cao, mà một sự đầu tư lớn đòi hỏi quy mô thị trường tương xứng. Vì vậy, dựa trên việc khu vực Đông Nam Á có các số đo nhân trắc học tương tự nhau mà các nhà sản xuất thường đặt trung tâm thiết kế chung cho cả khu vực.

Ngoài ra, chi phí dành cho việc thiết kế xe rất cao nhưng chưa chắc mẫu xe khi ra đời đã nhận được sự chào đón từ phía thị trường. Chưa kể việc nếu mẫu mã đó được ưa chuộng thì việc đối phó với tình trạng sao chép kiểu dáng, thậm chí được dán tem giống y hệt với những cái tên tương tự là điều cũng gây đau đầu cho nhà sản xuất. Vài năm trước, phần lớn số xe có xuất xứ từ Trung Quốc mang những cái tên tương tự như các sản phẩm của Honda.

Mới dừng ở mức ý tưởng

Như các lý do đã nêu trên, thiết kế một mẫu xe là công việc của tập thể và đòi hỏi sự đầu tư công phu về chi phí cũng như tiền bạc. Vì thế, nhiều ý kiến cho rằng cuộc thi này sẽ chỉ dừng lại ở mức ý tưởng, như tên gọi ban đầu đặt ra. Theo một chuyên gia từng góp phần tạo dáng các mẫu xe Wave RS và Future Neo, để có được một bản vẽ ưng ý đôi khi phải mất nhiều tháng, ngay cả với những họa sĩ thiết kế kiểu dáng chuyên nghiệp. Anh cho biết, trong quá trình làm việc cho Công ty nghiên cứu và phát triển Honda Đông Nam Á, có tới 4 đến 5 nhóm khác nhau, đặt tại nhiều nước, cùng tham gia cải tiến thiết kế chiếc Future Neo. Hằng ngày, các nhóm trao đổi công việc với nhau để chia sẻ thông tin, đồng thời những người quản lý có thể nắm bắt tiến độ công việc.

Bản vẽ một mẫu xe phân khối lớn. Ảnh: Supershowevent

Ông Nguyễn San, Phó tổng giám đốc Honda Việt Nam, khẳng định đây không phải đơn thuần là một hình thức quảng cáo của công ty. "Nhãn hiệu Honda thành công là nhờ vào việc biết chắt lọc ý tưởng của người tiêu dùng. Chúng tôi tự nhận thấy chưa đáp ứng được hết mong muốn của khách hàng nên hy vọng tìm rõ hơn những nhu cầu cầu này thông qua bài thi của các thí sinh", ông nói. Ông San còn cho biết nếu một mẫu thiết kế có tính ứng dụng cao sẽ được đưa vào sản xuất nhưng cũng thừa nhận đây là một khả năng rất nhỏ bởi mỗi chiếc xe máy được cấu tạo từ hơn 900 phụ tùng khác nhau. Vì thế, có thể coi đây là một cuộc thi thiết kế mẫu, không hạn chế đối tượng tham gia cũng như không hạn chế mẫu mã xe ga hay xe số, dung tích lớn hay nhỏ, theo ông San. 

Ông Nguyễn Bằng Lâm, đại diện của Hội Mỹ thuật Việt Nam, thì cho rằng mặc dù tiêu chí cuộc thi là ý tưởng thiết kế nhưng ban giám khảo vẫn sẽ chấm điểm cho những mẫu mã không chỉ đẹp mà có thể thuận tiện cho việc tiêu dùng, tức là hình thức và chất lượng phải hài hòa với nhau.

X.O.